Μόλις δύο ημέρες μετά την έναρξή της, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την αναστολή της αμερικανικής επιχείρησης «Project Freedom» στα Στενά του Ορμούζ, επικαλούμενος «σημαντική πρόοδο» στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν και αιτήματα από το Πακιστάν και άλλες χώρες. Η κίνηση προκάλεσε πανηγυρισμούς στην Τεχεράνη, με τα ιρανικά κρατικά μέσα να παρουσιάζουν την εξέλιξη ως αμερικανική υποχώρηση, ενώ παραμένει άγνωστο πώς θα αποκατασταθεί η ναυσιπλοΐα στην περιοχή.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ ανέφερε ότι η απόφαση ελήφθη «κατόπιν αιτήματος του Πακιστάν και άλλων χωρών» και εξαιτίας αυτού που χαρακτήρισε «μεγάλη πρόοδο προς μια τελική συμφωνία με εκπροσώπους του Ιράν στις διαπραγματεύσεις».
«Συμφωνήσαμε ότι όσο συνεχίζεται ο αποκλεισμός, η επιχείρηση “Project Freedom” θα ανασταλεί για σύντομο χρονικό διάστημα ώστε να διαπιστωθεί αν μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία που θα είμαστε σε θέση να υπογράψουμε», έγραψε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός πρόεδρος.
Άγνωστος ο τρόπος με τον οποίο θα αποκατασταθεί η ναυσιπλοΐα
Μέχρι στιγμής, ο Λευκός Οίκος δεν έχει δώσει περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με την πρόοδο των συνομιλιών που επικαλέστηκε ο Τραμπ, ενώ εκπρόσωπος της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM) παρέπεμψε στις ανακοινώσεις της προεδρίας, όταν ρωτήθηκε από τους New York Times για την αιφνιδιαστική παύση της επιχείρησης.
Παράλληλα, δεν έχει ξεκαθαρίσει πώς θα λειτουργήσει, πλέον, η ναυσιπλοϊα στα Στενά του Ορμούζ και τον τρόπο με τον οποίο θα μπορέσουν να «ξεκολλήσουν» τα πάνω από 1.500 πλοία που βρίσκονται εκεί, καθώς οι Φρουροί της Επανάστασης εξακολουθούν να πλήττουν όσους επιχειρούν να το κάνουν, ενώ το Ιράν ανακοίνωσε χθες την θέσπιση νέας Aρχής που θα δίνει έγκριση για τη διέλευση πλοίων από την περιοχή.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με ιρανικά μέσα, η Τεχεράνη θέσπισε διαδικασία έγκρισης διέλευσης μέσω της «Persian Gulf Strait Authority». Βάσει αυτής, επιβάλλει σε πλοία να υποβάλλουν αίτηση, να πληρώνουν τέλη και να λαμβάνουν έγκριση πριν από τη διέλευση, όπως μετέδωσε το Tasnim News Agency.
Πανηγυρισμοί στην Τεχεράνη
Η ανακοίνωση του Τραμπ προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις στα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, τα οποία παρουσίασαν την εξέλιξη ως πολιτική υποχώρηση της Ουάσινγκτον.
Η εφημερίδα «Kayhan», που θεωρείται σημαντικό φερέφωνο του καθεστώτος της Τεχεράνης, έσπευσε να παρουσιάσει την αμερικανική ανακοίνωση ως ιρανικό επίτευγμα: «Ο Τραμπ αποσύρεται από την επιχείρηση «Freedom Project» στο Στενό του Ορμούζ. Μετά τις σταθερές θέσεις και τις προειδοποιήσεις του Ιράν και την αποτυχία των ΗΠΑ να επιτύχουν τους στόχους τους στο πρόγραμμα, ο Τραμπ ανακοίνωσε την προσωρινή αναστολή του».
Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars συνέχισε επίσης την ίδια γραμμή, χαρακτηρίζοντας την αναστολή του «Freedom Project» ως «άλλη μια υποχώρηση του Τραμπ». Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim ισχυρίστηκε: «Ο Τραμπ υποχώρησε, το αμφίβολο πρόγραμμα «Freedom Project» έχει ανασταλεί».
