Την αλληλεγγύη της ΕΕ προς την Κύπρο υπογράμμισε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στην ομιλία της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τις εξελίξεις στον πόλεμο στο Ιράν και για τις ενεργειακές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη.
“Στεκόμαστε όλοι μας με πλήρη αλληλεγγύη στο πλευρό της Κύπρου. Η ασφάλειά σας είναι και δική μας ασφάλεια», δήλωσε η Πρόεδρος της Επιτροπής, τονίζοντας ότι «η πρώτη ευθύνη της Ευρώπης είναι να προστατεύσει τους πολίτες της και να προετοιμαστεί για τις επιπτώσεις της σύγκρουσης».
Αναφερόμενη στην κατάσταση στο Ιράν, η Φον ντερ Λάιεν σημείωσε ότι «πολλοί Ιρανοί γιόρτασαν την πτώση του (ανώτατου ηγέτη του Ιράν αγιατολάχ Αλί) Χαμενεΐ» και ελπίζουν ότι «αυτή η στιγμή μπορεί να ανοίξει το δρόμο για ένα ελεύθερο Ιράν». Παράλληλα υπογράμμισε την ακλόνητη προσήλωση της ΕΕ στην επιδίωξη της ειρήνης, στις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και στο διεθνές δίκαιο.
Στη συνέχεια στάθηκε στις ενεργειακές επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Όπως ανέφερε, παρά τις προσπάθειες διαφοροποίησης των πηγών ενέργειας, η Ευρώπη εξακολουθεί να είναι ευάλωτη σε διακυμάνσεις τιμών στις παγκόσμιες αγορές. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, από την έναρξη της σύγκρουσης «οι τιμές του φυσικού αερίου αυξήθηκαν κατά 50% και του πετρελαίου κατά 27%», γεγονός που σημαίνει ότι «δέκα ημέρες πολέμου έχουν ήδη κοστίσει στους Ευρωπαίους φορολογούμενους επιπλέον 3 δισ. ευρώ σε εισαγωγές ορυκτών καυσίμων».
Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η στρατηγική της ΕΕ πρέπει να συνεχίσει να στηρίζεται στις εγχώριες πηγές ενέργειας, δηλαδή στις ανανεώσιμες πηγές και στην πυρηνική ενέργεια. Όπως είπε, «έχουμε ενεργειακές πηγές που παράγονται στην Ευρώπη – τις ανανεώσιμες και την πυρηνική ενέργεια», σημειώνοντας ότι οι τιμές τους «παρέμειναν σταθερές τις τελευταίες δέκα ημέρες». Προειδοποίησε μάλιστα ότι η επιστροφή στα ρωσικά ορυκτά καύσιμα «θα ήταν στρατηγικό λάθος» που θα έκανε την Ευρώπη «πιο εξαρτημένη, πιο ευάλωτη και πιο αδύναμη».
Αναλύοντας τη δομή των λογαριασμών ενέργειας, η Πρόεδρος της Επιτροπής ανέφερε ότι το κόστος της ίδιας της ενέργειας αντιστοιχεί σε περίπου 56% του λογαριασμού, οι χρεώσεις δικτύου σε 18%, οι φόροι και οι εισφορές σε 15% και το κόστος άνθρακα περίπου σε 11%. Η Επιτροπή εξετάζει μέτρα για τη μείωση του κόστους, μεταξύ άλλων μέσω καλύτερης χρήσης συμβολαίων αγοράς ενέργειας και πιθανών παρεμβάσεων στην τιμή του φυσικού αερίου.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας ρύπων, το γνωστό ETS. Όπως τόνισε, «χωρίς το ETS θα καταναλώναμε σήμερα 100 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα περισσότερο φυσικό αέριο», γεγονός που θα αύξανε την εξάρτηση της Ευρώπης. Ωστόσο σημείωσε ότι το σύστημα «χρειάζεται εκσυγχρονισμό», ανοίγοντας τη συζήτηση για πιθανές μεταρρυθμίσεις.
Κλείνοντας, η πρόεδρος της Επιτροπής ανακοίνωσε ότι σύντομα θα παρουσιαστεί ένας νέος οδικός χάρτης για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας με τίτλο «Μια Ευρώπη, Μια Αγορά». Όπως είπε, ο σχεδιασμός αυτός θα περιλαμβάνει βασικά νομοθετικά μέτρα με σαφές χρονοδιάγραμμα έως το τέλος του 2027, με στόχο «να υλοποιηθούν οι αναγκαίες μεταρρυθμίσεις για τους Ευρωπαίους πολίτες».
ΑΠΕ-ΜΠΕ