Η Κύπρος περιλαμβάνεται στις χώρες υψηλού κινδύνου στις οποίες θα αναπτυχθούν προληπτικά ευρωπαϊκές δυνάμεις πυρόσβεσης, στο πλαίσιο της ενίσχυσης της ετοιμότητας για την αντιμετώπιση δασικών πυρκαγιών.
Με τη στήριξη του Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας της ΕΕ, η Κύπρος εντάσσεται στον ευρωπαϊκό σχεδιασμό για τον θερινό στόλο πυρόσβεσης 2026, με την ανάπτυξη δύο ελαφρών αεροσκαφών, επιπλέον των άλλων τεσσάρων ελαφρών αεροσκαφών που χρηματοδοτούνται από άλλα ενωσιακά μέσα.
Η Κομισιόν χρηματοδοτεί και συντονίζει τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα ανάπτυξη πυροσβεστικών πόρων στο πλαίσιο του Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας της ΕΕ, καθώς οι δασικές πυρκαγιές εμφανίζονται ολοένα και συχνότερες, εντονότερες και με μεγαλύτερη διάρκεια σε όλη την ευρωπαϊκή ήπειρο.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, συνολικά 777 πυροσβέστες από 14 ευρωπαϊκές χώρες θα αναπτυχθούν προληπτικά σε περιοχές αυξημένου κινδύνου στην Κύπρο, την Ελλάδα, την Ιταλία, τη Γαλλία, την Ισπανία και την Πορτογαλία. Πρόκειται, όπως επισημαίνεται, για το υψηλότερο επίπεδο συμμετοχής από την έναρξη του προγράμματος προ-τοποθέτησης πυροσβεστικών δυνάμεων το 2022.
Παράλληλα, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής συνδρομής για τη φετινή θερινή περίοδο, 22 πυροσβεστικά αεροσκάφη και 5 ελικόπτερα από τον ευρωπαϊκό στόλο είναι σε ετοιμότητα για να υποστηρίξουν χώρες που ενδέχεται να βρεθούν υπό πίεση λόγω πυρκαγιών. Οι δυνάμεις αυτές εντάσσονται στον ευρύτερο επιχειρησιακό σχεδιασμό της ΕΕ για την άμεση ενίσχυση των εθνικών μηχανισμών πολιτικής προστασίας.
Πέραν της Κύπρου, στον Μηχανισμό συμπεριλαμβάνονται η Κροατία με δύο μεσαία αμφίβια αεροσκάφη, η Γαλλία με τέσσερα μεσαία αμφίβια αεροσκάφη και ένα ελικόπτερο, η Ελλάδα με τέσσερα μεσαία αμφίβια αεροσκάφη, η Ιταλία με δύο μεσαία αμφίβια αεροσκάφη, η Ισπανία με δύο μεσαία αμφίβια αεροσκάφη, και η Πορτογαλία και η Σουηδία με δύο ελαφρά αεροσκάφη αντίστοιχα. Επιπλέον, μέσω του Μηχανισμού, θα διατεθούν δύο ελαφρά αεροσκάφη στη Β. Μακεδονία, δύο ελικόπτερα στην Τσεχία και από ένα ελικόπτερο σε Σλοβακία και Ρουμανία.
Η Κομισιόν σημειώνει ότι, καθώς οι περίοδοι δασικών πυρκαγιών καθίστανται ολοένα και πιο παρατεταμένες και καταστροφικές, η ανάγκη για προληπτική ανάπτυξη μέσων και προσωπικού είναι αυξημένη. Στο πλαίσιο αυτό, διασφαλίζεται η διαθεσιμότητα πρόσθετων πυροσβεστών, εναέριων μέσων και εξειδικευμένων εμπειρογνωμόνων, ώστε να υποστηρίζονται οι εθνικές υπηρεσίες όταν και όπου ο κίνδυνος είναι υψηλότερος.
