Ο Χριστόδουλος Γ. Παχουλίδης, γράφει για ένα όμορφο καταπράσινο χωριό με τα αξιόλογα μνημεία του από τα παλιά τα χρόνια μέχρι σήμερα.
Η Πλατανιστάσα, ένα από τα ωραιότερα χωριά της Κύπρου, βρίσκεται στην καρδιά της Πιτσιλιάς, σε ένα καταπράσινο μαγευτικό τοπίο, και σε υψόμετρο που αρχίζει από τα 900 μέτρα και φθάνει τα 1000. Διακρίνεται για το υγιεινό κλίμα του και την καθαρή από υγρασία ατμόσφαιρα.
Απέχει μόνο 35 λεπτά δρόμο από τη Λευκωσία και 40 από τη Λεμεσό. Και από τις δύο πιο πάνω πόλεις, οι δρόμοι, που οδηγούν στην Πλατανιστάσα είναι καλοδιατηρημένοι και περνούν μέσα από μαγευτικά δασωμένα τοπία. Σαν φθάσει ο κάθε επισκέπτης στο χωριό αυτό, μπορεί να θαυμάσει πολλά και αξιοπρόσεκτα μνημεία.
Στο κέντρο του χωριού θα καθίσει να ξαποστάσει σε μια μεγάλη πλατεία καλυμμένη με καρπερές καταπράσινες κληματαριές. Από εκεί θα θαυμάσει το μαγευτικό φουντουκόδασος, που εκτείνεται σ’ όλες τις ρεματιές που περιβάλλουν το χωριό. Αφού λάβει τον καφέ του, ή ό, τι άλλο ήθελε θελήσει, από τα πλησίον καφενεία, μπορεί να παραγγείλει, αν επιθυμεί, το μεσημεριανό του στο εστιατόριο που στεγάζεται στο απέναντι της πλατείας Σωματείο «ΑΧΙΛΛΕΑΣ». Στη συνέχεια δύναται να αρχίσει τις επισκέψεις του στα αξιοθέατα του χωριού. Του συνιστούμε να αρχίσει με την επίσκεψή του στην κατάγραφη από εξαιρετικής τεχνοτροπίες βυζαντινές αγιογραφίες ιερά μονή του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι, που είναι ένα από τα λίγα εκκλησιαστικά μνημεία της Κύπρου, που η «ΟΥΝΕΣΚΟ» ανακήρυξε μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Πρέπει όμως πρώτα να βρει τον ιερέα του χωριού, π. Γεώργιο Π. Κούρρη ή το εντεταλμένο από αυτόν άτομο, που βαστά το κλειδί της μονής αυτής, για να πάνε μαζί να του ανοίξει και να τον ξεναγήσει. Αν τον βαστούν τα πόδια του, από εκεί, δύναται να περπατήσει στο θαυμάσιο μονοπάτι της φύσης, απόστασης επτά χιλιομέτρων, που αρχίζει από τη μονή του Αγιασμάτι και φθάνει μέχρι τη μονή της Παναγίας του Άρακα, παρά τα Λαγουδερά.
Επιστρέφοντας πίσω, αξίζει τον κόπο να σταματήσει στον υπό αναπαλαίωση νερόμυλο του χωριού και να θαυμάσει το μισογκρεμισμένο από τα χρόνια, γεφύρι της Φραγκοκρατίας, και πριν από την είσοδό του στο χωριό, να δει το απομεινάρι μιας τεράστιας βαλανιδιάς, που βρισκόταν σε χώρο που ανήκε κάποτε στον Φράγκο ναύαρχο Ντε Ρουσιά. Εδώ πρέπει να σημειώσουμε, ότι όπως αναφέρει ο ιστορικός Βουστρόνιος, το χωριό Πλατανιστάσα ήταν φέουδο της Φράγκικης Βασιλικής οικογένειας της Κύπρου. Πολλά δε φράγκικα τοπωνύμια, μαρτυρούν μέχρι σήμερα, του λόγου το αληθές.
Μέχρις ότου ετοιμαστεί το φαγητό του, έχει τη δυνατότητα να επισκεφτεί τις τρεις εκκλησίες του χωριού, του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, του 17ου αιώνα, του Αρχάγγελου Μιχαήλ, του 19ου αιώνα και τη νεότερη, της Παναγίας της Καταφυγιώτισσας, πάνω στο πευκόφυτο ύψωμά της, απ’ όπου θα θαυμάσει την υπέροχη θέα της γύρω περιοχής. Επίσης έχει τη δυνατότητα να επισκεφτεί και το μουσείο λαϊκής τέχνης, ιστορίας και παράδοσης, και να θαυμάσει τα εκθέματά του.
Μετά το υπέροχο γεύμα που θα απολαύσει, ως και την ξεκούραση, κάτω από τον ίσκιο των καταπράσινων κληματαριών, αξίζει τον κόπο ένας περίπατος στα μονοπάτια της φύσης, κάτω από τον βαθύ ίσκιο των φουντουκιών, εκεί όπου τα αηδόνια δεν σταματούν ποτέ, από άνοιξη, ως το φθινόπωρο να κελαηδούν.
Συνάμα αξέχαστος θα του μείνει ένας περίπατος στα όμορφα πετρόστρωτα δρομάκια του χωριού, όπου θα θαυμάσει την πατροπαράδοτη φιλοξενία των κατοίκων Πλατανιστάσας.
Επιστρέφοντας στην πλατεία για να πάρει τον δρόμο της επιστροφής, έχει τη δυνατότητα να προμηθευτεί τα παραδοσιακά αλλαντικά «ΔΙΟΣΜΑΤΙΣ», από το εκεί φημισμένο αλλαντοποιείο, καθώς και το κυπριακό χωριάτικο κρασί και ζιβανία, ως και άλλα αξιόλογα παραδοσιακά προϊόντα του χωριού.
Αν του αρέσει, και θέλει να μείνει και λίγες μέρες στο χωριό για ξεκούραση και για να απολαύσει την ησυχία και γαλήνη, μπορεί να το διευθετήσει με μια επίσκεψη στο γραφείο της Κοινοτικής Αρχής, για να μείνει στον νεόδμητο κοινοτικό ξενώνα. Έτσι συν τοις άλλοις θα θαυμάσει την ήσυχη νύκτα στο χωριό, που θα την ταράσσει μόνο του γρύλλου ο θρήνος και του γκιώνη η φωνή.
