Αστυνομία: Περιορισμός στη ροή πληροφοριών σε δημοσιογράφους – Τι δείχνουν εμπιστευτικά έγγραφα – Ο αντίλογος από Βύρωνος

Οι εξαγγελίες της ηγεσίας του αστυνομικού Σώματος λίγο πριν την είσοδο του νέου έτους (30/12) επανέφεραν για τα καλά στο προσκήνιο το θέμα αναδιοργάνωσης της Αστυνομίας Κύπρου, αλλά κι ένα ζήτημα που θεωρείται ως κοινό μυστικό από εκπροσώπους των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης.

Ο λόγος για τον αισθητό περιορισμό στη ροή των πληροφοριών από την αστυνομική Δύναμη προς δημοσιογράφους. Το φαινόμενο παρουσιάστηκε λίγο μετά το φθινόπωρο του 2024 και την αλλαγή φρουράς στα ανώτατα διοικητικά στρώματα της Αστυνομίας. Τότε οι Θεμιστός Αρναούτης και Πανίκος Σταύρου διορίστηκαν στις θέσεις του αρχηγού και υπαρχηγού Αστυνομίας, αντίστοιχα, αντικαθιστώντας τους Στέλιο Παπαθεοδώρου και Δημήτρη Δημητρίου.

Μέχρι και τις αρχές του 2025, όσοι δημοσιογράφοι είχαν καθημερινά επαφή με το αστυνομικό ρεπορτάζ, είχαν ήδη διαπιστώσει ότι υπήρξε μεταστροφή ως προς την επικοινωνιακή πολιτική. Δεν αναφερόμαστε σε μεταστροφή της υποδιεύθυνσης επικοινωνίας, ευρύτερα γνωστής ως γραφείου Τύπου της Αστυνομίας. Γενικότερα υπήρξε μια αλλαγή στάσης απέναντι στους λειτουργούς των ΜΜΕ, οι οποίοι κατά γενική ομολογία άρχισαν να αντιμετωπίζονται με αισθητή επιφύλαξη.

Πολιτική συμμαζέματος

Αυτό αποδίδεται ξεκάθαρα σε συνειδητή πολιτική συμμαζέματος ως προς την διαβίβαση πληροφοριών στους εκπροσώπους των ΜΜΕ. Σε δυο ξεχωριστές περιπτώσεις σε ένα χρονικό διάστημα επτά μηνών και σε συναντήσεις με δημοσιογράφους ο αρχηγός Αστυνομίας έχει κάνει σαφείς αναφορές που δείχνουν ότι με δική του πρωτοβουλία επιχειρήθηκε ένας έλεγχος στη ροή πληροφοριών.

Από τα συμφραζόμενα προέκυπτε ότι θεωρούσε πως κάποια δημοσιεύματα που προηγήθηκαν της δικής του θητείας ως επικεφαλής του Σώματος ήταν πιο αποκαλυπτικά απ΄ ό,τι έπρεπε και ήταν επιζήμια για τα επιχειρησιακά πλάνα της Αστυνομίας.

Ένα απ΄ αυτά που έτυχε σχολιασμού από ανώτατο μέλος της Δύναμης ήταν κι αυτό στις 26/3/2024 από την εφημερίδα μας, στο οποίο γινόταν αναφορά σε δίμηνη εκστρατεία της Αστυνομίας στους δρόμους και κρίθηκε ως υπερβολικό σε ό,τι αφορά τις λεπτομέρειες που περιλάμβανε.

Τα ντοκουμέντα

Ο «Φ» έχει λάβει και επιπρόσθετες μαρτυρίες από άλλους δημοσιογράφους και δεν αρκείται σε διαπιστώσεις ή πληροφόρηση του γράφοντα για τα όσα ήδη έχουν καταγραφεί στο παρόν δημοσίευμα.

Επιπλέον, πληροφορίες αναφέρουν πως υπήρξαν προφορικές οδηγίες σε αξιωματικούς και επικεφαλής υπηρεσιών ως προς την ενημέρωση των εκπροσώπων του έντυπου και ηλεκτρονικού Τύπου.

Η εφημερίδα μας αναζητώντας και ντοκουμέντα που είναι ενδεικτικά των όσων αποτυπώνουμε στις πιο πάνω αράδες κατέληξε σε δυο έγγραφα, ένα ημερομηνίας 20/12/2024 και έναν πολύ πιο πρόσφατο που στάλθηκε στις 11/11/2025. Και τα δυο κρίνονται ως ιδιαιτέρως αποθαρρυντικά στην προσπάθεια των δημοσιογράφων να εξασφαλίσουν πληροφορίες για υποθέσεις δημοσίου συμφέροντος.

