Κοινό ανακοινωθέν με τος οποίο εκφράζουν την αλληλεγγύη τους στη Δανία και τους πολίτες της Γροιλανδίας εξέδωσαν το μεσημέρι της Κυριακής οι οχτώ ευρωπαϊκές χώρες που δέχθηκαν απειλές από τον Ντόναλντ Τραμπ για επιβολή δασμών επειδή έστειλαν στρατιωτικούς στο νησί της Αρκτικής.
Δανία, Φινλανδία, Γαλλία, Γερμανία, Ολλανδία, Νορβηγία, Σουηδία και Βρετανία αναφέρουν στην ανακοίνωσή τους ότι «ως μέλη του ΝΑΤΟ, δεσμευόμαστε στην ενίσχυση της ασφάλειας της Αρκτικής στο πλαίσιο ενός κοινού διατλαντικού συμφέροντος».
Παράλληλα τονίζουν ότι «οι απειλές για επιβολή δασμών υπονομεύουν τις διατλαντικές σχέσεις και διακινδυνεύουν μια επικίνδυνη καθοδική πορεία».
Έφυγαν οι Γερμανοί στρατιωτικοί
Λίγο νωρίτερα, ωστόσο, η Bild έκανε λόγο για ξαφνική αποχώρηση των Γερμανών στρατιωτικών που έφτασαν στη Γροιλανδία μόλις 44 ώρες μετά την άφιξή του στο νησί της Αρκτικής δημοσιεύοντας και τη σχετική φωτογραφία από το αεροδρόμιο.
Χθες, πάντως, από το Βερολίνο έλεγαν ότι οι 15 στρατιωτικοί θα έμεναν στη Γροιλανδία μεγαλύτερο από το αρχικά προγραμματισμένο διάστημα.
Σύμφωνα με τη γερμανική εφημερίδα η απόφαση ελήφθη σήμερα, Κυριακή, το πρωί χωρίς να δοθεί κάποια εξήγηση στους στρατιωτικούς. Η εντολή ήταν απλή «επιστρέψτε» γράφει η Bild, προσθέτοντας ότι ακυρώθηκαν άρον άρον όλες οι προγραμματισμένες για σήμερα συναντήσεις των Γερμανών στη Γροιλανδία.
Το «όπλο» που εξετάζει η Ευρώπη ως αντίποινα
Η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει δασμούς σε χώρες που έχουν δείξει υποστήριξη στη Γροιλανδία ωθεί, σύμφωνα με το Politico, τις διατλαντικές σχέσεις σε ένα κρίσιμο σημείο, καθώς οι ηγέτες της ΕΕ εξετάζουν αντίποινα κατά της Ουάσιγκτον που μέχρι τώρα ήταν αδιανόητα.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, μέχρι τώρα οι Ευρωπαίοι έχουν αποδεχθεί τις παλινωδίες Τραμπ ως προς τη στήριξή του για την Ουκρανία, την πίεση για να δεχθούν μια άνιση εμπορική συμφωνία και την επιβολή της αύξησης των δαπανών για την άμυνα καθώς ο κίνδυνος αποχώρησης των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ ήταν μεγαλύτερος από οποιαδήποτε κακή συμφωνία.
Τώρα όμως οι Ευρωπαίοι ηγέτες αντιμετωπίζουν όλο και πιο έντονες εκκλήσεις να εγκαταλείψουν την ήπια προσέγγισή τους και να προετοιμαστούν για αντιπαράθεση, ειδικά μετά το γεγονός ότι ο Τραμπ επέβαλε τους δασμούς αμέσως μετά την υπογραφή της συμφωνίας της ΕΕ με τις χώρες της Mercosur.
Μια επιλογή που προτείνουν οι κεντρώοι και αριστεροί πολιτικοί είναι η Ευρώπη να χρησιμοποιήσει το Μέσο κατά της Εξαναγκαστικής Πρακτικής, το λεγόμενο «μπαζούκα» της ΕΕ — ένα ισχυρό εργαλείο εμπορικών αντιποίνων που αρχικά σχεδιάστηκε για να αποκρούσει την εκφοβιστική τακτική της Κίνας και που θα επέτρεπε στην Ευρώπη να επιβάλει δασμούς και επενδυτικούς περιορισμούς στις χώρες που παραβιάζουν τους κανόνες.
«Η ΕΕ πρέπει να είναι έτοιμη να εφαρμόσει στοχευμένα και αναλογικά αντίμετρα», έγραψε αργά το Σάββατο στο Χ η επικεφαλής της ομάδας Renew Europe στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Βαλερί Χάγιερ: «Η ενεργοποίηση του Αντι-Καταναγκαστικού Μέσου της ΕΕ πρέπει να εξεταστεί ρητά, καθώς σχεδιάστηκε ακριβώς για καταστάσεις οικονομικής εκφοβισμού αυτής της φύσης».
