Το ασταθές επιχειρηματικό και εργασιακό περιβάλλον που έχει προκληθεί από την παρατεταμένη διάρκεια της πανδημίας του Covid-19, τόσο σε παγκόσμιο, όσο και σε εθνικό επίπεδο, έχει αναδείξει μεταξύ άλλων τη σημασία της προσχολικής φροντίδας και εκπαίδευσης.
Ο εντοπισμός θετικών κρουσμάτων κορωνοϊού στα σχολεία και ο αυτοπεριορισμός των μαθητών, ειδικά στις ηλικίες παιδιών που δεν μπορούν να αυτοεξυπηρετηθούν, έχει προκαλέσει σημαντικά προβλήματα στους εργαζόμενους γονείς, που αναγκάζονται να μένουν εκτός εργασίας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη λειτουργία των επιχειρήσεων.
Για την προσωρινή αντιμετώπιση της πρόκλησης αυτής, οι επιχειρήσεις, εκεί και όπου είναι εφικτό, προβαίνουν στις απαραίτητες ρυθμίσεις για να διευκολύνουν τους εργαζόμενους να ανταπεξέλθουν στις οικογενειακές τους υποχρεώσεις. Στις πλείστες των περιπτώσεων, η αξιοποίηση της τεχνολογίας, σε συνδυασμό με ευέλικτες μορφές απασχόλησης, έχει καταστήσει δυνατή την εξισορρόπηση της επαγγελματικής και της οικογενειακής ζωής (work-life balance).
Ωστόσο, σε αρκετούς τομείς οικονομικής δραστηριότητας, η ευελιξία στο ωράριο εργασίας και στον χώρο εργασίας (π.χ. εργασία από το σπίτι) δεν είναι πρακτικά εφικτή, εφόσον η φυσική παρουσία των εργαζομένων σε συγκεκριμένες ειδικότητες και σε συγκεκριμένο ωράριο εργασίας είναι απαραίτητη (π.χ. εργάτες παραγωγής, χειριστές μηχανημάτων και τεχνικοί στη βιομηχανία μεταποίησης, μάγειρες, βοηθητικό προσωπικό και σερβιτόροι στα κέντρα αναψυχής, κλπ).
Αναγνωρίζοντας τις προκλήσεις που έχουν δημιουργηθεί για σημαντικό αριθμό εργαζομένων, η Πολιτεία, μέσω των Σχεδίων Στήριξης Εργαζομένων και Επιχειρήσεων, έχει δώσει την ευχέρεια έτσι ώστε ένας γονέας να μπορεί να παραμείνει στο σπίτι, για να αναλάβει τη φροντίδα του παιδιού και ταυτόχρονα να επιδοτείται.
Ιδιαίτερα, η υφιστάμενη κρίση έχει αναδείξει την ανάγκη για ανάπτυξη των δομών φροντίδας και εκπαίδευσης παιδιών προσχολικής ηλικίας, καθώς και τη διεύρυνση των προσφερόμενων υπηρεσιών, κατά τρόπο που θα μπορούν να εξυπηρετούν τους εργαζόμενους γονείς, ειδικά αυτούς που απασχολούνται στον ιδιωτικό τομέα.
Η σημασία της προσχολικής φροντίδας και εκπαίδευσης κατά τη χρονική περίοδο που διανύουμε, έχει αναδειχτεί και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Σε κοινή δήλωσή τους στις 24/11/2020, οι Ευρωπαϊκές Οργανώσεις των Κοινωνικών Εταίρων BUSINESSEUROPE, SME United, European Trade Union Confederation (ETUC) και European Centre of Employers and Enterprises providing Public Services (CEEP) έχουν επισημάνει και εισηγηθεί τα εξής:
1. Όλα τα παιδιά έχουν το ίδιο δικαίωμα στην ανατροφή, καθώς και στην πρόσβαση σε υψηλής ποιότητας υπηρεσιών φροντίδας και εκπαίδευσης, για την προσωπική τους ανάπτυξη και ευημερία.
