Ο Γρηγόρης Κλόκκος, εκπαιδευτικός, περιγράφει μια αληθινή ιστορία απάτης και κοροϊδίας του κόσμου
Σε συνέχεια του άρθρου μου, με τίτλο «Κηδεύεται ο Συνεργατισμός», που δημοσιεύθηκε προηγουμένως, στο οποίο περιγράφω την ιστορία του Συνεργατισμού στην Κύπρο και την τεράστια προσφορά του και βοήθεια προς τον αγροτικό μας κόσμο, που τον γλύτωσε από τα νύχια της απάνθρωπης τοκογλυφίας, έρχομαι τώρα να σας περιγράψω πώς λειτουργούσε η απάνθρωπη τοκογλυφία. Για να μπορέσει κάποιος να γνωρίσει το τεράστιο επίτευγμα των Λευκονοικιατών πρωτεργατών του Συνεργατισμού στο νησί μας και να αντιληφθεί το αμέτρητο μέγεθος της προστασίας του κόσμου από τη δυσβάσταχτη εκμετάλλευση της τοκογλυφίας πρέπει να γνωρίσει τις συνθήκες και τους τρόπους που επιβαλλόταν η αισχρή τοκογλυφία. Θα σας αναφέρω ένα παράδειγμα πραγματικό, που συνέβη στο Λευκόνοικο, όπως μου το διηγήθηκε ένας παλιός Λευκονοικιάτης, που το γνώρισε. Ένας Τούρκος, από το γειτονικό τουρκοχώρι του Λευκονοίκου, που λεγόταν Άρτεμις, το όνομα της αρχαίας θεάς του κυνηγίου. Αυτό μας οδηγεί στο ασφαλές συμπέρασμα πως εκείνοι οι Τούρκοι ήταν Έλληνες, που είχαν εξισλαμισθεί, κατά την Τουρκοκρατία στην Κύπρο, λόγω των αβάσταχτων καταπιέσεων, που δέχονταν. Συνεχίζω την ιστορία μου.
Αυτός ο Τούρκος επρόκειτο να παντρέψει την κόρη του και χρειαζόταν για τον γάμο τρεις λίρες, σεβαστό ποσό, για την εποχή εκείνη. Κατέβηκε με το γαϊδούρι του κάτω στο Λευκόνοικο και επισκέφθηκε έναν γνωστό τοκογλύφο του χωριού, που του ανέφερε ότι ήθελε να δανειστεί τρεις λίρες, για τον γάμο της κόρης του. Ο τοκογλύφος ευχαρίστως του απάντησε ότι θα τον δανείσει τις τρεις λίρες, που σε ένα χρόνο θα επέστρεφε στον τοκογλύφο έξι λίρες. Υπέγραψαν τα σχετικά έγγραφα, αφού ο καημένος ο Τούρκος υποχρεώθηκε να βάλει και υποθήκη ένα από τα χωράφια του, που συνόρευε του Λευκονοίκου. Αφού ετοιμάστηκαν όλα τα έγγραφα, ο τοκογλύφος ανέφερε στον Τούρκο ότι λόγω αυστηρής ρευστότητας χρημάτων θα του έδινε τριών λιρών σιτάρι και θα γύριζε το χωριό να το πωλήσει και να πάρει τα λεφτά. Ο καημένος ο Τούρκος τι να κάμει, δέχτηκε, αφού ήταν τόσο αναγκασμένος για λεφτά. Πήρε το σιτάρι, το φόρτωσε πάνω στο γαϊδούρι του και γύρισε το χωριό για να το πωλήσει. Δυστυχώς ο Τούρκος δεν μπόρεσε να πωλήσει ούτε ένα κιλό σιτάρι, αφού όλοι οι Λευκονοικιάτες είχαν το μαξούλι τους. Επέστρεψε στον τοκογλύφο ο Τούρκος και του ζήτησε να του δώσει τις τρεις λίρες και να πάρει το σιτάρι, αφού δεν το πώλησε. Ο τοκογλύφος τού απάντησε ότι θα αγοράσει ο ίδιος το σιτάρι, για δυο λίρες. Τι να κάνει ο Τούρκος, δέχτηκε απελπισμένα. Πήρε τις δυο λίρες για να επιστρέψει, σ’ ένα χρόνο, έξι λίρες, δηλαδή, με τόκους 300%. Είμαι βέβαιος πως ο Τούρκος έχασε το χωράφι που έβαλε για εγγύηση. Παρόμοιες συμφωνίες γίνονταν τακτικά από τους τοκογλύφους. Απ’ αυτό και μόνο το παράδειγμα τοκογλυφίας μπορεί κανένας να αντιληφθεί την τεράστια προσφορά του Συνεργατισμού στο νησί μας.