Σε μείζονα κρίση εξελίσσεται η κατάσταση γύρω από την παραγωγή του χαλλουμιού ΠΟΠ, μετά την έκδοση νέου κυβερνητικού διατάγματος που μειώνει δραματικά την ελάχιστη αναλογία αιγοπρόβειου γάλακτος από το 25% στο 15%.
Η εξέλιξη αυτή, η οποία έρχεται ως απόρροια του σοβαρού πλήγματος που δέχθηκε το ζωικό κεφάλαιο από τον αφθώδη πυρετό, προκάλεσε την άμεση και οργισμένη αντίδραση της Συντονιστικής Επιτροπής της Ένωσης Ομάδων Παραγωγών Αιγοπροβατοτρόφων, η οποία κάνει λόγο για «ξεκάθαρη απαξίωση» και «χειραγώγηση της αγοράς».
Η πρόταση για τη διαφοροποίηση της ποσόστωσης διαβιβάστηκε από το Υπουργείο Εμπορίου εκ μέρους της Υπουργού Γεωργίας την Παρασκευή, 8 Μαΐου 2026, στο πλαίσιο διαβούλευσης. Η πλευρά των κτηνοτρόφων ζήτησε 48ωρη προθεσμία (μέχρι σήμερα, 13 Μαΐου) για να μελετήσει τα δεδομένα και να καταθέσει τεκμηριωμένες θέσεις.
Ωστόσο, όπως καταγγέλλουν οι αιγοπροβατοτρόφοι, το νέο διάταγμα εκδόθηκε χθες με διαδικασίες εξπρές, προτού καν εκπνεύσει η προθεσμία και χωρίς να αναμένεται η δική τους τοποθέτηση. Το διάταγμα, το οποίο υπέγραψε ο Υπουργός Εμπορίου, Μιχάλης Δαμιανού, μετά από εισήγηση της Υπουργού Γεωργίας, Μαρίας Παναγιώτου, τίθεται σε ισχύ από την Παρασκευή 15 Μαΐου και θα διαρκέσει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Σε μια ιδιαίτερα σκληρή ανακοίνωση, οι αιγοπροβατοτρόφοι στρέφουν τα βέλη τους προσωπικά κατά της πολιτικής ηγεσίας. Επικρίνουν τον κ. Δαμιανού για παντελή έλλειψη σεβασμού προς τους κτηνοτρόφους, ενώ εξαπολύουν βαρείς χαρακτηρισμούς κατά της Υπουργού Γεωργίας, κατηγορώντας την για «μοδιστρικές ικανότητες» και υποστηρίζοντας ότι «έκοψε και έραψε την ποσόστωση κατά παραγγελία των τυροκόμων».
Παράλληλα, εκφράζουν την έντονη απογοήτευσή τους για τη στάση των τυροκόμων, σημειώνοντας πως διαχρονικά βιώνουν μια «δήθεν συνεργασία». Σημειώνεται πως, στον αντίποδα, ο Σύνδεσμος Τυροκόμων χαιρέτισε την απόφαση, υποστηρίζοντας πως η μείωση στο 15% ανταποκρίνεται στα πραγματικά δεδομένα έλλειψης γάλακτος, με σκοπό να προστατευθούν οι εξαγωγές.
Η Ένωση Ομάδων Παραγωγών Αιγοπροβατοτρόφων αμφισβητεί ευθέως τα επίσημα στοιχεία και τα δεδομένα του «πολυδιαφημισμένου λογισμικού» του Υπουργείου, χαρακτηρίζοντάς τα αναξιόπιστα. Φέρνουν μάλιστα ως παράδειγμα το 2025, όταν όπως αναφέρουν η ποσόστωση μειωνόταν με το πρόσχημα της έλλειψης γάλακτος, την ίδια ώρα που οι εξαγωγές και η παραγωγή αγελαδινού γάλακτος αυξάνονταν.
Ιδιαίτερα καυστικό είναι το σχόλιο των κτηνοτρόφων για τη διαχείριση της επιδημίας του αφθώδους πυρετού. Όπως αναφέρουν, ο ιός φαίνεται να «στοχεύει αποκλειστικά τα αιγοπρόβατα», ενώ καταγγέλλουν την Πολιτεία για «αναλγησία και έλλειψη ενσυναίσθησης» απέναντι στον οικονομικό και βιοποριστικό εφιάλτη που βιώνουν οι παραγωγοί με τις μαζικές θανατώσεις ζώων.
