Γεγονός είναι πως οι λέξεις «Ασφάλεια» και «Υγεία» ή ακόμα και «Υπεύθυνος Α&Υ στην εργασία» ηχούν καθημερινά στα αυτιά μας μέσω των ΜΜΕ, για λόγους πανδημίας και αντιμετώπισης της προέλασης της Covid-19 στους εργασιακούς χώρους. Ο λειτουργός Α&Υ ή υπεύθυνο αρμόδιο άτομο που αναλαμβάνει να διεκπεραιώνει τέτοιου είδους καθήκοντα σε κάθε εργασιακό χώρο (είτε αυτός είναι εργοτάξιο, εργοστάσιο, διανομές προϊόντων ή αίθουσες πολλαπλών χρήσεων κ.λπ.) πρέπει να είναι καλά προετοιμασμένος και προσηλωμένος στην διαχείριση κρίσεων.
Η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (Δ.Ο.Ε.) έχει καθιερώσει την 28η Απριλίου ως «Παγκόσμια Ημέρα για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία», με στόχο την περαιτέρω προβολή του θέματος της πρόληψης των εργατικών ατυχημάτων και των επαγγελματικών ασθενειών σε διεθνές επίπεδο.
Λόγω της πανδημίας Covid-19, η φετινή Παγκόσμια Ημέρα για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία 2021 είχε τίτλο: «Προβλέψτε, Προετοιμαστείτε και Αντιμετωπίστε τις Κρίσεις – Επενδύστε σε Ανθεκτικά Συστήματα Επαγγελματικής Ασφάλειας και Υγείας».
Σε σχέση με την πανδημία, o λειτουργός Α&Υ έχει την αρμοδιότητα να επιτηρεί τη συμμόρφωση του εργασιακού χώρου με τις «Καθοδηγητικές Οδηγίες για εργασιακούς χώρους», να ελέγχει την τήρηση των υγειονομικών πρωτόκολλων από το προσωπικό στον χώρο εργασίας του, και επίσης την ιχνηλάτηση στενών επαφών που τυχόν να υπάρχουν σε περίπτωση ύπαρξης θετικού κρούσματος στον χώρο εργασίας και τη διαβίβαση τους στην Ομάδα Ιχνηλάτησης του υπουργείου Υγείας.
Η πρόληψη και η προετοιμασία για αντιμετώπιση μιας υγειονομικής ή άλλου είδους κρίσης, συγκεκριμένα για τους εργασιακούς χώρους, είναι ζωτικής σημασίας αφού ο εμπορικός και βιομηχανικός τομέας είναι η ραχοκοκαλιά της κυπριακής οικονομίας. Διατηρώντας στο μέγιστο δυνατό βαθμό «ανέγγιχτο» το εργατικό δυναμικό ενός οργανισμού ή εταιρείας και έχοντας το ελάχιστο των απωλειών του δυναμικού σε περίπτωση κρίσης, διασφαλίζεται μια στοιχειώδης συνέχεια εκτέλεσης των εργασιών και συμπλήρωσης των εργατοωρών που απαιτούνται. Αυτό θα ισχύει μέχρι να επέλθει η κανονικότητα στον οικονομικό και κυρίως στον κοινωνικό τομέα.
Ισχυρό και αναγκαίο εργαλείο για χρήση από τους λειτουργούς Α&Υ είναι η γραπτή «Μελέτη Εκτίμησης Κινδύνων για το χώρο εργασίας» ή προσαρμοσμένη «ΜΕΚ» σε ιδιάζουσες περιπτώσεις. Στους κύκλους των Λειτουργών Α&Υ, η «ΜΕΚ» θεωρείται ως η «Βίβλος» για την ορθή και ασφαλή επιτέλεση διεργασιών. Τηρώντας ευλαβικά τη «ΜΕΚ», με τη λήψη στοχευμένων μέτρων αντιμετώπισης ενός κινδύνου, αυτόματα μειώνεται ο βαθμός επικινδυνότητας που ενέχεται σε μια διεργασία. Αρκετοί συνάδελφοι έχουν προχωρήσει στη «Μελέτη Εκτίμησης Κινδύνου για Covid-19 στον χώρο εργασίας», κάτι που στην πορεία διαφάνηκε ότι ήταν αναγκαίο και υποβοηθητικό στη διαχείριση της πανδημίας στο κυπριακό επιχειρείν. Σε μια «ΜΕΚ» και ειδικά στη λήψη μέτρων αντιμετώπισης, είναι ωφέλιμο να προάγεται η επένδυση σε ανθεκτικά συστήματα επαγγελματικής Α&Υ. Μελέτες έχουν δείξει ότι η επένδυση σε τέτοια συστήματα τόσο σε τεχνικό ή οργανωτικό ή και σε επίπεδο μέσων ατομικής προστασίας (ΜΑΠ), υπάρχουν πολλαπλά οφέλη και επιστροφή σε κέρδος στον οικονομικό και κοινωνικό ιστό της εταιρείας/οργανισμού.
Παρ’ όλα αυτά, η ύπαρξη αυτής της τόσο σημαντικής και καθηκόντως πολυσύνθετης κατηγορίας επαγγελματιών, δεν είναι κάτι καινούριο στη χώρα μας. Σύμφωνα με τις διατάξεις των περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμων του 1996, εφόσον ένας εργοδότης (Εταιρεία / Οργανισμός) εργοδοτεί περισσότερα από 200 πρόσωπα, πρέπει να διορίζει λειτουργό Α&Υ που να ασχολείται πλήρως με τα θέματα Ασφάλειας και Υγείας. Ο λειτουργός Α&Υ ή και ο υπεύθυνος που καλείται να διεκπεραιώσει αυτά τα θέματα/ καθήκοντα, οφείλει μέσω εκπαιδεύσεων, ενημερωτικών εκστρατειών και φυσικά επιτηρήσεων, να προάγει το νόημα της Α&Υ στην εργασία.
Δραττόμενοι της ευκαιρίας που δόθηκε με την πανδημία, για προβολή θεμάτων Α&Υ, οι λειτουργοί Α&Υ μπορούμε να εμφυσήσουμε ακούσια στο εργατικό δυναμικό, δηλαδή στους συναδέλφους μας, τις αξίες της επαγγελματικής Α&Υ μέχρι αυτό να γίνει βίωμα στον απλό εργαζόμενο. Ας είναι και αυτό ένα από τα λίγα θετικά που θα αφήσει πίσω της η πανδημία.
* Λειτουργός Ασφάλειας, Υγείας και Περιβάλλοντος, ΕΣωτερική Υπηρεσία Προστασίας και Πρόληψης των κινδύνων (ΕΣΥΠΠ)
