1. Χρειάζεται να γίνει μεταρρύθμιση; H απάντηση είναι ναι.
Δικαστική Εξουσία, Εκτελεστική, Νομοθετική Γενική Εισαγγελία και Π.Δ.Σ συμφωνούν. Η μεταρρύθμιση έχει σαν στόχο την εκδίκαση όλων των καθυστερημένων υποθέσεων τα επόμενα περίπου δύο-τρία χρόνια, την αναβάθμιση της ποιότητας των αποφάσεων και διασφάλιση ότι ένα νέο εκσυγχρονισμένο σύστημα απόδοσης δικαιοσύνης θα εξυπηρετήσει την κοινωνία, οικονομία και πολίτη. Η αρχή γίνεται με την ανώτερη βαθμίδα. Παράλληλα και στη συνέχεια θα αγγίξει τα κατώτερα δικαστήρια.
Η μεταρρύθμιση με την οποία συμφωνούν όλοι σήμερα σαν προϊόν συναίνεσης σαν πρώτο βήμα, προνοεί για τη δημιουργία 16 μελών Εφετείου σε Τμήματα ειδικοτήτων (Διοικητικού/Συνταγματικού/Αστικού και Ποινικού). Προνοεί για ένα νέο Συνταγματικό Δικαστήριο και ένα νέο Ανώτατο για τις Αστικές και Ποινικές Αναιρέσεις-Τριτοβάθμιο Δικαστήριο. Οι 5.000 περίπου καθυστερημένες υποθέσεις κατανέμονται μεταξύ του Νέου Εφετείου και των δύο νέων Τριτοβάθμιων Δικαστηρίων. Συνταγματικό 9 Δικαστών και νέου Ανώτατου Δικαστηρίου 7 Δικαστών. Με λίγα λόγια, γίνεται κατανομή μεταξύ τριών νέων δικαστηρίων και 19 επιπρόσθετων δικαστών για να χειριστούν τις 5.000 καθυστερημένες υποθέσεις. Με σωστό προγραμματισμό και την συνδρομή και των δικηγόρων πιστεύω ότι θα αντιμετωπιστούν οι 5.000 περίπου καθυστερημένες υποθέσεις τα προσεχή 2-3 χρόνια.
2. Η αύξηση του αριθμού των επαρχιακών δικαστηρίων από μόνη της δεν θα επιλύσει το πρόβλημα των κατώτερων δικαστηρίων με 40.000 και πλέον καθυστερημένων υποθέσεων. Θα συντείνουν το e-justice-βρίσκεται σε εξέλιξη, η δημιουργία τμημάτων στα επαρχιακά με ένταξη σε αυτά των ειδικών δικαστηρίων, με αύξηση των ωρών λειτουργίας των δικαστηρίων με τη συνεργασία και κατανόηση των δικηγόρων και εμπλοκή τους, με την παραπομπή σε διαιτησία εμπορικής φύσεων διαφορών, με την δημιουργία εμπορικού δικαστηρίου και ναυτοδικείου και την δημιουργία ανεξάρτητου οργάνου-Courts Service (Ιρλανδικό Μοντέλλο) για τον εκσυγχρονισμό των δικαστηρίων. Τα μέτρα αυτά είναι επείγον να συμπληρωθούν, όπως και η εισαγωγή των νέων θεσμών πολιτικής δικονομίας εντός του 2021-2022.
3. Που βρισκόμαστε; Όσον αφορά την μεταρρύθμιση στις ανώτερες βαθμίδες είμαστε πολύ κοντά. Η Βουλή, κατά τη γνώμη μου, μπορεί και πρέπει να προχωρήσει με την ψήφιση των τριών Νομοσχεδίων. Όσον αφορά τη δομή, το Ανώτατο Δικαστήριο εκφράζει κατά πλειοψηφία κάποιες επιφυλάξεις αλλά θέλει να προχωρήσει η μεταρρύθμιση άμεσα. Οι επιφυλάξεις για το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο (διορισμοί-προαγωγές) λόγω συμμετοχής σε αυτό Γ.Ε. και Προέδρου Π.Δ.Σ. δεν αποτελούν εμπόδιο για να προχωρήσει άμεσα η μεταρρύθμιση. Η μεταρρύθμιση να μείνει εκτός της προεκλογικής δίνης.
*Πρόεδρος Π.Δ.Σ.
