Η Ρωσία κατηγορείται ότι βρίσκεται πίσω από τη διοχέτευση χιλιάδων μεταναστών στην Ευρώπη μέσω υπόγειων τούνελ από τη Λευκορωσία προς την Πολωνία, σε μια κίνηση που, σύμφωνα με τις καταγγελίες, εντάσσεται στο πλαίσιο υβριδικού πολέμου με στόχο την αποσταθεροποίηση της Δύσης.
Όπως αναφέρουν οι πολωνικές αρχές, μόνο το 2025 εντοπίστηκαν τέσσερις υπόγειες σήραγγες κάτω από τα σύνορα Πολωνίας–Λευκορωσίας. Η αντισυνταγματάρχης της πολωνικής συνοριοφυλακής, Καταζίνα Ζντανόβιτς, δήλωσε στην εφημερίδα The Telegraph ότι τα ενισχυμένα φυσικά και ηλεκτρονικά μέτρα επιτήρησης, όπως θερμικές κάμερες και συστήματα ανίχνευσης, επιτρέπουν την άμεση αντίδραση των αρχών σε κάθε απόπειρα παράνομης διέλευσης, ακόμη και μέσω υπόγειων διαδρομών.
Η μεγαλύτερη από τις σήραγγες εντοπίστηκε στα μέσα Δεκεμβρίου, κοντά στο χωριό Ναρέβκα, στην ανατολική Πολωνία. Σύμφωνα με τις αρχές, είχε ύψος περίπου 1,5 μέτρο και η είσοδός της ήταν κρυμμένη σε δασική περιοχή της Λευκορωσίας. Το μήκος της υπολογίζεται σε περίπου 50 μέτρα στη λευκορωσική πλευρά και 10 μέτρα στην πολωνική.
Περίπου 180 μετανάστες, κυρίως από το Πακιστάν και το Αφγανιστάν, χρησιμοποίησαν τη συγκεκριμένη σήραγγα για να περάσουν τα σύνορα, με τους περισσότερους να συλλαμβάνονται αμέσως μετά την έξοδό τους. Βίντεο που έδωσε στη δημοσιότητα η συνοριοφυλακή δείχνει μια στενή και σκοτεινή σήραγγα, ενισχυμένη με τσιμεντένια στηρίγματα για την αποφυγή κατάρρευσης.
Σύμφωνα με πολωνικούς ισχυρισμούς, το καθεστώς του Αλεξάντερ Λουκασένκο φέρεται να χρησιμοποίησε ειδικούς από τη Μέση Ανατολή για τον σχεδιασμό των σηράγγων, με αξιωματούχους να κάνουν λόγο για «υψηλό επίπεδο τεχνογνωσίας». Αν και δεν υπάρχουν αποδείξεις για τη συμμετοχή συγκεκριμένων οργανώσεων, εκτιμάται ότι ενδέχεται να εμπλέκονται ομάδες όπως το Ισλαμικό Κράτος, η Χαμάς, η Χεζμπολάχ ή κουρδικές ένοπλες οργανώσεις.
Ανησυχία για το πλήθος των τούνελ
Η Πολωνία δηλώνει ότι μπορεί να αντιμετωπίσει το φαινόμενο εντοπίζοντας και καταστρέφοντας τα σημεία εισόδου των σηράγγων, ωστόσο εκφράζει ανησυχία ότι ενδέχεται να εντοπιστούν και νέες.
Ο υφυπουργός Εσωτερικών Τσέσλαβ Μρότσεκ δήλωσε σε ραδιοφωνική συνέντευξη ότι η κατασκευή σηράγγων αποδεικνύει την αποτελεσματικότητα της πολωνικής συνοριοφυλακής. «Το γεγονός ότι σκάβονται σήραγγες σημαίνει ότι η αποτελεσματικότητά μας στην αποτροπή της παράτυπης μετανάστευσης είναι τόσο υψηλή, ώστε κρίθηκε αναγκαία η προσφυγή σε ειδικούς από τη Μέση Ανατολή», ανέφερε.
Η ανακάλυψη των σηράγγων έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ρωσία και οι σύμμαχοί της κατηγορούνται ότι επιχειρούν να ασκήσουν πίεση στη Δύση λόγω της στρατιωτικής στήριξης προς την Ουκρανία. Ήδη πριν από την έναρξη του πολέμου το 2022, η Λευκορωσία κατηγορούνταν ότι προωθούσε μετανάστες προς τα πολωνικά σύνορα, γεγονός που οδήγησε την Πολωνία στην κατασκευή φράχτη μήκους 200 χιλιομέτρων, εξοπλισμένου με 300 κάμερες.
Παράλληλα, η Ρωσία έχει κατηγορηθεί για δολιοφθορές σε εργοστάσια και σιδηροδρομικές γραμμές που τροφοδοτούν την Ουκρανία με βοήθεια, καθώς και για επιθέσεις σε ευρωπαϊκά αεροδρόμια. Η Λευκορωσία φέρεται επίσης να στέλνει μπαλόνια με λαθραία προϊόντα, όπως παράνομα τσιγάρα, σε γειτονικές χώρες του ΝΑΤΟ, προκαλώντας προβλήματα στην εναέρια κυκλοφορία.
Προειδοποιήσεις για τον ρόλο του Λουκασένκο
Η εξόριστη ηγέτιδα της λευκορωσικής αντιπολίτευσης Σβετλάνα Τιχανόφσκαγια προειδοποίησε πρόσφατα ότι το καθεστώς Λουκασένκο ενισχύει περαιτέρω τη ρωσική στρατιωτική παρουσία στη χώρα και προετοιμάζεται για κλιμάκωση του πολέμου στην Ουκρανία. Οι δηλώσεις της ακολούθησαν την ανάπτυξη του ρωσικού πυραυλικού συστήματος Oreshnik στη Λευκορωσία.
Το Oreshnik είναι βαλλιστικό πυραυλικό σύστημα μέσου βεληνεκούς, ικανό να φέρει πυρηνικές κεφαλές και να πλήξει στόχους σε ευρωπαϊκό έδαφος σε ελάχιστο χρόνο. Αναλυτές εκτιμούν ότι η ανάπτυξή του μειώνει δραστικά τον χρόνο αντίδρασης της Ευρώπης σε ενδεχόμενο πλήγμα.
Η Τιχανόφσκαγια υποστήριξε ότι η στρατιωτική ενίσχυση στη Λευκορωσία ενδέχεται να επηρεάσει όχι μόνο την Ουκρανία αλλά και ευρωπαϊκές χώρες, καλώντας τη διεθνή κοινότητα να δώσει μεγαλύτερη προσοχή στις εξελίξεις. Παράλληλα, εκτίμησε ότι περίπου 300 λευκορωσικές επιχειρήσεις συμβάλλουν στην υποστήριξη της ρωσικής πολεμικής βιομηχανίας.
«Αν ο δημοκρατικός κόσμος δεν βοηθήσει επαρκώς την Ουκρανία να κερδίσει αυτόν τον πόλεμο, ο Πούτιν δεν θα σταματήσει εδώ», προειδοποίησε, αναφερόμενη και σε χώρες όπως η Μολδαβία, η Αρμενία και η Γεωργία. «Τα σύνορα θα γίνουν διαπραγματεύσιμα. Και αν η Ουκρανία δεν κερδίσει, μπορούμε να ξεχάσουμε αλλαγές στη Λευκορωσία για δεκαετίες, καθώς θα παγιωθεί το σημερινό καθεστώς».