Εχεμύθεια και διαφθορά…

Το πρώτο έγγραφο έχει ως θέμα «Εχεμύθεια κατά τη διερεύνηση Πειθαρχικών και Ποινικών Υποθέσεων» και επισημαίνεται ότι όσοι αστυνομικοί είναι επιφορτισμένοι με τη διερεύνησή τους, θα πρέπει να αποφεύγουν ακόμα και τις μεταξύ τους συζητήσεις γι΄ αυτές.

Μάλιστα, παρατίθεται και αστυνομική διάταξη για την εχεμύθεια, η οποία μεταξύ άλλων αναφέρει πως  «κάθε μέλος της Αστυνομίας δεν πρέπει για κανένα λόγο να συζητεί με οποιονδήποτε πολίτη τις αστυνομικές ενέργειες…».

Γίνεται, ακόμη, επισήμανση στον κανονισμό «8» του πειθαρχικού κώδικα, που παραπέμπει στο πειθαρχικό αδίκημα της διαφθοράς.

Σε δημοσιογραφικούς κύκλους που έλαβαν γνώση του περιεχομένου του πιο πάνω σημειώματος, είχε σχολιαστεί ότι είναι ιδιαίτερα αποτρεπτικό ώστε να ληφθούν πληροφορίες ακόμα και για μια υπόθεση δημοσίου συμφέροντος και ενδιαφέροντος, για την οποία ελέγχεται αξιωματούχος.

Ήταν κοινή διαπίστωση πως ο δημοσιογραφικός έλεγχος -και κατ΄ επέκταση η εξυπηρέτηση της διαφάνειας και της κοινωνίας- με τέτοια απειλητικά για όλους τους αστυνομικούς σημειώματα δυνατόν να καθίσταται ανέφικτος.

Καταθέσεις δημοσιογράφων

Σε ό,τι αφορά το δεύτερο έγγραφο, το πιο πρόσφατο (11/11/25) δηλαδή, αυτό έχει ως θέμα «Την λήψη καταθέσεων από δημοσιογράφους κατά τη διερεύνηση ποινικών υποθέσεων». Αποστάλθηκε από τον αρμόδιο βοηθό αρχηγό Αστυνομίας.

Σ΄ αυτό σημειώνεται ανάμεσα σ΄ άλλα πως «εάν η λήψη κατάθεσης από δημοσιογράφο κρίνεται επιβεβλημένη για σκοπούς απόδειξης των υπό διερεύνηση αδικημάτων, να λαμβάνεται υπό τις πιο πάνω προϋποθέσεις και σε περίπτωση που προκύπτει αμφιβολία για την αναγκαιότητά ή τον τρόπο λήψης τους, τότε να ζητούνται οδηγίες από τη Νομική Υπηρεσία».

Το λεκτικό του εν λόγω σημειώματος δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως άμεσα εχθρικό για τους δημοσιογράφους. Επισημαίνεται, άλλωστε, σ΄ αυτό η διαφύλαξη του δημοσιογραφικού απορρήτου και η ελευθερία του Τύπου. Συντάχθηκε με αφορμή καταθέσεις που επιχειρήθηκε να ληφθούν από δημοσιογράφους τηλεοπτικών Μέσων.

Ωστόσο, ακόμα και υπό αυτά τα δεδομένα εγείρεται ζήτημα: Πόσο θεμιτό είναι να μπαίνει στο… κάδρο ανακρίσεων για μια οποιαδήποτε ποινική υπόθεση ένας δημοσιογράφος που άσκησε το λειτούργημά του προχωρώντας σε δημοσίευση για εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος;

Ο αντίλογος

Ο «Φ» επικοινώνησε το πρωί της Πέμπτης με τον εκπρόσωπο Τύπου της Αστυνομίας, Βύρωνα Βύρωνος, ζητώντας σχετικές τοποθετήσεις. Θέσαμε υπόψιν του ότι το παρόν δημοσίευμα πραγματεύεται τις αλλαγές που επιχειρούνται στο αστυνομικό Σώμα, αλλά και το θέμα της πληροφόρησης προς τα ΜΜΕ. Υποβάλαμε τη θέση πως πλέον επιχειρείται συνειδητά ο έλεγχος της ροής των πληροφοριών προς τα ΜΜΕ με προφορικές και άλλες οδηγίες από την ηγεσία του αστυνομικού Σώματος.

