Η αυταπάρνηση είναι χαραγμένη βαθιά στο DNA των ατόμων που στελεχώνουν τα πληρώματα της Υπηρεσίας Ασθενοφόρων. Πάντα βρίσκονται στην πρώτη γραμμή όπου τους καλεί το καθήκον, σε διασώσεις, σε διακομιδές ασθενών, σε παροχή βοήθειας. Βλέπουν τον κάθε άνθρωπο ξεχωριστά και του προσφέρουν φροντίδα ωσάν να ήταν μέλος της δικής τους οικογένειας. Πολλές φορές, εις βάρος της δικής τους οικογένειας αλλά και της σωματικής κούρασης. Είναι οι άνθρωποι, που με το ξέσπασμα της υγειονομικής κρίσης του COVID-19, δήλωσαν παρόντες και έτοιμοι να αντιμετωπίσουν τις πρωτόγνωρες καταστάσεις που επέβαλε η πανδημία. Στάθηκαν δίπλα σε ασθενείς, αφουγκράστηκαν τις αγωνίες του κοινού σε μέρες κατά τις οποίες αρκετοί συνάνθρωποι μας τελούσαν υπό πανικό. Ήταν οι άνθρωποι που μετέφεραν ασθενείς στις Μονάδες COVID-19 των νοσοκομείων της χώρας, ζώντας από πρώτο χέρι τις συνθήκες της πανδημίας.
Κινητήριος δύναμη της Υπηρεσίας Ασθενοφόρων είναι η προϊσταμένη της υπηρεσίας, Ριάνα Κωνσταντίνου. Ποτέ δεν θα τη συναντήσεις να κάθεται πίσω από ένα γραφείο. Βρίσκεται πάντα στο πεδίο να κατευθύνει και να φροντίζει ασθενείς. Ένα χρόνο μετά την εμφάνιση των πρώτων περιστατικών COVID-19 στην Κύπρο, μιλά στον «Φ» για τις δυσκολίες των πρώτων εβδομάδων, τις αγωνίες, την κόπωση, αλλά και την ετοιμότητα των πληρωμάτων ασθενοφόρων ανά πάσα στιγμή όλο το 24ωρο.
-Συμπληρώνεται ένας χρόνος από την εμφάνιση των πρώτων περιστατικών COVID-19 στην Κύπρο. Πώς αντιμετώπισε η Υπηρεσία Ασθενοφόρων το πρώτο διάστημα την πανδημία, με δεδομένο ότι ο κορωνοϊός ήταν κάτι άγνωστο για όλους;
-Νομίζω ότι η πρώτη λέξη που θα χαρακτήριζε την κατάσταση το πρώτο διάστημα ήταν «πανικός». Ωστόσο η Υπηρεσία Ασθενοφόρων βλέποντας τι γινόταν σε άλλες χώρες και κυρίως στην Κίνα, άρχισε εκπαιδεύσεις των πληρωμάτων από τον Δεκέμβριο του 2019, προτού αρχίσουν να εμφανίζονται τα πρώτα περιστατικά στη χώρα μας. Ήμασταν έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε την κατάσταση, η οποία όμως δεν ήταν σαφώς η αναμενόμενη στο μέγεθος το οποίο εξελίχθηκε. Την ίδια ώρα, όλες οι διεργασίες που θα έπρεπε να γίνουν σε συνεργασία με τις υπόλοιπες υπηρεσίες για την αντιμετώπιση της πανδημίας ήταν πρωτόγνωρες για όλους μας. Περάσαμε δύσκολες ημέρες, όμως τα πληρώματα προσπάθησαν να προσφέρουν τα μέγιστα των δυνατοτήτων τους για να έχουμε το αποτέλεσμα που έχουμε και σήμερα. Νομίζω ότι διαφάνηκε ο τρόπος διαχείρισης της Υπηρεσίας Ασθενοφόρων σε σχέση με την πανδημία.
-Ποιες ήταν οι δυσκολίες που συνάντησε η Υπηρεσία Ασθενοφόρων αυτόν τον ένα χρόνο στην πρώτη γραμμή της πανδημίας;
-Οι δυσκολίες που συνάντησε η Υπηρεσία Ασθενοφόρων αυτό τον έναν χρόνο στην πρώτη γραμμή ήταν οι πολύωρες βάρδιες των μελών των πληρωμάτων των ασθενοφόρων. Δεν είναι εύκολο πράγμα να εγκαταλείπεις την οικογένειά σου και να λείπεις καθημερινά 16-19 ώρες την ημέρα. Αυτό συνέβη για να μπορέσουμε να διαχειριστούμε την κρίση. Ήταν μεγάλος ο φόρτος εργασίας, γιατί εκτός από τις υπόλοιπες κλήσεις που δεχόμασταν, πέρα από τη διαχείριση των επειγόντων περιστατικών, έπρεπε να διαχειριστούμε και τα κλινικά περιστατικά COVID. Άρα ο φόρτος εργασίας ήταν και συνεχίζει να είναι τεράστιος αλλά με ομοψυχία θεωρώ ότι τα πληρώματα κάνουν το μέγιστο δυνατόν που πρέπει να κάνουν για την αντιμετώπιση της κρίσης.
