Η Παιδεία αποτελεί τον θεμέλιο λίθο για την ομαλή λειτουργία αλλά και την ευμάρεια κάθε χώρας. Με τον όρο Παιδεία εννοούμε ασφαλώς, το σύνολο του τρόπου έκφρασης των πολιτών. Εδώ και αρκετά χρόνια παρατηρούνται κενά όσον αφορά στην ποιότητα της παροχής σωστής, ολικής Παιδείας, γεγονός που έγινε πιο εμφανές με τον ερχομό της πανδημίας. Μετά από αυτή την σκληρή δοκιμασία που πέρασε το εκπαιδευτικό σύστημα, ίσως να ήρθε η ώρα το κράτος να προβεί σε μεταρρυθμίσεις ώστε το Κυπριακό Εκπαιδευτικό Σύστημα να μπορεί να ανταπεξέλθει στις απαιτήσεις της εποχής μας.
Για να υπάρξει μεταρρύθμιση στην Παιδεία πρέπει να υπάρχει η βούληση. Βούληση η οποία θα προϋποθέτει ενότητα, ώστε να διορθωθούν τα λάθη και οι αδυναμίες. Θα πρέπει να υπάρξει ειλικρινής και αντικειμενική διάθεση ώστε να διορθώσουμε τα λάθη και τις αδυναμίες, υπεράνω κομματικών συμφερόντων.
Η παιδεία, εδώ και πάρα πολλά χρόνια «φυτεύει» πληροφορίες στο μυαλό των μαθητών ζητώντας τους να τις παπαγαλίσουν ώστε να πάρουν καλούς βαθμούς σε διαγνωστικά και εξετάσεις. Ουσιαστικά όμως, οι πληροφορίες αυτές σπάνια μετουσιώνονται σε γνώση. Τα παιδιά, μέσα από την διαδικασία της μάθησης θα έπρεπε να αποκτούν ικανότητες, δεξιότητες ζωής που θα τους είναι χρήσιμες στο μέλλον, στην πορεία τους ως ενεργοί πολίτες.
Επομένως, χρειάζεται, ριζική μεταρρύθμιση όσον αφορά τη διδακτέα ύλη αλλά και τις μεθόδους διδασκαλίας. Σε αυτό το σημείο πρέπει να αναφερθεί πως πρέπει να αποφεύγεται η χρήση πρακτικών που χρησιμοποιούνται σε άλλες χώρες, όσο πετυχημένες και αν αυτές θεωρούνται. Με βάση τις έρευνες που έγιναν στον τομέα της Συγκριτικής Παιδαγωγικής, έχει αποδειχθεί πως εάν το συγκείμενο αλλάξει τότε μία πετυχημένη «συνταγή» θα πάψει να είναι τόσο πετυχημένη. Για αυτό ακριβώς τον λόγο, η κάθε χώρα οφείλει να ετοιμάζει τον δικό της μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο προγραμματισμό με βάση τις απαιτήσεις και τις ανάγκες των μαθητών της, αλλά και γενικότερα του συνόλου της εκπαιδευτικής κοινότητας της. Επιπλέον, είναι σημαντικό το εκπαιδευτικό σύστημα τις κάθε χώρας να αφήνει περιθώριο για πρωτοβουλίες από τις σχολικές μονάδες όσον αφορά τις μεθόδους που θα χρησιμοποιηθούν ώστε να καλυφτεί ένα θέμα που βρίσκεται στη διδακτέα ύλη.
