Φαρμακευτική ουσία η οποία στοχεύει τον καρκίνο τον οστών (περιλαμβανομένου και του μεταστατικού καρκίνου στα οστά), ετοιμάζουν Κύπριοι επιστήμονες με τα αποτελέσματα των μέχρι τώρα δοκιμών τους σε πειραματόζωα να είναι ιδιαιτέρως ενθαρρυντικά.
Στόχος των Κυπρίων επιστημόνων, οι οποίοι έχουν ήδη εξασφαλίσει τα απαραίτητα διπλώματα ευρεσιτεχνίας σε Ευρωπαϊκή Ένωση, ΗΠΑ και Αυστραλία, είναι να πετύχουν την επιπρόσθετη απαραίτητη χρηματοδότηση και αν είναι δυνατό από κυπριακή ειδικά φαρμακοβιομηχανία, ώστε οι κλινικές δοκιμές, που επιβάλλεται να ακολουθήσουν, να πραγματοποιηθούν και στην Κύπρο, με την εμπλοκή και των κυπριακών νοσοκομείων και έτσι, το σκεύασμα, εάν τελικά αδειοδοτηθεί να είναι το πρώτο φάρμακο εξολοκλήρου κυπριακής κατασκευής, με ό,τι θετικό αυτό συνεπάγεται για το νησί μας.
Οι Κύπριοι επιστήμονες, προχώρησαν στην έρευνα τους για την κατασκευή του σκευάσματος, έχοντας ως βάση τη μεγάλη οικογένεια της βιταμίνης Ε και των παραγώγων της. Η βιταμίνη Ε, βρίσκεται σε διάφορα τρόφιμα, με πλέον αντιπροσωπευτικά παραδείγματα , τα φοινίκια, τα μπιζέλια, τον καρπό του σιταριού, διάφορους ξηρούς καρπούς και τα ακτινίδια
«Από πολλές μελέτες έχει αποδειχθεί ότι η βιταμίνη Ε και άλλες ουσίες με παρόμοια χημική δομή, όπως για παράδειγμα η ρεσβερατρόλη που βρίσκεται στα σταφύλια, είναι προστατευτικές για τα καρδιαγγειακά νοσήματα αλλά και τον καρκίνο. Με βάση αυτή τη γνώση, μάλιστα, έγιναν και αρκετές μελέτες για να εντοπιστεί ο μηχανισμός με τον οποίο οι ουσίες αυτές λειτουργούν στα ανθρώπινα κύτταρα», ανέφερε στον «Φ», η εκ τη ομάδας των Κυπρίων επιστημόνων που προωθούν την ανάπτυξη της συγκεκριμένης θεραπείας, Ανδρειανή Οδυσσέως.
Η βιταμίνη Ε, συνέχισε, «αποτελεί ένα πολύ ισχυρό αντιοξειδωτικό. Αυτό από μόνο του σημαίνει ότι μας προστατεύει από όλες τις τοξικές ελεύθερες ρίζες που υπάρχουν στο περιβάλλον, οι οποίες είναι και καρκινογόνες. Πέραν αυτού, έχει αποδειχθεί μέσα από μελέτες ότι η βιταμίνη Ε, έχει τη δυνατότητα να «παρεμβαίνει» και σε πάρα πολλές διαδικασίες που λαμβάνουν χώρα εντός των κυττάρων και είναι υπαίτιες για την ανάπτυξη διαφόρων ειδών καρκίνου. Παράλληλα, είναι γνωστό ότι η βιταμίνη Ε και τα διάφορα υποπαράγωγα της μπορούν να έχουν δράση στην οστεοπόρωση, δηλαδή έχουν τον μηχανισμό που βοηθά στην αναδόμηση των οστών. Μελέτες της δικής μας ομάδας αλλά και άλλων επιστημονικών ομάδων το έχουν αποδείξει αυτό. Άρα, με αυτά τα δεδομένα, προχωρήσαμε στο εγχείρημα μας. Βασικό πρόβλημα στην έναρξη της προσπάθειας, ήταν το να βρεθεί ο μηχανισμός εκείνος που θα μεταφέρει τη βιταμίνη Ε στο μικροπεριβάλλον των οστών, εκεί ακριβώς που αναπτύσσεται η παθολογική διεργασία. Και τούτο, επειδή το μεγάλο στοίχημα στην κατασκευή ενός φαρμάκου δεν είναι μόνο να ανακαλύψεις τη δραστική ουσία αλλά και να τη μεταφέρεις στοχευμένα στο σημείο του οργανισμού όπου επιβάλλεται να δράσει. Αυτό, άλλωστε, είναι και ένα από τα προβλήματα στην θεραπεία του καρκίνου γενικότερα. Το να φθάσει το φάρμακο, στις μέγιστες δυνατές συγκεντρώσεις στο σωστό σημείο».
Άρα, «θέλαμε να βρούμε ένα “όχημα” για να μεταφέρει τη βιταμίνη Ε στο ενδεικνυόμενο σημείο και ειδικότερα στο σημείο ανάπτυξης της καρκινικής εστίας. Εδώ, αξιοποιήθηκε η εμπειρία από την εκτεταμένη χρήση μιας ομάδας ενώσεων γνωστών ως διφοσφωνικά, τα οποία και χρησιμοποιούνται ως θεραπεία πρώτης γραμμής στην οστεοπόρωση και έχουν δείξει παράλληλα και ανακουφιστική δράση σε οστεϊκές μεταστάσεις. Αυτά τα διφοσφωνικά, λοιπόν, μπορούν να λειτουργήσουν ως «όχημα» και να μεταφέρουν την βιταμίνη Ε στο μικροπεριβάλλον των οστών, τόσο στις περιπτώσεις πρωτογενούς καρκίνου, όσο και σε μεταστατικό καρκίνο των οστών».