Ο κ. Βύρωνος ανέφερε πως ο σεβασμός της Αστυνομίας Κύπρου στο έργο των δημοσιογράφων θεωρείται δεδομένος. Πρόσθεσε πως δεν τίθεται οποιοδήποτε ζήτημα παρεμπόδισης του έργου των δημοσιογράφων, με τους οποίους υπάρχει πάντα διάθεση καλής συνεργασίας, στο πλαίσιο αλληλοκατανόησης. Αναφέρθηκε, ακόμη, στη φύση των καθηκόντων της Αστυνομίας και στην ανάγκη προσεκτικού χειρισμού υπό διερεύνηση υποθέσεων.

Διοικητική έρευνα για κρίσιμη υποδομή

Ο «Φ» το περασμένο φθινόπωρο είχε ενημερωθεί επίσημα πως ανατέθηκε σε μέλος της Δύναμης η διενέργεια διοικητικής έρευνας για δημοσίευμά μας κατά τους προηγούμενες μήνες. Είχε ως θέμα υπόθεση διάρρηξης σε κρίσιμη υποδομή της Δημοκρατίας. Αν και δεν υπήρξε επίσημη ενημέρωση από την Αστυνομία για το γεγονός, εντούτοις μετά από πληροφορίες μας το διερευνήσαμε και προβήκαμε σε ένα συνοπτικό δημοσίευμα που έκανε λόγο για δυο συλλήψεις ελληνοκυπρίων σε σχέση με την υπόθεση, μετά από συντονισμένες ενέργειες της Αστυνομίας. Επικαλεστήκαμε τηλεφωνικώς το δημοσιογραφικό απόρρητο και αναφέραμε πως το λειτούργημά μας δεν μας επιτρέπει καν να δώσουμε ενδείξεις για το πώς καταλήξαμε στην εξασφάλιση της πληροφορίας.

14 μήνες μετά ανέλυσε το όραμα της αναδιοργάνωσης

• Υιοθετήθηκε Σύστημα Διαχείρισης κατά της Δωροδοκίας

Από την 1^η Οκτωβρίου, οπότε ανέλαβε κι επίσημα τα καθήκοντά του ο Θεμιστός Αρναούτης, είχε στείλει το μήνυμα ότι θα προχωρήσει στην αναδιοργάνωση του αστυνομικού Σώματος. Στην ομιλία του κατά την τελετή διαβεβαίωσής του στο Προεδρικό είχε πει πως «τα τελευταία 64 χρόνια δεν είχαμε κάποια ουσιαστική αναδιοργάνωση, αυτό σημαίνει ότι καθίσταται αναγκαίο να γίνει».

Μετά από την πάροδο 14 μηνών, στις 30 Δεκεμβρίου, ο αρχηγός ανακοίνωσε τους τρεις πυλώνες του οράματος του για την Αστυνομία του μέλλοντος.

«Η Αστυνομία Κύπρου επιτελεί ένα πολύ σημαντικό έργο και γι΄ αυτό οι κινήσεις που γίνονται πρέπει να είναι πολύ προσεκτικές», είπε αρχικά στη συνέντευξη Τύπου στις κτηριακές εγκαταστάσεις της Αστυνομικής Ακαδημίας στις 30/12 και πρόσθεσε: «Το όραμα ‘Αστυνομία Κύπρου 2030’ είναι να γίνει μια σύγχρονη ευρωπαϊκή Αστυνομία, η οποία θα είναι ευέλικτη και εστιασμένη στην ασφάλεια των πολιτών και της κοινωνίας. Η στρατηγική θα βασιστεί σε τρεις πυλώνες η στρατηγική».

Οι πυλώνες και οι στόχοι τρεις στόχοι καθένα απ΄ αυτούς αναλύθηκαν από τον αρχηγό και συνοψίζονται ως ακολούθως:

>> Επιχειρησιακή ικανότητα και αποτελεσματικότητα: 1. Βελτίωση στην ανταπόκριση και διαχείριση καταγγελιών/αιτημάτων των πολιτών και κρίσιμων περιστατικών, 2. Εφαρμογή της πληροφοριακής αστυνόμευσης, 3. Αντιμετώπιση του σοβαρού και οργανωμένου εγκλήματος.

