Ασφυκτικές συνθήκες βιώνει η βόρεια Ευρώπη με τους κατοίκους να αντιμετωπίζουν καύσωνες και θερμοκρασίες ρεκόρ, εξαιτίας του θερμικού θόλου. Το εν λόγω φαινόμενο έχει προκαλέσει, ήδη, 11 θανάτους, ενώ αρκετά ακόμη άτομα δίνουν μάχη για τη ζωή τους. Ο μετεωρολόγος Κλεάνθης Νικολαΐδης εξηγεί στον «Φ», τι είναι ο θερμικός θόλος, ξεκαθαρίζοντας πως δεν θα επηρεάσει την Κύπρο. Ωστόσο, εκφράζει φόβους για το σύστημα Ελ Νίνιο και τον πολικό αεροχείμαρρο, τα οποία δεν αποκλείεται να πλήξουν την περιοχή μας με παρατεταμένες ξηρασίες, τη στιγμή που το υδατικό αποτελεί σοβαρό πρόβλημα.
Τα χαρακτηριστικά του θερμικού θόλου, εξηγεί ο μετεωρολόγος, σχετίζονται με την ονομασία του. «Λέγεται θερμικός, διότι είναι υψηλή η θερμοκρασία του αέρα. Και θόλος, διότι αν δούμε τη δομή της ατμόσφαιρας στην κεντρική Ευρώπη από απόσταση, θα προσέξουμε ότι είναι πιο παχιά από ό,τι είναι σε άλλες περιοχές του πλανήτη. Ότι σχηματίζεται ένας θόλος, ένα σύστημα υψηλής πίεσης».
Σε παγκόσμιο επίπεδο, εξηγεί ο μετεωρολόγος, υπάρχουν κάποια μόνιμα κέντρα υψηλών και χαμηλών πιέσεων. «Την περιοχή της Κύπρου και της Ευρώπης, την επηρεάζει ο μόνιμος αντικυκλώνας των Αζορών (βορειοατλαντικός αντικυκλώνας), αυτό το σύστημα υψηλής πίεσης δηλαδή, εδώ και μερικές μέρες έχει επεκταθεί από τις Αζόρες στην Ιβηρική Χερσόνησο, σε Πορτογαλία, Ισπανία, Γαλλία και προς τα βόρεια τώρα. Η επίπτωση είναι ότι αυτό το σύστημα πιέζει τα στρώματα της ατμόσφαιρας που ζει ο άνθρωπος, τα παρεδάφια στρώμα της ατμόσφαιρας, με αποτέλεσμα να ανεβαίνει η θερμοκρασία. Με αποτέλεσμα να καταγράφονται ακόμη και ακραία υψηλές θερμοκρασίες».
Το σύστημα, λέει ο κ. Νικολαΐδης, επηρέαζε τις προηγούμενες ημέρες Πορτογαλία και Ισπανία, τώρα Γαλλία και Γερμανία και σταδιακά Αγγλία και Σκανδιναβικές χώρες.
«Οι πάρα πολύ υψηλές θερμοκρασίες σε συνδυασμό με την άπνοια –μιας και τα συστήματα υψηλής πίεσης δεν έχουν αέρα– και με την υγρασία που υπάρχει σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες λόγω των λιμνών και των ποταμών, δημιουργούν συνθήκες που οδηγούν σε καύσωνα», υπογραμμίζει και προσθέτει πως γι’ αυτόν τον λόγο εκδόθηκαν σε αρκετές περιοχές πορτοκαλί προειδοποιήσεις. Επί παραδείγματος, είπε, στη Γαλλία αναφέρθηκαν θερμοκρασίες ρεκόρ, όπως 35 βαθμοί έως και 40 βαθμοί Κελσίου.
«Σε εμάς στην Κύπρο δεν θα φτάσει αυτός ο θερμός θόλος και δεν θα μας επηρεάσει. Σταδιακά, το σύστημα υψηλών πιέσεων θα εξασθενήσει. Κινείται, ήδη, προς τα βορειοανατολικά, σε περιοχές που είναι πολύ μακριά. Μάλιστα, φαίνεται ότι τις επόμενες ημέρες θα σημειωθούν βροχές στην περιοχή της Γαλλίας, όπου τώρα καταγράφονται οι υψηλές θερμοκρασίες».
