Λίγο πριν από το άνοιγμα των καλπών για τις Βουλευτικές Εκλογές 2026, που θα διεξαχθούν την Κυριακή 24 Μαΐου, και οι πολίτες -ιδιαίτερα οι νέοι ψηφοφόροι- θα πρέπει να γνωρίζουν πότε ένα ψηφοδέλτιο θεωρείται άκυρο και πώς αντιμετωπίζονται τα λευκά.
Στη βάση οκτώ κριτηρίων θεωρούνται άκυρα
Η διαδικασία έχει ως εξής: Ευθύς αμέσως μετά το πέρας της ψηφοφορίας, κάθε κάλπη ανοίγεται επί τόπου στο εκλογικό κέντρο, υπό την ευθύνη και εποπτεία του Προεδρεύοντα Υπαλλήλου και στην παρουσία των αντιπροσώπων των υποψηφίων αρχίζει η διαδικασία της διαλογής και καταμέτρησης των ψήφων.
Κατά τη διαδικασία της διαλογής και καταμέτρησης των ψήφων δύνανται να παρευρίσκονται στο εκλογικό κέντρο οι επί καθήκοντι υπάλληλοι, οι υποψήφιοι, οι αντιπρόσωποι των συνδυασμών και των μεμονωμένων υποψηφίων και ουδείς άλλος. Ο Προεδρεύων Υπάλληλος προχωρεί στη διαδικασία της καταμέτρησης των ψήφων και καταγράφει τη λέξη «άκυρο» σε κάθε ψηφοδέλτιο που απορρίπτει ο ίδιος ως άκυρο.
Ο Προεδρεύων Υπάλληλος απορρίπτει ως άκυρο οποιοδήποτε ψηφοδέλτιο:
1. Δεν είναι σφραγισμένο με την επίσημη σφραγίδα της Δημοκρατίας.
2. Φέρει οποιοδήποτε άλλο σχεδιάγραμμα ή αριθμό, με το οποίο μπορεί να εξακριβωθεί ή ταυτότητα του εκλογέα.
3. Από το οποίο ελλείπει οποιοδήποτε ουσιώδες μέρος του ή δεν περιέχει όλους τους συνδυασμούς που λαμβάνουν μέρος στις εκλογές.
4. Στο οποίο ο εκλογέας έχει ψηφίσει δύο ή περισσότερους συνδυασμούς ή ένα συνδυασμό και ένα ή περισσότερους μεμονωμένους υποψήφιους.
5. Στο οποίο ο εκλογέας έχει ψηφίσει με οποιοδήποτε άλλο σημείο ή γράμμα ή αριθμό εκτός από τα καθοριζόμενα στον Νόμο κατάλληλα σημεία, δηλ. «Χ» ή το «+» ή το «√».
6. Στο οποίο ο εκλογέας έχει ψηφίσει με πέννα οποιουδήποτε άλλου χρώματος εκτός από μπλε ή μαύρου, που διατίθενται για τον σκοπό αυτό εντός του θαλάμου ψηφοφορίας, καθώς είναι δυνατόν να εξακριβωθεί η ταυτότητά του, με αποτέλεσμα το ψηφοδέλτιο να θεωρείται άκυρο.
7. Από το οποίο δεν μπορεί να εξακριβωθεί η θέληση του εκλογέα.
8. Είναι λευκό, καθώς είναι αδύνατο να εξακριβωθεί η θέληση του εκλογέα. Το λευκό ψηφοδέλτιο καταμετράται και καταγράφεται ξεχωριστά από τα υπόλοιπα άκυρα ψηφοδέλτια, για στατιστικούς λόγους.
Οι ειδικές περιπτώσεις
1. Όταν ο εκλογέας ψηφίσει κανονικά ένα συνδυασμό και ταυτόχρονα σημειώσει σταυρό ή σταυρούς προτίμησης σε υποψήφιους άλλου συνδυασμού, υπερισχύει η ψήφος που δόθηκε στον συνδυασμό, δηλ. είναι έγκυρο το ψηφοδέλτιο μόνο σ’ ότι αφορά την κομματική ψήφο. Οι σταυροί προτίμησης, που σημειώθηκαν σε υποψήφιους άλλου συνδυασμού, θα αγνοηθούν.