Σε πειραματόζωα οι μέχρι τώρα μελέτες
Τι χρειάζεται για να προχωρήσει η κατασκευή ενός σκευάσματος
Με αυτό τον στόχο, «μια ομάδα μοριακών βιολόγων, ογκολόγων και χημικών, πετύχαμε να φτιάξουμε σύμπλοκα με τις ενώσεις της βιταμίνης Ε και των διφοσφωνικών και πετύχαμε τον συνδυασμό των επιθυμητών ιδιοτήτων τους. Αυτή η προσπάθεια έχει οδηγήσει στην κατοχύρωση των απαραίτητων διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, τα οποία τώρα πρέπει να αξιοποιηθούν και να προχωρήσουν πάρα πέρα».
Οι μέχρι τώρα μελέτες των Κυπρίων επιστημόνων σε πειραματόζωα έχουν δώσει, όπως ανέφερε η κ. Οδυσσέως, «πολύ ενθαρρυντικά αποτελέσματα». Μέχρι αυτήν τη στιγμή δεν έχει αποφασιστεί το κατά πόσον το σκεύασμα που θα προκύψει από την περαιτέρω αξιοποίηση της κυπριακής προσπάθειας θα κυκλοφορεί σε ενέσιμη μορφή ή σε μορφή δισκίου (να χορηγείται από το στόμα δηλαδή). «Προς το παρόν το έχουμε χορηγήσει σε πειραματόζωα και στις δύο μορφές»
«Κάποιος μπορεί να διερωτηθεί, γιατί τόσες δεκαετίες και με τη γνώση που έχει η επιστημονική κοινότητα για τις ιδιότητες της βιταμίνης Ε, δεν έγιναν μέχρι τώρα μελέτες για να αξιοποιηθεί και στην καταπολέμηση του καρκίνου; Αυτό είναι ένα ερώτημα που δεν μπορούμε να απαντήσουμε εμείς αλλά σίγουρα είναι άξιο απορίας».
Για να προχωρήσει η κατασκευή ενός σκευάσματος, εξήγησε η κ. Οδυσσέως πρέπει, μετά το προκλινικό στάδιο, το οποίο είναι αυτό που έχουν τώρα ολοκληρώσει και οι Κύπριοι επιστήμονες, «να αναλάβει μια μεγάλη φαρμακευτική εταιρεία να προχωρήσει σταδιακά και μεθοδικά, μετά τη διαδικασία υποβολής ενός ολοκληρωμένου φακέλου και αξιολόγησης από τις ρυθμιστικές Αρχές για έγκριση χρήσης του φαρμάκου στις απαραίτητες κλινικές μελέτες όλων των φάσεων που πρέπει να ακολουθήσουν. Μέσα από τις διαβαθμισμένες κλινικές δοκιμασίες είναι που καταλήγουμε σε ακριβείς διαπιστώσεις για την αποτελεσματικότητα, την ασφάλεια, τυχόν παρενέργειες που δεν μπορούσαν να παρατηρηθούν στα ζώα, τον τρόπο χορήγησης κ.λπ., πριν φθάσει το φάρμακο στην τελική του μορφή για να υποβληθεί σε όλες τις διαδικασίες αξιολόγησης και αδειοδότησης του».
Για να μείνει η πατέντα στην Κύπρο
Οι επιστήμονες, οι οποίοι κατέχουν αυτή τη στιγμή τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας, θα επιθυμούσαν να αναλάβει το έργο αυτό μια από τις μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες της Κύπρου. «Θα μπορούσαμε να αποταθούμε στις διεθνείς φαρμακοβιομηχανίες –και ήδη έχει εκδηλωθεί ενδιαφέρον– και να εκχωρήσουμε τα πνευματικά δικαιώματα που απορρέουν από τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας και να αναπτύξουν στο εξωτερικό το σκεύασμα. Εμείς, όμως, θα θέλαμε να δούμε να αναλαμβάνει κάποια κυπριακή βιομηχανία το όλο εγχείρημα και να παραμένει εξολοκλήρου στην Κύπρο η τεχνογνωσία που αναπτύσσουμε. Και, κυρίως, να δοθεί η δυνατότητα να εκπονηθεί μέρος των κλινικών δοκιμών, αρχικού σταδίου και με τη συμμετοχή των κυπριακών νοσοκομείων. Δυστυχώς, υψώνονται μπροστά μας τείχη από νομοθετικά κενά και εμφαντικές ελλείψεις στο ρυθμιστικό πλαίσιο ακόμη και για την εκπόνηση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας που κρατούν την ουσιαστική καινοτομία στις βιο-ιατρικές επιστήμες καθηλωμένη. Οι επενδύσεις από μόνες τους, από όπου και αν προέλθουν, δεν αρκούν. Χρειάζονται τολμηρές αποφάσεις και αναζητούνται πραγματικές τομές».