2. Η διαθεσιμότητα, η προσβασιμότητα και η οικονομική προσιτότητα δομών παιδικής φροντίδας υψηλής ποιότητας είναι απαραίτητη και για την απασχόληση των γονέων, ειδικά για την ένταξη γυναικών στην αγορά εργασίας.
3. Διαπιστώνεται έλλειψη υπηρεσιών φροντίδας παιδιών μετά την καθημερινή φοίτηση στο σχολείο και κατά τη διάρκεια των διακοπών. Αυτό είναι επιζήμιο για την ευημερία των παιδιών και αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για εργασία πλήρους απασχόλησης των γονέων με παιδιά σχολικής ηλικίας καθώς και για την ένταξη περισσότερων γυναικών στην αγορά εργασίας.
4. Τα κράτη-μέλη θα πρέπει, κατά τον σχεδιασμό των σχετικών πολιτικών τους, να διασφαλίσουν ότι η παροχή υπηρεσιών φροντίδας παιδιών θα διέπεται από ένα κανονιστικό πλαίσιο που θα επιτρέπει ισότιμους όρους ανταγωνισμού μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
5. Θα πρέπει να αξιοποιηθούν οι ευκαιρίες χρηματοδότησης που παρέχονται από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Υποστήριξης Μεταρρυθμίσεων.
Παράλληλα, στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Βαρκελώνης, το 2002, συμφωνήθηκαν από τα κράτη-μέλη δυο στόχοι που αφορούν την διαθεσιμότητα οικονομικά προσιτών δομών παιδικής φροντίδας για παιδιά προσχολικής ηλικίας ώστε να επιτευχθεί: (α) κάλυψη του 33% των παιδιών κάτω των 3 ετών και (β) κάλυψη του 90% των παιδιών άνω των 3 ετών έως την υποχρεωτική σχολική φοίτηση.
Συνεκτιμώντας τα ανωτέρω, η Ομοσπονδία Εργοδοτών & Βιομηχάνων (ΟΕΒ) σε συνεργασία με τον Σύνδεσμο Ιδιωτικής Προσχολικής Εκπαίδευσης Κύπρου (ΣΙΠΕΚ) έχει υποβάλει ολοκληρωμένη πρόταση στις αρμόδιες αρχές, με σκοπό την ενίσχυση των προσπαθειών που καταβάλλονται για επίτευξη των στόχων της Βαρκελώνης, την στήριξη των εργαζόμενων γονέων και την ένταξη αδρανούς γυναικείου δυναμικού στην αγορά εργασίας.
Η πρόταση ΟΕΒ-ΣΙΠΕΚ προβλέπει μεταξύ άλλων τη συνεργασία δημόσιου-ιδιωτικού τομέα (Public-Private-Partnership) και την επιχορήγηση μέρους των διδάκτρων που καταβάλλουν οι γονείς για φοίτηση των παιδιών τους σε εγκεκριμένους βρεφοκομικούς-παιδοκομικούς σταθμούς και νηπιαγωγεία, αξιοποιώντας ευρωπαϊκά κονδύλια.
Το σημαντικότερο όφελος, ωστόσο, θα είναι η επένδυση στην προσχολική εκπαίδευση για την ολόπλευρη ανάπτυξη (σωματική, γνωστική, συναισθηματική, νοητική, ηθική, κοινωνική) των παιδιών και την διαμόρφωση συνειδητοποιημένων, καλλιεργημένων και μορφωμένων πολιτών, που αποτελεί και τον θεμελιώδη στόχο κάθε παιδαγωγικού συστήματος και κάθε σύγχρονης κοινωνίας.
* Λειτουργός Εργασιακών Σχέσεων & Κοινωνικής Πολιτικής, Ομοσπονδία Εργοδοτών & Βιομηχάνων (ΟΕΒ)