Η Κύπρος, είπε ο κ. Νικολαΐδης, αυτή την περίοδο επηρεάζεται από ένα εποχικό κέντρο χαμηλών πιέσεων, το οποίο φέρνει τοπικές βροχές ή και καταιγίδες στις απογευματινές ώρες. Ωστόσο, είπε το Σαββατοκύριακο ανεβαίνει ο υδράργυρος.
Ο φόβος της ξηρασίας, το Ελ Νίνιο και ο πολικός αεροχείμαρρος
Ανησυχία για την έλευση του φαινομένου Ελ Νίνιο, της θέσης του πολικού αεροχειμάρρου και της παρατεταμένης ξηρασίας που θα προκαλέσει, εξέφρασε ο κ. Νικολαΐδης.
«Ο χειμώνας που πέρασε ήταν ένας πολύ βροχερός χειμώνας. Ξεκινήσαμε από 9,3% πληρότητα φραγμάτων και φτάσαμε σήμερα στο 43,8%, χωρίς όμως να έχει λυθεί το υδατικό πρόβλημα της Κύπρου. Αυτό τον ευλογημένο χειμώνα τον είχαμε καθώς επικρατούσε το φαινόμενο Λα Νίνια (που σημαίνει κορίτσι), το οποίο έχει να κάνει με τη θερμοκρασία των νερών του Ειρηνικού Ωκεανού στην Ισημερινή ζώνη. Με το Λα Νίνια η θερμοκρασία είναι χαμηλότερη της κανονικής σε εκείνη την περιοχή, το νερό είναι ψυχρότερο», αναφέρει.
Ωστόσο, τα πράγματα αναμένεται να αλλάξουν. «Τώρα υπάρχουν ενδείξεις ότι φεύγουμε από το φαινόμενο Λα Νίνια, πάμε στην ουδέτερη φάση του, δηλαδή στην κανονική θερμοκρασία του νερού, εν αναμονή ενός ισχυρού φαινομένου Ελ Νίνιο, που σημαίνει Θείο Βρέφος μιας και γιγαντώνεται τα Χριστούγεννα».
Το Ελ Νίνιο, υπογραμμίσει, ανεβάζει τη θερμοκρασία των νερών Ειρηνικού Ωκεανού στην Ισημερινή ζώνη, ίσως και έως 2 με 3 βαθμούς Κελσίου πάνω από την κανονική. «Αυτό επιφέρει επιπτώσεις στο παγκόσμιο κλιματικό γίγνεσθαι, προκαλώντας αλλού ξηρασίες και αλλού πολλές βροχές.
Και την Κύπρο θα επηρεάσει το φαινόμενο Ελ Νίνιο, όμως επειδή είναι εξαιρετικά μικρή δεν μπορεί κάποιος να πει με ασφάλεια τι ακριβώς θα γίνει. Αυτό, όμως, που επηρεάζει πολύ εμάς στην Κύπρο είναι η θέση του πολικού αεροχειμάρρου. Εάν κρατηθεί βόρεια φέτος και όχι τόσο νότια για να πιάνει και το νησί μας, τότε θα έχουμε ένα πολύ ξηρό χειμώνα».
Φέτος, αντί Ελ Νίνια θα έχουμε Ελ Νίνιο, ένα τυπικό κυπριακό καλοκαίρι και πιθανόν ένα άνομβρο χειμώνα. Άλλωστε, λέει, η εμπειρική παρατήρηση δείχνει ότι έχουν αυξηθεί οι ακολουθίες ξηρών ετών και τα μεμονωμένα βροχερά έτη γίνονται πιο σπάνια.
«Εκείνο που με ανησυχεί, πάντα, είναι το υδατικό πρόβλημα της Κύπρου. Με ανησυχεί πάρα πολύ για το πώς το κράτος θα διαχειριστεί το υπάρχον νερό στα φράγματα, ενόψει και του ότι μια αφαλάτωση δεν θα γίνει. Ενόψει και του ότι δεν δίνεται ήδη νερό για να εξυπηρετήσει και τον αγροτικό τομέα», κατέληξε.