Καμία όμως μεταρρύθμιση στην Κύπρο δεν θα πετύχει, εάν δεν συνεργαστούν και οι εκπαιδευτικοί. Εύλογα, κάποιες φορές όταν δεν υπάρχει συμπερίληψη όσον αφορά τη λήψη αποφάσεων, τότε παρατηρείται αντίσταση στη διεκπεραίωση των στόχων που τίθενται. Γι’ αυτό πρέπει να υπάρξει ειλικρινής διάλογος και συμμετοχή και των εκπαιδευτικών, τόσο της Δημόσιας όσο και της Ιδιωτικής Εκπαίδευσης, στη δημιουργία του προγραμματισμού αυτού. Επιπλέον, μέρος της διαδικασίας προγραμματισμού θα έπρεπε να είναι και οι επιτροπές Παιδείας των πολιτικών κομμάτων. Ουσιαστικά η κάθε Επιτροπή Παιδείας αποτελεί ένα κράμα μάχιμων εκπαιδευτικών, ειδικών σε θέματα Παιδείας καθώς επίσης και τους βουλευτές του κόμματος που ασχολούνται με θέματα που σχετίζονται με την Παιδεία. Σε αυτές τις ομάδες καλό θα ήταν να υπάρχουν και άτομα που γνωρίζουν τις ανάγκες των μαθητών με ιδιαιτερότητες ώστε ο προγραμματισμός να ανταποκρίνεται σε όλη τη μαθητική κοινότητα.
Οι Επιτροπές Παιδείας των κομμάτων, μέσω των αντιπροσώπων που θα έχει ορίσει το κάθε κόμμα, θα συνέρχονται σε συναντήσεις ανά τακτά διαστήματα ώστε να ανταλλάζουν απόψεις γύρω από τις προτάσεις τους με σκοπό να δημιουργηθεί το οριστικό πλάνο δράσης που θα ακολουθηθεί. Το Υπουργείο Παιδείας θα μπορούσε να έχει την εποπτεία σε όλο αυτό το εγχείρημα αξιολογώντας τις προτάσεις των επιτροπών παιδείας και των εκπαιδευτικών οργανώσεων.
Μία τέτοια συλλογική προσπάθεια θα ήταν καταλυτική όσον αφορά το μέλλον της Παιδείας αλλά και των παιδιών μας. Είναι λυπηρό το ότι η Παιδεία υπήρξε πολλές φορές το «μήλο της Έριδος» ανάμεσα στα κόμματα που για διάφορους λόγους μπλόκαραν προτάσεις για μεταρρυθμίσεις. Αν η προσπάθεια που θα γίνει είναι συλλογική τότε κανείς δεν θα βρίσκεται σε συναγωνισμό με κανένα. Αντιθέτως, θα αρχίσει ένας εποικοδομητικός διάλογος με σκοπό την επίτευξη ενός κοινού στόχου: Τη δημιουργία μίας ανθρωποκεντρικής παιδείας. Μίας Παιδείας από τον άνθρωπο για τον άνθρωπο. Θα πρέπει ασφαλώς να συνειδητοποιήσουν πρώτα τα κόμματα, ότι δεν είναι στο κέφι τους η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, αλλά έχουν ελάχιστη υποχρέωση στον κυπριακό λαό και στις επόμενες γενιές να παράσχουν σύστημα Παιδείας που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες και τις απαιτήσεις της χώρας. Τα σχολεία είναι τα φυτώρια μέσα από τα οποία θα αναδυθούν οι πολίτες του αύριο και για αυτό οι σχολικοί οργανισμοί οφείλουν να τους παρέχουν όλα τα εφόδια για την μελλοντική τους πορεία. Η εκπαίδευση δεν πρέπει να παρέχει μόνο στυγνή γνώση, αλλά και όλες τις δεξιότητες που θα χρειαστούν ώστε να γίνουν ολοκληρωμένες οντότητες.
Εάν φτάσουμε σε ένα σύστημα Παιδείας που να παράγει ανθρώπους, μαθητές με τις αξίες του ανθρωπισμού, εάν οι άνθρωποι λειτουργούν στο εμείς και στο κοινωνικό σύνολο, τότε θα μπορέσουμε να δούμε και άλλα εξίσου σοβαρά θέματα για την Παιδεία. Ζητήματα τα οποία παραμένουν άλυτα για δεκαετίες και στα οποία η κοινωνία μας υστερεί σε σχέση με το τι συμβαίνει σε άλλες χώρες. Ζητήματα τα οποία αφορούν ειδικές κατηγορίες παιδιών, δηλαδή παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες, αυτισμό, ΑμεΑ κ.τ.λ. Για αυτά όμως θα αναφερθώ εκτενέστερα σε επόμενο μου άρθρο.
* Εκπαιδευτικός