>> Ανθρώπινο δυναμικό: 1. Κατάλληλη διαχείριση του προσωπικού και βελτίωσης της ποιότητας των υπηρεσιών της Αστυνομίας, 2. Βελτίωση των διαδικασιών αξιολόγησης και προαγωγής των μελών της Αστυνομίας, 3. Καταπολέμησης της διαφθοράς.

>> Τεχνολογία: 1. Αναβάθμιση της επικοινωνίας και αλληλεπίδρασης των πολιτών με την Αστυνομία, 2. Εκσυγχρονισμός της τεχνολογικής υποδομής, 3. Ανθεκτικότητα στις κυβερνοεπιθέσεις.

Κατά την παρουσίαση που έκανε στους δημοσιογράφους ο αρχηγός Αστυνομίας, αναφέρθηκε στις ενέργειες που έγιναν προς υλοποίηση των προαναφερθέντων στόχων που έχουν τεθεί. Είναι ενδεικτικό ότι αναφερόμενος στις προσπάθειες ώστε η Αστυνομία να βελτιωθεί στον τομέα της ανταπόκρισης και της διαχείρισης καταγγελιών/αιτημάτων πολιτών, είπε ανάμεσα σ΄ άλλα: «Είδαμε το πρόβλημα το μελετήσαμε και είμαστε στο στάδιο που θα υπογραφούν συμβόλαια με εταιρεία για να δημιουργήσουμε ένα σύγχρονο συντονιστικό κέντρο – Command Control and Communication. Για να μπορούμε να δεχόμαστε σε παγκύπρια βάση, ολιστικά σε ένα κέντρο, τις καταγγελίες (…) για να μπορούμε να ανταποκρινόμαστε αμέσως κι αποτελεσματικά».

Μιλώντας, εξάλλου, για την εφαρμογή της πληροφοριακής αστυνόμευσης (Intelligence-Led Policing, ILP), αποκάλυψε πως στα τέλη του τρέχοντος μήνα θα έρθουν υψηλόβαθμα στελέχη της Europol στην Κύπρο «και ένα από τα θέματα που θα συζητηθεί είναι η στρατηγική και επιχειρησιακή ανάλυση».

Επιπλέον, για την καταπολέμηση της διαφθοράς εντός του αστυνομικού Σώματος, ο κ. Αρναούτης αναφέρθηκε στην υιοθέτηση συστήματος διαχείρισης κατά της δωροδοκίας. Είπε ανάμεσα σ΄ άλλα: «Είμαστε στο στάδιο που υλοποιούμε ένα έργο για εφαρμογή του ISO 37001 (σ.σ. Σύστημα Διαχείρισης Κατά της Δωροδοκίας ) στην Αστυνομία για θέματα διαφθοράς. Ήδη είχαμε μελέτη από οίκο στο πλαίσιο της διαχείρισης του ανθρώπινου δυναμικού και ήρθε η έκθεση της GRECO με κάποιες συστάσεις. Στο πλαίσιο των συστάσεων της GRECO, προχωρήσαμε για να υιοθετήσουμε το ISO 37001 στην Αστυνομία. (…) Ήδη από τους πρώτους μήνες είχαμε και σύλληψη αστυνομικών που δεν συμπεριφέρθηκαν καλά, όπως θα έπρεπε. Δεν θα διστάσουμε να κάνουμε τη δουλειά μας για οποιονδήποτε σε οποιοδήποτε βαθμό. Για να έχεις επιχειρησιακή ικανότητα πρέπει να έχεις καλό ανθρώπινο δυναμικό».

Ανακοίνωσε, ακόμη, πως είναι σε εξέλιξη διαδικασίες προκειμένου να αλλάξει το σύστημα αξιολόγησης και προαγωγής των μελών της Αστυνομίας. Είπε σχετικά: « Ήδη έγιναν ενέργειες με την επίτροπο νομοθεσίας, είμαστε στο στάδιο να ετοιμάσουμε τροποποιητικούς κανονισμούς για να πάμε στη Βουλή. Πιθανόν να μην είναι ο κατάλληλος χρόνος να πάμε τώρα στη Βουλή, πριν από τις εκλογές».

