Με τον όρο μετάβαση εννοούμε το πέρασμα από μια κατάσταση σε μια άλλη, η οποία συνοδεύεται από τη μεταβολή των ρόλων και των περιβαλλοντικών συνθηκών. Συνεπώς, η μετάβαση από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο αποτελεί πολυσήμαντο στάδιο στην εκπαίδευση των μαθητών. Γι’ αυτό πρέπει να γίνεται ομαλά και κυρίως χωρίς άγχος.
Παράλληλα, η αύξηση των ευθυνών και των προσδοκιών από τους ενήλικες, ο αποχωρισμός φίλων, η αναγκαιότητα ανάπτυξης νέων συμπεριφορών και δεξιοτήτων στο πλαίσιο της νέας προσαρμογής, οι βιολογικές αλλαγές στην προεφηβεία, η συναισθηματική ανισορροπία, η αναζήτηση της ταυτότητας, αποτελούν συχνά μια στρεσογόνα κατάσταση για τον μαθητή.
Οι διαφορές Γυμνασίου – Δημοτικού είναι αρκετές:
• Πιο πολλά και δύσκολα μαθήματα.
• Μεγαλύτερη, άγνωστη σχολική κοινότητα τόσο σε πρόσωπα όσο και σε διαδικασίες, κανόνες, και πιο αναλυτικά Προγράμματα σε σχέση με το Δημοτικό.
• Περισσότερη σχολική εργασία.
• Ταχύτεροι ρυθμοί διδασκαλίας.
• Περισσότερος ανταγωνισμός σε ακαδημαϊκό και κοινωνικό επίπεδο.
Οι δύσκολες μεταβάσεις ενδεχομένως να σχετίζονται με προβλήματα συμπεριφοράς στην τάξη και στην οικογένεια, χαμηλή σχολική επίδοση, άγχος και αγωνία των μαθητών αν θα καταφέρουν να κερδίσουν την αποδοχή των συμμαθητών και να ανταποκριθούν στις σχολικές απαιτήσεις.
Ποιος ο ρόλος του σχολείου;
Παρόλο που η Δημοτική και η Μέση Εκπαίδευση χαρακτηρίζονται από διαφορές μεταξύ τους, το Δημοτικό Σχολείο μπορεί να δράσει για την κατάλληλη προετοιμασία των μαθητών για τη μετάβαση αυτή. Πώς; Τα παιδιά θα είναι καλύτερα προετοιμασμένα για το Γυμνάσιο, αν από το Δημοτικό μάθουν να αναπτύσσουν πρωτοβουλίες, να αναλαμβάνουν ευθύνες και να οργανώνουν τη μελέτη τους. Έτσι, οι μαθητές θα είναι σε θέση να ανακαλύψουν αυτόνομα τη γνώση. Το Δημοτικό σχολείο μπορεί να οργανώσει ανταλλαγή επισκέψεων εκπαιδευτικών και μαθητών, συμμετοχή σε μαθήματα στο Γυμνάσιο, και διοργάνωση διαλέξεων για θέματα που αφορούν τη φοίτηση στο Γυμνάσιο.
Ποιος ο ρόλος των γονέων;
– Ενίσχυση της επικοινωνίας και του διαλόγου με το παιδί ώστε να εκφράζει τα συναισθήματά του και τους προβληματισμούς του.
– Κατανόηση των αναπτυξιακών αλλαγών αυτού του σταδίου και της επίδρασής τους στη συμπεριφορά του εφήβου.
– Αποδοχή των συναισθημάτων του παιδιού και προσπάθεια βοήθειας διαχείρισής τους.
– Ρεαλιστικές προσδοκίες για την ακαδημαϊκή επίδοση των παιδιών.
– Δημιουργία ενός φιλικού περιβάλλοντος προς τα λάθη και την αποτυχία, αξιοποίηση των λαθών ως τρόπου μάθησης από αυτά, αλλά και καλλιέργεια της υπευθυνότητας.
Είναι σημαντικό οι μαθητές να κρίνουν θετικά τη φοίτησή τους στο Γυμνάσιο, να θέσουν από την αρχή στόχους, και να συζητούν τυχόν ανησυχίες τους με τους γονείς τους και τους εκπαιδευτικούς.
Καθ. Φιλολογίας. Ερευνήτρια σε Θέματα Νεολαίας και Πολιτισμού
