Το ερώτημα στον τίτλο τίθεται αρκετά συχνά από ιδιοκτήτες σπιτιών, οι οποίοι έχουν φτάσει / περάσει την ηλικία των 60-65 ετών.
Οι συνθήκες αλλάζουν και το κάποτε νεαρό ζευγάρι βρίσκεται τώρα αντιμέτωπο με νέες συνθήκες. Τα παιδιά έχουν μεγαλώσει και πιθανότατα έχουν φύγει από το σπίτι για τα δικά τους νοικοκυριά και τα ηλικιωμένα πλέον ζευγάρια δεν είναι τόσο δραστήρια όσο ήταν στο παρελθόν, ενώ και τα οικονομικά δεν είναι τόσο υγιή όσο ήταν όταν αρχικά έκτισαν/αγόρασαν ένα σπίτι.
Η αγορά ενός σπιτιού όταν υπάρχουν παιδιά απαιτεί διαφορετικές προτεραιότητες. Ο κήπος, για παράδειγμα, είναι υψίστης σημασίας, ενώ τα παιδιά χρειάζονται τα δικά τους υπνοδωμάτια, απαιτείται επίσης ένα κοινόχρηστο δωμάτιο, χώρος για οικιακή βοήθεια και αρκετός χώρος γκαράζ.
Καθώς τα παιδιά φεύγουν κάποια στιγμή από το σπίτι και η ηλικία των αρχικών ιδιοκτητών του σπιτιού (των γονιών) μεγαλώνει, ο καθαρισμός των χώρων καταντά πρόβλημα, όπως προβληματική γίνεται και η κινητικότητα των ιδιοκτητών. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τα διώροφα σπίτια ή/και εκείνα σε χωριστά επίπεδα, τα οποία γίνονται πιο προβληματικά εάν δεν υπάρχει ιδιωτικός ανελκυστήρας. Επιπλέον, η συντήρηση του σπιτιού απαιτεί σημαντικά έξοδα, επιβαρύνοντας τους ασθενέστερους οικονομικά συνταξιούχους.
Έτσι, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι υπάρχει ένας αυξανόμενος αριθμός ιδιοκτητών κατοικιών, μετά την ηλικία των 60-65 ετών, που αναζητούν ένα διαμέρισμα, το οποίο είναι πιο πρακτικό και λιγότερο δαπανηρό από μια κατοικία. Τέτοια διαμερίσματα, 2-3 υπνοδωματίων, τα οποία βρίσκονται εντός του κέντρου της πόλης ή κοντά σε αυτό, είναι περιζήτητα. Η τοποθεσία του διαμερίσματος καθίσταται πολύ σημαντική, όσον αφορά την ευκολία για ψώνια, τον περιορισμό του χρόνου διακίνησης, κ.λπ.
Αν υποθέσουμε ότι μια κατοικία (σπίτι) περίπου 300 τ.μ. καλυμμένων χώρων είναι μέσης αξίας €700.000 (πολύ καλή κατάσταση και περίπου 30 ετών), το αντίστοιχο κόστος ενός διαμερίσματος έκτασης 200 τ.μ. είναι περίπου €400.000 (εξαιρουμένων των τελών μεταβίβασης, του ΦΠΑ και άλλων συναφών εξόδων). Όσον αφορά τη συντήρηση, ένα σπίτι θα απαιτεί κατά μέσο όρο €450/μήνα, ενώ για το διαμέρισμα τα κοινόχρηστα έξοδα και η διατήρηση ταμείου αναβάθμισης κλπ θα κοστίζει περίπου €200/μήνα. Η ύπαρξη μιας καλής διαχειριστικής επιτροπής, η πληρωμή των κοινοχρήστων από όλους και ο σεβασμός της ιδιωτικής ζωής από όλους τους ενοίκους είναι κάτι το σπάνιο στην Κύπρο και αυτό αποτρέπει πολλούς να πάρουν την απόφαση να φύγουν από μια κατοικία και να εγκατασταθούν σε διαμέρισμα.
Είναι πολύ δύσκολο για τους ιδιοκτήτες σπιτιών να αποδεχτούν ψυχολογικά αυτή τη «μεταφορά» από σπίτι σε διαμέρισμα, μετά από πολλά χρόνια διαμονής σε κατοικία.
Ένας πελάτης μας, που προβληματίστηκε με αυτό το δίλημμα, μας είπε: «Δεν θα μπορούσα ποτέ να φανταστώ να μετακομίσω από το σπίτι μας, αλλά τώρα, στην ηλικία των 75 ετών, δεν περίμενα ότι θα έχουμε δυσκολίες να ανεβοκατεβαίνουμε τις σκάλες, σε βαθμό που προτιμώ να κοιμάμαι τις περισσότερες φορές στον καναπέ του σαλονιού. Σε ένα διαμέρισμα σε κεντρική περιοχή όλα γίνονται πιο εύκολα και εξοικονομούμε και περίπου €300/μήνα. Τι πρέπει να κάνουμε;».
Ευχόμαστε να μπορούσαμε να δώσουμε μια ξεκάθαρη απάντηση, καθώς κάθε περίπτωση εξαρτάται από τις προσωπικές συνθήκες των ιδιοκτητών σπιτιών/διαμερισμάτων. Αυτό που μπορούμε να προτείνουμε ως γενική συμβουλή είναι να λάβετε υπόψη ότι η ηλικία θα σας προλάβει και τουλάχιστον μερικά από τα ψυχολογικά και σωματικά προβλήματα θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν με προγραμματισμό εκ των προτέρων, όσον αφορά τα οικονομικά.
Συχνά λέμε ότι «οι Κύπριοι τρώνε σαν να είναι το τελευταίο τους γεύμα και χτίζουν σπίτια σαν να ζουν για πάντα». Αλήθεια
F.R.I.C.S. – Αντώνης Λοΐζου & Συνεργάτες ΕΠΕ – Εκτιμητές, Σύμβουλοι Ακινήτων και Κτηματομεσίτες
www.aloizou.com.cy