-Κληθήκατε να στελεχώσετε τη γραμμή 1420 για την επικοινωνία του κοινού ταυτόχρονα με τις διακομιδές ασθενών στα νοσοκομεία. Ποιες ήταν οι αγωνίες που σας εξέφραζε ο κόσμος όλο αυτό το διάστημα;
-Ο κόσμος αγωνιούσε… Ήθελε να παίρνει απαντήσεις στα ερωτήματά του που ήταν πρωτόγνωρα για όλους μας. Πρωτόγνωρα ήταν και τα συναισθήματα αλλά και οι καταστάσεις που βιώναμε το πρώτο διάστημα. Ο κόσμος δυστυχώς δεν είχε καταλάβει πως η γραμμή 1420 αφορούσε τη διαχείριση των επειγόντων περιστατικών σε σχέση με τον κορωνοϊό. Μας καλούσαν ακατάπαυστα όλο το 24ωρο για να ρωτήσουν πράγματα γενικής φύσεως για τον κορωνοϊό, για τα οποία ήθελαν να ενημερωθούν και ζητούσαν απαντήσεις. Ήταν σε πανικό και σύγχυση ως προς το τι θα μπορούσαν να κάνουν και τι όχι σε σχέση με τις θεραπείες αλλά και τις υπηρεσίες που θα μπορούσαν να απευθυνθούν. Υπήρχε διάχυτος πανικός στον κόσμο και εμείς αντιλαμβανόμασταν γιατί ήταν σε αυτή την κατάσταση. Όσο μπορούσαμε αντιμετωπίσαμε, ειδικά τις πρώτες μέρες, την κατάσταση, η οποία δεν ήταν διαχειρίσιμη. Το τηλεφωνικό κέντρο δούλευε πυρετωδώς και δεχόταν χιλιάδες κλήσεις ανά λεπτό. Έπεφταν οι γραμμές συνεχώς από τα πολλά τηλεφωνήματα. Ήθελαν να μας μεταφέρουν την αγωνία τους αλλά ζητούσαν και πληροφορίες, γεγονός που έκανε το έργο μας πιο δύσκολον γιατί δεν μας άφηνε χρόνο να αντιμετωπίσουμε τα δύσκολα περιστατικά εκείνα που χρειάζονταν φροντίδα.
Με υπομονή, όμως, προσπαθούσαμε να δώσουμε τις εξηγήσεις που ήθελε ο κόσμος, να τον ηρεμήσουμε και να τον καταλάβουμε. Να του εξηγήσουμε ότι οι υπηρεσίες μας είναι στη διάθεσή του, για να τον στηρίξουν σε οποιαδήποτε του ανάγκη.
-Κάθε μέρα είναι δύσκολη στην υπηρεσία σας, αλλά θυμάστε κάτι χαρακτηριστικό από αυτό τον έναν χρόνο της πανδημίας που σας έτυχε;
-Δεν θα ξεχάσω ποτέ τις πρώτες μέρες… Τις πρώτες εβδομάδες που παρουσιάστηκε η αύξηση των περιστατικών στη χώρα, τον καταιγισμό των τηλεφωνημάτων, τον καταιγισμό των απαιτήσεων του κόσμου για να τον υποστηρίξουμε. Αυτό δεν θα ξεχάσω, γιατί υπήρχε και ένας επιπρόσθετoς φόρτος εκ μέρους μας, να μείνουμε εδώ και να στηρίξουμε τον κόσμο χωρίς να κοιμόμαστε τις πρώτες ώρες και χωρίς να έχουμε και οι ίδιοι αντίληψη της υπερβολικής μας κούρασης. Εκείνο που μου μένει είναι η ενιαία προσπάθεια στο να υποστηρίξουμε και να διαχειριστούμε αυτή την κρίση.
-Η υποστελέχωση άγγιξε και τη δική σας Υπηρεσία; Παρουσιάστηκαν σημάδια κόπωσης στα μέλη σας;
-Σε μια κρίση δεν υπάρχει θέμα υποστελέχωσης. Όταν έχεις να διαχειριστείς μια κρίση, οι δυνάμεις που απαιτούνται είναι αυξημένες, τότε δεν μιλούμε για υποστελέχωση αλλά για μεγάλες ανάγκες να αντιμετωπίσουμε την οποιαδήποτε κατάσταση. Σαφώς τα πληρώματα των ασθενοφόρων παρουσίασαν κόπωση. Ακόμη και τώρα είμαστε όλοι πάρα πολύ κουρασμένοι γιατί πέρασε ένας χρόνος μέσα από τον οποίο δεν έχουμε σταματήσει. Αν λογαριάσω την καλοκαιρινή περίοδο που υπήρχε μια μείωση των περιστατικών, όμως για μας δεν έπαψαν να υπάρχουν επείγοντα περιστατικά. Τα πληρώματα είναι από τον Μάρτιο του 2020 όλα στην πρώτη γραμμή χωρίς κανένας να σταματήσει.
-Ποιο είναι το δικό σας μήνυμα προς τον κόσμο για τη συντομότερη επιστροφή στην «κανονικότητα»;
-Ο κόσμος θα πρέπει να αντέξει. Να έχει υπομονή και ευελιξία γιατί θα φτάσουμε στο τέλος. Η διαδικασία των εμβολιασμών προχωρά με επιτυχία όχι μόνο στη χώρα μας αλλά παγκόσμια και θεωρώ ότι αυτό το πρόβλημα λήξει, οπότε όλοι μας πρέπει να κάνουμε λίγη υπομονή και θα φτάσουμε στο τέλος.
Oι αριθμοί
Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει η κ. Κωνσταντίνου, τα πληρώματα ασθενοφόρων δούλεψαν και συνεχίζουν να δουλεύουν άοκνα για να αντιμετωπίσουν όλα τα περιστατικά. Τα περιστατικά που ανταποκρίθηκε το 2020 συνολικά η υπηρεσία ξεπέρασαν τις 58 χιλιάδες ενώ τον Ιανουάριο του 2021 ανταποκρίθηκαν σε 1385 περιστατικά.