Αποφασιστικότητα για να κερδίσει άρβυλα στους δρόμους

Το μεγαλύτερο μέρος των τοποθετήσεων του αρχηγού Αστυνομίας στη συνέντευξη Τύπου της 30^ης Δεκεμβρίου αναλώθηκε στην απόφασή του να αλλάξει το ωράριο περί των 1.000 μελών της Δύναμης που εργάζονταν με σύστημα βάρδιας 12Χ36. Πλέον από την 1^η Ιανουαρίου το ωράριό τους διαφοροποιήθηκε. Πιο συγκεκριμένα, οι πέραν των 1.000 αστυνομικών που δουλεύουν με σύστημα βάρδιας 12Χ36, αντί για 12 ώρες εργάζονται 11ωρο. Με αυτό τον τρόπο θεωρεί ότι θα κερδίσει αριθμό αστυνομικών για καθήκοντα αστυνόμευσης. Έκαστος εκ των 1.000 αστυνομικών, που εργάζεται για μια ώρα λιγότερη στο 12ωρο χάνει 15 ημεραργίες (rest day) ετησίως. Βάσει του πλάνου της ηγεσίας καθένας από τους επηρεαζόμενους θα μπορεί να προσφέρει επιπλέον υπηρεσία 15 ημερών μέσα σε έναν χρόνο. Ο αρχηγός Αστυνομίας, ανακοινώνοντας το μέτρο και απαντώντας στις ερωτήσεις των δημοσιογράφων, φανέρωσε την αποφασιστικότητα του. Μάλιστα, στη συνέντευξη Τύπου τοποθετούμενος για τη διαφωνία των συνδικαλιστών με το μέτρο, τόνισε: «Ο λόγος που γίνεται είναι για να έχουμε περισσότερο κόσμο έξω. Και σας λεω, θα μειώσουμε το ωράριο από 12 ώρες σε 11 ώρες και δεν θα μας επηρεάσει σε τίποτα στην επιχειρησιακή μας ικανότητα και θα έχουμε τον κόσμο μας για περισσότερο χρόνο».

Όπως είναι γνωστό, ακολούθησαν αντιδράσεις από την ηγεσία των συντεχνιών των αστυνομικών, τον Σύνδεσμο Αστυνομίας Κύπρου (ΠΑΣΥΔΥ) και τον Κλάδο Αστυνομικού Σώματος «ΙΣΟΤΗΤΑ».

Μάλιστα, οι εν λόγω συντεχνιακές οργανώσεις που είπαν ότι τα επηρεαζόμενα μέλη τους χάνουν 15 ημέρες ξεκούρασης και 1.000 ετησίως από το μέτρο, δείχνουν διατεθειμένα να εξαντλήσουν τα συνδικαλιστικά μέσα για αναστολή/ανατροπή της απόφασης.

Την περασμένη Τετάρτη ο επικεφαλής του Κλάδου Αστυνομικού Σώματος της «ΙΣΟΤΗΤΑΣ», Νίκος Λοϊζίδης, ο αρχηγός Αστυνομίας έκανε υπέρβαση εξουσίας γιατί σύμφωνα με τα λεγόμενά του έπρεπε πρώτα να πάρει έγκριση από το Υπουργικό Συμβούλιο πριν θέσει σε ισχύ την εν λόγω απόφασή του.

Πάντως, αρμόδια πηγή από την Αστυνομία Κύπρου σχολίασε στον «Φ» πως η απόφαση του αρχηγού δεν στερείται νομιμότητας και πως πριν τη θέσει σε εφαρμογή τήρησε ό,τι προνοείται από τη νομοθεσία και τους σχετικούς κανονισμούς.

Σχόλιο: Τι φανερώνουν πάντα τέτοιες τακτικές και πρακτικές

Οι δημοσιογράφοι ανά το παγκόσμιο έχουν έρθει πολλές φορές αντιμέτωποι με τακτικές ελέγχου στη ροή πληροφοριών ή επιλεκτικές ενημερώσεις. Το θέμα, ωστόσο, δεν έχει να κάνει μόνο με την όποια παρεμπόδιση της ελευθεροτυπίας, τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει καθημερινά στο έργο του ο δημοσιογράφος.  Το ζήτημα εδώ άπτεται της διαφάνειας και της εξυπηρέτησης του δημοσίου συμφέροντος. Η ιστορία μας έχει διδάξει ότι πολιτικές υποτίμησης προβλημάτων ή ελέγχου της πληροφόρησης συνοδεύονταν πάντα από προσπάθεια της εξουσίας να σκεπάσει αρνητικά φαινόμενα.

Φ.Μ.