2. Ψηφοδέλτιο που περιέχει σε οποιοδήποτε μέρος της στήλης που αντιστοιχεί σε κάθε συνδυασμό ή σε κάθε μεμονωμένο υποψήφιο, ένα από τα σημεία «Χ» ή «+» ή «√» ή οποιοδήποτε άλλο σημείο που προσομοιάζει προς αυτά, θεωρείται έγκυρο.
3. Ο Προεδρεύων Υπάλληλος πριν να απορρίψει ως άκυρο οποιοδήποτε ψηφοδέλτιο, το επιδεικνύει στον αντιπρόσωπο του συνδυασμού ή μεμονωμένου υποψηφίου, που είναι παρών στο εκλογικό κέντρο και λαμβάνει τις απόψεις του.
Η απόφαση του Προεδρεύοντα Υπαλλήλου επί της ακυρότητας των ψηφοδελτίων είναι τελική και δεν υπόκειται σε ιεραρχική προσφυγή.
Λευκά ψηφοδέλτια
«Λευκό Ψηφοδέλτιο» θεωρείται το ψηφοδέλτιο στο οποίο ο εκλογέας δεν σημειώνει ένα από τα καθορισμένα σημεία «Χ» ή «+» ή «√», ή οποιοδήποτε άλλο σημείο, γράμμα ή αριθμό με το οποίο το ψηφοδέλτιο καθίσταται άκυρο.
Τα λευκά ψηφοδέλτια είναι άκυρα, αλλά καταμετρούνται και καταγράφονται χωριστά από τα υπόλοιπα άκυρα ψηφοδέλτια, για στατιστικούς λόγους.
Οι «χαμένες ψήφοι» προηγούμενων αναμετρήσεων
Τα άκυρα και τα λευκά χαρακτηρίζονται ως «χαμένες ψήφοι» καθώς δεν τη διαμόρφωση των ποσοστών των κομμάτων και των υποψηφίων, καθώς το εκλογικό αποτέλεσμα κρίνεται μόνο με βάση τα έγκυρα ψηφοδέλτια.
Τα στατιστικά στοιχεία των προηγούμενων βουλευτικών εκλογών δείχνουν ότι ένα μικρό ποσοστό των ψηφοδελτίων απορρίπτεται ως άκυρο ή λευκό. Από τις εκλογές του 2001 έως και το 2021, τα άκυρα ψηφοδέλτια κυμάνθηκαν μεταξύ 1,86% και 3,30%, ενώ τα λευκά από 0,56% έως 2,27%.
| Έτος 2021 2016 2011 2006 2001 | Άκυρα 6.826 7.675 8.701 14.724 10.188 | Ποσοστό 1,86% 2,12% 2,08% 3,30% 2,37% | Λευκά 2.070 3.478 4.969 10.104 7.806 | Ποσοστό 0,56% 0,96% 1,19% 2,27% 1,82% |
Συγκεκριμένα:
- Το 2021, τα άκυρα ήταν 6.826 (1,86%) και τα λευκά 2.070 (0,56%).
- Το 2016, τα άκυρα ανήλθαν σε 7.675 (2,12%) και τα λευκά σε 3.478 (0,96%).
- Το 2011, τα άκυρα ήταν 8.701 (2,08%) και τα λευκά 4.969 (1,19%).
- Το 2006, τα άκυρα έφτασαν τα 14.724 (3,30%) και τα λευκά 10.104 (2,27%).
- Το 2001, τα άκυρα ανήλθαν σε 10.188 (2,37%) και τα λευκά σε 7.806 (1,82%).
Τα στοιχεία δείχνουν μείωση των λευκών ψηφοδελτίων κατά τις τελευταίες αναμετρήσεις, ενώ τα άκυρα παραμένουν σε σχετικά σταθερά επίπεδα.