Σε δική του ανάρτηση στο X, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δεν υποστήριξε ρητά αυτό το αίτημα, αλλά υπαινίχθηκε πιθανά αντίποινα λέγοντας ότι οι Ευρωπαίοι θα «ανταποκριθούν με ενιαίο και συντονισμένο τρόπο σε περίπτωση που [οι δασμοί του Τραμπ] επιβεβαιωθούν».
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι ήδη έτοιμο να αναλάβει δράση, εμποδίζοντας την επικύρωση της εμπορικής συμφωνίας μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ που συμφωνήθηκε το περασμένο καλοκαίρι, αφού ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, Μάνφρεντ Βέμπερ, δήλωσε ότι «δεν είναι δυνατόν σε αυτό το στάδιο» να εγκριθεί η συμφωνία.
Ωστόσο, η ενεργοποίηση του μέσου κατά της εξαναγκαστικής πίεσης θα ήταν ένα πολύ μεγαλύτερο βήμα, καθώς θα σήμαινε την εφαρμογή ενός μέσου που αρχικά είχε σχεδιαστεί για εχθρικά κράτη εναντίον του μεγαλύτερου συμμάχου της ΕΕ και κύριου ευεργέτη του ΝΑΤΟ. Το γεγονός ότι τώρα συζητείται ανοιχτά — εν μέσω της άνευ προηγουμένου αποστολής ευρωπαϊκών στρατευμάτων στη Γροιλανδία — δείχνει πόσο σοβαρά λαμβάνουν οι Ευρωπαίοι τις αξιώσεις του Τραμπ για το νησί, το οποίο ανήκει στο Βασίλειο της Δανίας εδώ και εκατοντάδες χρόνια, γράφει το Politico.
Ηρεμία, συνέχιση
Παρόλα αυτά, οι εξαγωγικές ευρωπαϊκές χώρες ενδέχεται να διστάσουν να ξεκινήσουν μια πλήρη εμπορική διαμάχη με τις Ηνωμένες Πολιτείες για τη Γροιλανδία, ένα νησί που ψήφισε να αποχωρήσει από τον προκάτοχο της ΕΕ, την Ευρωπαϊκή Κοινότητα, το 1985.
Μιλώντας στο Deutsche Welle το Σάββατο, ο Επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ, Μάρος Σέφκοβιτς,δήλωσε ότι θα ήταν «πολύ περίπλοκο» να εγκριθεί η εμπορική συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ υπό το φως των τρεχουσών εντάσεων, αλλά δεν έκανε καμία αναφορά στην εφαρμογή του Μέσου κατά της Εξαναγκαστικής Πρακτικής.
«Αυτό που θα ήθελα να τονίσω είναι το γεγονός ότι αυτή η [εμπορική συμφωνία Mercosur] θα μας βοηθήσει να αντισταθμίσουμε τις αρνητικές συνέπειες από την αύξηση των δασμών που επέβαλαν οι Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε ο Σέφκοβιτς
Με τους ευρωπαίους πρεσβευτές να συγκαλούν έκτακτη συνάντηση την Κυριακή για να συζητήσουν πώς θα ανταποκριθούν στους τελευταίους δασμούς, αξιωματούχος της ΕΕ δήλωσε στο Politico ότι η διάθεση για μια τέτοια «έκρηξη» είναι πιθανό να είναι πολύ χαμηλότερη στις πρωτεύουσες από ό,τι στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπου οι πολιτικοί αντιμετωπίζουν πίεση από τους ψηφοφόρους τους.
Η στρατηγική της Ευρώπης για την απάντηση στις απειλές του Τραμπ για τη Γροιλανδία βρισκόταν σε διαδικασία επεξεργασίας τις πρώτες πρωινές ώρες της Κυριακής, καθώς η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και οι κορυφαίοι σύμβουλοί τους επέστρεφαν στις Βρυξέλλες από τη Λατινική Αμερική, όπου μόλις είχαν υπογράψει τη συμφωνία εμπορίου με τη Mercosur.
Καθώς χαράσσουν την πορεία προς το μέλλον, οι ηγέτες είναι πιθανό να καθοδηγηθούν από τα μακροπρόθεσμα οικονομικά και ασφαλιστικά συμφέροντα της Ένωσης, δηλαδή τη διατήρηση του ΝΑΤΟ και την ενίσχυση της ικανότητας της Ευρώπης να καταστεί αυτοδύναμη στον τομέα της άμυνας μεσοπρόθεσμα.
Ωστόσο, ακόμη και οι πιο αισιόδοξοι παρατηρητές των σχέσεων ΕΕ-ΗΠΑ παραδέχονται ότι η τρέχουσα συγκυρία είναι άνευ προηγουμένου και γεμάτη κινδύνους για τη διατλαντική συμμαχία. «Είναι μια τρομακτική περίοδος», δήλωσε ο αξιωματούχος της ΕΕ. «Πρέπει να διατηρήσουμε την ψυχραιμία μας και να συνεχίσουμε να προχωράμε»
