Τη δυνατότητα να ενημερώνονται για όλες τις αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι οποίες παραπέμπουν σε ενδεχόμενο εξάπλωσης ιών ή δημιουργίας τοπικών εξάρσεων λοιμωδών νοσημάτων αποκτούν οι υγειονομικές Αρχές στην Ευρώπη.
Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Λοιμώξεων (ECDC), παρουσίασε το Episomer, το οποίο είναι ένα εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης που δίνει τη δυνατότητα γρήγορης ανάλυσης δεδομένων και έχει ως αποστολή τον έγκαιρο εντοπισμό επιδημιών ή εξάρσεων ώστε να ακολουθεί και η απαραίτητη υγειονομική παρέμβαση.
Με απλά λόγια, το Episomer, είναι ένα σύστημα επιδημιολογικής επιτήρησης που αναλύει δημόσιες αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και αναζητά «σήματα» τα οποία ενδέχεται να υποδηλώνουν την εμφάνιση ή εξάπλωση μιας ασθένειας.
Στην πράξη, συλλέγει και επεξεργάζεται μεγάλους όγκους δημόσιων δεδομένων, παρακολουθώντας τις τάσεις στις αναρτήσεις με βάση τον χρόνο, τη γεωγραφική περιοχή και τη θεματολογία.
Αν για παράδειγμα σε μια συγκεκριμένη περιοχή παρατηρηθεί ξαφνικά μεγάλη αύξηση αναρτήσεων που αναφέρονται σε υψηλό πυρετό, γαστρεντερίτιδα ή αναπνευστικά συμπτώματα, το Episomer μπορεί να καταγράψει αυτή την αλλαγή στις διαδικτυακές αναρτήσεις και συζητήσεις και να ειδοποιήσει τους ειδικούς δημόσιας υγείας.
Στόχος, όπως αναφέρει το Ευρωπαϊκό Κέντρο, «δεν είναι να αντικαταστήσει τα παραδοσιακά συστήματα επιτήρησης νοσημάτων, αλλά να λειτουργεί συμπληρωματικά, προσφέροντας ταχύτερη εικόνα για το τι συζητείται δημόσια και τι ενδέχεται να εξελίσσεται σε πραγματικό χρόνο».
Σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση του ECDC, το νέο εργαλείο αποτελεί τη συνέχεια του προηγούμενου συστήματος «epitweetr», το οποίο είχε επίσης αναπτυχθεί από το ECDC και χρησιμοποιούσε δεδομένα από το Twitter.
Ωστόσο, λόγω των αλλαγών στην πρόσβαση στα δεδομένα της συγκεκριμένης πλατφόρμας, το Ευρωπαϊκό Κέντρο προχώρησε στην ανάπτυξη ενός νέου εργαλείου προσαρμοσμένου στο σημερινό περιβάλλον των κοινωνικών δικτύων.
Στην παρούσα φάση, σύμφωνα με τα όσα επίσημα έχουν ανακοινωθεί, το Episomer συλλέγει δεδομένα από την πλατφόρμα Bluesky μέσω του δημόσιου API της, ενώ υπάρχει δυνατότητα επέκτασης και σε άλλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης στο μέλλον.
Το εργαλείο έχει σχεδιαστεί για χρήση από υγειονομικές Αρχές, επιστημονικούς οργανισμούς, νοσοκομεία, πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα και ομάδες επιδημιολογικής επιτήρησης.
Η επικεφαλής επιτήρησης, ετοιμότητας και αντίδρασης του ECDC, Vicky Lefebvre, δήλωσε ότι «η παρακολούθηση των κοινωνικών δικτύων εξακολουθεί να αποτελεί πολύτιμη πηγή επιδημικών πληροφοριών», σημειώνοντας πως «το Episomer επιτρέπει τη συνέχιση της αξιοποίησης αυτής της δυνατότητας για έγκαιρη προειδοποίηση και καλύτερη επίγνωση της επιδημιολογικής κατάστασης».
Το σύστημα «περιλαμβάνει διαδραστική διαδικτυακή εφαρμογή μέσω της οποίας οι χρήστες μπορούν να παρακολουθούν τάσεις, να λαμβάνουν ειδοποιήσεις, να αναλύουν γεωγραφικά δεδομένα, να διαχειρίζονται ζητήματα προστασίας προσωπικών δεδομένων και να προσαρμόζουν τις λειτουργίες του εργαλείου ανάλογα με τις ανάγκες τους».
Όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση, παρά το γεγονός ότι σχεδιάστηκε για την επιτήρηση μολυσματικών ασθενειών, το Episomer μπορεί να προσαρμοστεί και σε άλλους τομείς ή κινδύνους, «αρκεί να τροποποιηθούν οι λέξεις-κλειδιά και τα θέματα που παρακολουθεί».