Η επιχειρησιακή ανταπόκριση, όπως αναφέρεται, υποστηρίζεται από συνεχή συντονισμό και 24ωρη επιχειρησιακή παρακολούθηση μέσω του Κέντρου Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών της ΕΕ. Καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, εμπειρογνώμονες του Κέντρου παρακολουθούν τους κινδύνους και παρέχουν υποστήριξη στις αναπτύξεις, μέσω μετεωρολογικών και επιστημονικών αναλύσεων, ενώ ενισχύονται από πρόσθετους ειδικούς σε δασικές πυρκαγιές από τα κράτη μέλη και συνεργαζόμενα επιστημονικά ιδρύματα.
Παράλληλα, το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφόρησης για Δασικές Πυρκαγιές παρέχει συνεχή εκτίμηση κινδύνου, ενώ οι δορυφορικές υπηρεσίες της ΕΕ, όπως το Copernicus, προσφέρουν χαρτογράφηση έκτακτης ανάγκης και γεωχωρική ανάλυση για τη στήριξη της λήψης αποφάσεων στο πεδίο.
Περιφερειακός σταθμός
Στο πλαίσιο της περαιτέρω ενίσχυσης της ετοιμότητας, η Κομισιόν υπογραμμίζει επίσης τη δημιουργία ευρωπαϊκού περιφερειακού πυροσβεστικού σταθμού στην Κύπρο, ο οποίος αναμένεται να λειτουργήσει το 2026. Ο σταθμός θα μπορεί να φιλοξενεί έως και έξι πυροσβεστικά αεροσκάφη και θα λειτουργεί ως κόμβος εκπαίδευσης και ασκήσεων για επαγγελματίες της πολιτικής προστασίας από την Ευρώπη και την ευρύτερη περιοχή της Νότιας Μεσογείου.
Η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε ότι η ανάπτυξη σχεδόν 800 πυροσβεστών σε περιοχές υψηλού κινδύνου και η διαθεσιμότητα ευρωπαϊκών αεροσκαφών συνιστούν την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη στην πράξη, επισημαίνοντας ότι η κοινή δράση αποσκοπεί στην προστασία ανθρώπων, κατοικιών και δασών.
Από την πλευρά της, η Επίτροπος Ετοιμότητας και Διαχείρισης Κρίσεων, Χάντζα Λαμπίμπ, ανέφερε ότι η Ευρώπη ανταποκρίνεται ενιαία στις πυρκαγιές, υπογραμμίζοντας τη σημασία της προληπτικής τοποθέτησης δυνάμεων σε περιοχές υψηλού κινδύνου πριν από την εκδήλωση κρίσεων, καθώς και τον ρόλο του συντονισμού σε πραγματικό χρόνο. «Μαζί με τον στόλο πυροσβεστικών αεροσκαφών και ελικοπτέρων μας και τους εμπειρογνώμονες που εργάζονται όλο το 24ωρο, μετατρέπουμε την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη σε δράση», συμπλήρωσε.
Η Κομισιόν επισημαίνει ότι μέσω του Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας της ΕΕ, τα κράτη μέλη μπορούν να αιτηθούν συνδρομή όταν οι εθνικές δυνατότητες δεν επαρκούν, με το Κέντρο Συντονισμού να διασφαλίζει την άμεση κινητοποίηση πόρων και προσωπικού.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Δεξαμενή Πολιτικής Προστασίας και το rescEU συγκεντρώνουν προ-δεσμευμένους και στρατηγικούς πόρους, όπως πυροσβεστικά αεροσκάφη, επίγειες ομάδες, ιατρικές μονάδες έκτακτης ανάγκης και κινητές υποδομές, με στόχο την ταχεία ανταπόκριση σε μεγάλες κρίσεις.
Η Κομισιόν αναφέρει, επίσης, ότι η συνολική στρατηγική για τις δασικές πυρκαγιές βασίζεται σε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο πρόληψης, ετοιμότητας, αντιμετώπισης και αποκατάστασης, με έμφαση στη διαχείριση των οικοσυστημάτων, στα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και στη συνεργασία μεταξύ κρατών μελών, με στόχο τη μείωση των κινδύνων και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι στις πυρκαγιές.
ΚΥΠΕ
