Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται οι προληπτικοί έλεγχοι στις ελεύθερες περιοχές, με στόχο τη θωράκιση του ζωικού κεφαλαίου της Δημοκρατίας, μετά τον εντοπισμό κρουσμάτων αφθώδους πυρετού στα κατεχόμενα. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι δειγματοληψίες συνεχίζονται εντατικά με στόχο να καλυφθεί όλη η έκταση της γραμμής κατάπαυσης του πυρός, ενώ τα κρίσιμα αποτελέσματα των εργαστηριακών εξετάσεων αναμένονται μέχρι την Παρασκευή.
Μετά τις αναφορές για κρούσμα αφθώδους πυρετού σε μονάδα βοοειδών στο κατεχόμενο Λάπαθος της επαρχίας Αμμοχώστου, οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες της Δημοκρατίας έχουν τεθεί σε κατάσταση υψίστης επιφυλακής. Η ανησυχία εντείνεται από την επιβεβαίωση της βρετανικής έκθεσης ότι στην περιοχή εντοπίστηκε ο ορότυπος SAT1, ένας τύπος του ιού που εμφανίζεται για πρώτη φορά στην Κύπρο.
Ήδη, έχουν ληφθεί δείγματα από κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις σε περιοχές υψηλού κινδύνου, όπως η Αθηένου, τα Λύμπια, η Ποταμιά και η Ξυλοτύμπου. Τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα είναι αρνητικά, ωστόσο, η επιτήρηση παραμένει επισταμένη και ενεργή σε ακτίνα 3 χιλιομέτρων κατά μήκος της Πράσινης Γραμμής. Δείγματα θα λαμβάνονται μέχρι και το τέλος του μήνα για έλεγχο της κατάστασης.
Για την αποτροπή της εξάπλωσης του ιού στις ελεύθερες περιοχές, έχουν τεθεί σε εφαρμογή αυστηρά μέτρα. Το πρώτο είναι η απολύμανση οχημάτων. Σύμφωνα με τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, τοποθετήθηκαν νέα, διευρυμένα απολυμαντικά χαλιά σε όλα τα σημεία διέλευσης, περιλαμβανομένων των Βρετανικών Βάσεων (Πέργαμος, Στροβίλια). Στα χαλιά διενεργείται η σχετική απόθεση απολυμαντικού υλικού. Οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες μελετούν τη διενέργεια διαγωνισμού για την προμήθεια φορητού, αυτόματου εξοπλισμού απολύμανσης τροχοφόρων οχημάτων με δυνατότητα αυτόματης λειτουργίας, τα οποία θα μπορούν κατά περίπτωση να τοποθετούνται στα σημεία διέλευσης και εισόδου από τις κατεχόμενες περιοχές προς τις ελεύθερες περιοχές. Περαιτέρω, εφαρμόζεται ειδικό πρωτόκολλο για τη μεταφορά γάλακτος από την περιοχή Περγάμους, με τα βυτιοφόρα να συνοδεύονται από λειτουργούς των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών μέχρι την παράδοση σε δύο συγκεκριμένα τυροκομεία.
Οι εξαγωγές και οι κινήσεις των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών
Η εμφάνιση του ιού στα κατεχόμενα προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις από τρίτες χώρες. Η Αυστραλία και ο Καναδάς αφαίρεσαν προσωρινά την Κύπρο από τη λίστα των χωρών που είναι ελεύθερες από αφθώδη πυρετό, βασιζόμενες σε δημοσιεύματα του Τύπου. Οι Αρχές της Αυστραλίας διαπιστώθηκε ότι επιθυμούν να λάβουν επιστολή από τη Γενική Διεύθυνση Υγείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και από τον Παγκόσμιο Οργανισμό για την Υγεία των Ζώων (WOAH) πως θεωρούν την Κύπρο απαλλαγμένη από αφθώδη πυρετό, για να επανεξετάσουν τη ληφθείσα απόφασή τους.
Οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες επικοινώνησαν με τις Αρχές της Σαουδικής Αραβίας, μετά από φήμες πως και η συγκεκριμένη χώρα θα επιβάλει περιορισμούς στο εμπόριο και μετά από διερεύνηση διαπιστώθηκε πως δεν έχει επιβληθεί μέχρι στιγμής από μέρους της περιορισμός στις εισαγωγές χαλλουμιού.
Περαιτέρω, οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες απέστειλαν επιστολή στις Αρχές του Καναδά, μετά από δημοσίευση στην ιστοσελίδα τους πως προχώρησαν σε αφαίρεση της Κύπρου από τη λίστα των κρατών-μελών της ΕΕ που θεωρούν ελεύθερα από αφθώδη πυρετό. Επισημαίνεται πως, οι περιορισμοί που επιβλήθηκαν από τον Καναδά αφορούν σε προϊόντα που δεν εξάγονται από την Κύπρο στον Καναδά, καθώς αυτοί δεν εφαρμόζονται σε προϊόντα που έχουν υποστεί θερμική επεξεργασία για 30 λεπτά σε ελάχιστη θερμοκρασία 70°C, κάτι που ισχύει για το χαλλούμι.
Οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, σε συνεργασία με το υπουργείο Εξωτερικών, έχουν ήδη προβεί σε διαβήματα. Μεταξύ άλλων, ζητήθηκε η παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Παγκόσμιου Οργανισμού για την Υγεία των Ζώων (WOAH) για την αποστολή επίσημων επιστολών που να βεβαιώνουν ότι οι ελεύθερες περιοχές παραμένουν απαλλαγμένες από τη νόσο. Διευκρινίστηκε ότι το χαλλούμι, λόγω της θερμικής επεξεργασίας που υφίσταται (άνω των 70°C), δεν υπόκειται σε περιορισμούς, καθώς ο ιός καταστρέφεται.
Η Μεγάλη Βρετανία έχει ήδη ξεκαθαρίσει ότι δεν προτίθεται να επιβάλει περιορισμούς, διαχωρίζοντας σαφώς τις περιοχές που ελέγχει η Δημοκρατία από τα κατεχόμενα. Συγκεκριμένα, στις 23 Δεκεμβρίου, οι Αρχές της Μεγάλης Βρετανίας δημοσίευσαν έκτακτη αξιολόγηση κινδύνου μετά την επιβεβαίωση των κρουσμάτων αφθώδους πυρετού στις κατεχόμενες περιοχές και αναφέρουν ότι για πρώτη φορά, εντοπίστηκε στην Κύπρο ο ορότυπος SAT1. Επίσης, η έκθεση σημειώνει ότι ο Λίβανος αντιμετωπίζει κρούσματα αφθώδους πυρετού για πρώτη φορά από το 2009, αν και ο ορότυπος είναι άγνωστος προς το παρόν. Παρ’ όλα αυτά, από την έκθεση συμπεραίνεται ότι ο κίνδυνος εισαγωγής του αφθώδους πυρετού στη Μεγάλη Βρετανία παραμένει χαμηλός και ως εκ τούτου οι βρετανικές Αρχές, στην παρούσα φάση δεν προτίθενται να επιβάλλουν οποιουσδήποτε περιορισμούς στο εμπόριο προϊόντων ζωικής προέλευσης που προέρχονται από τη Δημοκρατία, καθώς αναφέρουν ότι δεν υπάρχει εμπόριο ζώντων ζώων ή ζωικών προϊόντων προς τη Μεγάλη Βρετανία από χώρες της περιοχής, εννοώντας προφανώς την περιοχή που εντοπίζονται κρούσματα, λεκτικό που διαχωρίζει τις κατεχόμενες περιοχές από τις περιοχές που ελέγχει η Δημοκρατία.
Τουρκοκύπριοι κτηνίατροι ζήτησαν βοήθεια από ιδιώτες συνάδελφους τους στις ελεύθερες περιοχές
Οι κυπριακές Αρχές είναι καθησυχαστικές προς το κοινό, υπογραμμίζοντας ότι ο αφθώδης πυρετός δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο. Ο ιός προσβάλλει αποκλειστικά δίχηλα ζώα (αγελάδες, πρόβατα, χοίρους) και η κατανάλωση ζωοκομικών προϊόντων είναι απόλυτα ασφαλής.
Σύμφωνα με πληροφορίες του «Φ», Τουρκοκύπριοι κτηνίατροι προσέγγισαν ιδιώτες συναδέλφους τους στις ελεύθερες περιοχές, ζητώντας καθοδήγηση σχετικά με την ενωσιακή νομοθεσία για τη διαχείριση της κρίσης.
Σημειώνεται ότι οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες ζήτησαν από τη Γενική Διεύθυνση Υγείας της ΕΕ την εσπευσμένη αποστολή της Ομάδας Κτηνιατρικών Εμπειρογνωμόνων EUVET Team, προκειμένου να μεταβεί στα κατεχόμενα για επί τόπου αυτοψία, καταγραφή της ισχύουσας κατάστασης και του από μέρους του καθεστώτος των κατεχομένων, τρόπου διαχείρισης της κατάστασης και υποβολή τυχόν εισηγήσεων ως προς το πώς να τύχει διαχείρισης η κατάσταση.
Με την άφιξή της στην Κύπρο, η ομάδα των εμπειρογνωμόνων μετέβηκε στα κατεχόμενα όπου προέβη σε αυτοψία και καταγραφή των μέτρων διαχείρισης της έκτακτης κατάστασης.
Ακολούθησε ανασκόπηση των ευρημάτων με τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, οπότε και κρίθηκε ο ιδανικότερος τρόπος διαχείρισης της όλης κατάστασης από τις Αρχές της Δημοκρατίας και συγκεκριμένα η πιστή εφαρμογή αυστηρότατων μέτρων βιοασφάλειας στις εκτροφές και τη διακίνηση ζώων, ζωοτροφών και ζωοκομικών προϊόντων, εντατικοποίηση επιτήρησης της υγειονομικής κατάστασης με ενεργή και επισταμένη επιτήρηση της υγειονομικής κατάστασης του ευαίσθητου ζωικού πληθυσμού των εκτροφών.