Οι κτηνοτρόφοι καταγγέλλουν την κυβέρνηση για υποκρισία και εφαρμογή των κανονισμών «κατά το δοκούν». Όπως επισημαίνουν, η Πολιτεία εξαντλεί την αυστηρότητά της στη θανάτωση των ζώων επικαλούμενη την απόλυτη εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Κανονισμού για τον αφθώδη πυρετό, αλλά δεν δείχνει την ίδια συνέπεια και ζήλο στην εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Κανονισμού για το Χαλλούμι ΠΟΠ, αφήνοντας να εννοηθεί ότι εξυπηρετούνται συγκεκριμένα συμφέροντα.
«Δεν ήταν αυτή η κατάλληλη στιγμή για τέτοιες θεσμικές παρεμβάσεις», καταλήγει η Συντονιστική Επιτροπή, προειδοποιώντας ότι τέτοιες αποφάσεις καταργούν κάθε αίσθημα δικαίου και χειραγωγούν την αγορά, στέλνοντας παράλληλα το μήνυμα προς τους τυροκόμους ότι «ο τροχός γυρίζει».
Οι δηλώσεις της Υπουργού
Ερωτηθείσα σχετικά με το προσωρινό διάταγμα μείωσης της ποσόστωσης του χαλουμιού, η κ. Παναγιώτου ανέφερε ότι είναι ένα προσωρινό μέτρο «που αναγκαστικά έπρεπε να λάβουμε ακριβώς επειδή λόγω του αφθώδους πυρετού έχουν επηρεαστεί σημαντικά οι ποσότητες του αιγοπρόβιου γάλακτος».
«Έχουμε χάσει μέχρι στιγμής γύρω στο 10% των αιγοπροβάτων μας άρα ήταν λογικό να έχουμε και μείωση του αιγοπρόβιου γάλακτος», πρόσθεσε.
«Θυμίζω ότι η βασική προτεραιότητα της Κυβέρνησης είναι η διατήρηση των εξαγωγών μας στη βάση των οποίων στηρίζεται ουσιαστικά η μεγάλη αυτή βιομηχανία που αφορά το χαλούμι, από τους κτηνοτρόφους μέχρι τους τυροκόμους, και η δεύτερη βασική μας προτεραιότητα είναι η διασφάλιση του ΠΟΠ», είπε η κ. Παναγιώτου.
«Εμείς θέλουμε να είναι βιώσιμοι όλοι οι εμπλεκόμενοι στον κλάδο. Το προσωρινό μέτρο της μείωσης της ποσόστωσης του χαλουμιού γίνεται ακριβώς για να μπορέσουμε να διατηρήσουμε τις εξαγωγές μας που δίνουν εισόδημα στην πλειοψηφία των εμπλεκομένων του κλάδου» πρόσθεσε. «Γι’ αυτό παίρνουμε αυτό το προσωρινό μέτρο για να μην επηρεαστούν οι εξαγωγές», ανέφερε.
Η κ. Παναγιώτου σημείωσε ότι δεν επηρεάζει τους αιγοπροβατοτρόφους η ποσόστωση αυτή. «Έχουμε τη δέσμευση που μας έχει στείλει ο Σύνδεσμος Τυροκόμων και γραπτώς ότι θα συνεχίσουν να παραλαμβάνουν όλες τις ποσότητες γάλακτος χωρίς να αλλάξει οποιαδήποτε συμφωνία έχουν με τους αιγοπροβατοτρόφους μας», είπε.
Ερωτηθείσα ανέφερε ότι το διάταγμα θα ισχύει μέχρι το τέλος του χρόνου και ότι παρακολουθούν συνεχώς τα δεδομένα που υπάρχουν στο λογισμικό που καταγράφονται οι παραδόσεις γάλακτος του αιγοπρόβιου γάλακτος. «Μακάρι να υπάρχει αύξηση και να ολοκληρωθεί αυτό και σίγουρα θα γίνει αναπροσαρμογή προς τα πάνω», είπε.