Το πρακτορείο ειδήσεων ISNA ευθυγραμμίστηκε επίσης με το αφήγημα νίκης, τονίζοντας ότι η αμερικανική απόφαση ελήφθη «μετά τις σταθερές θέσεις και προειδοποιήσεις του Ιράν και την αποτυχία των ΗΠΑ να επιτύχουν τους στόχους τους στο πλαίσιο του «Freedom Project».
Στην ιστοσελίδα της συντηρητικής ιρανικής εφημερίδας Al-Mashhari, παρουσίασαν την αναστολή του προγράμματος «ως συνέχεια των αποτυχιών των ΗΠΑ στην αντιμετώπιση του κλεισίματος του Στενού του Ορμούζ». Ισχυρίστηκαν επίσης ότι ο Τραμπ «προσπάθησε να συγκαλύψει την αποτυχία του σχεδίου και έγραψε ψευδείς ισχυρισμούς».
Έτσι, η Τεχεράνη προσπαθεί ήδη να διαμορφώσει την αίσθηση της νίκης – σύμφωνα με την οποία δεν πρόκειται για προσωρινή αναστολή με σκοπό τις διαπραγματεύσεις, αλλά για αμερικανική υποχώρηση υπό πίεση.
«Δεν επιδιώκουμε σύγκρουση»
Λίγες ώρες πριν από την ανακοίνωση του Τραμπ, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ είχε δηλώσει σε συνέντευξη Τύπου στο Πεντάγωνο ότι η επιχείρηση «Project Freedom» είναι ξεχωριστή από την αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση «Επική Οργή» κατά του Ιράν.
Όπως είπε, πρόκειται για «προσωρινή επιχείρηση» με στόχο την προστασία της ναυσιπλοΐας απέναντι σε ιρανικές επιθέσεις. «Δεν επιδιώκουμε σύγκρουση», υπογράμμισε, προειδοποιώντας ωστόσο ότι οποιαδήποτε νέα επίθεση κατά πλοίων θα αντιμετωπιστεί με «συντριπτική ισχύ πυρός».
Ωστόσο, οι τοποθετήσεις Αμερικανών αξιωματούχων δεν σταμάτησαν εκεί. Το απόγευμα της ίδιας μέρας, ήρθε ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο να ξεκαθαρίσει πως η «Επική Οργή» έχει, ουσιαστικά, τελειώσει, καθώς οι ΗΠΑ έχουν πετύχει τους στόχους τους και το μόνο που υπάρχει σε εξέλιξη είναι η επιχείρηση στα Στενά.
Επιπλέον, παρά την κλιμάκωση που επιχείρησε η Τεχεράνη, με επιθέσεις σε πλοία και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ο Τραμπ απέφυγε να μιλήσει για παραβίαση της εκεχειρίας. Σε πρόσφατη συνέντευξή του στο podcast του συντηρητικού σχολιαστή Χιου Χιούιτ, εκτίμησε ότι η σύγκρουση ενδέχεται να διαρκέσει ακόμη «δύο ή τρεις εβδομάδες», ενώ επανέλαβε ότι το εμπλουτισμένο ουράνιο που παραμένει στην κατοχή της Τεχεράνης είναι «χωρίς αξία», επιμένοντας πάντως ότι οι ΗΠΑ συνεχίζουν να απαιτούν την πλήρη εγκατάλειψή του από το Ιράν.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο επιστροφής στις στρατιωτικές επιχειρήσεις, εμφανίστηκε όμως λιγότερο πρόθυμος για άμεση κλιμάκωση.
«Ή θα πετύχουμε μια καλή συμφωνία ή θα νικήσουμε εύκολα. Στρατιωτικά έχουμε ήδη νικήσει», δήλωσε, προσθέτοντας ότι ο ιρανικός στόλος έχει ουσιαστικά καταστραφεί. «Το Ιράν είχε 159 πλοία και τώρα δεν έχει ούτε ένα – όλα βρίσκονται στον βυθό», υποστήριξε.
Ο Τραμπ υπογράμμισε ακόμη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν λειτουργούν υπό χρονική πίεση, ενώ επέμεινε ότι η στρατιωτική επιχείρηση απολαμβάνει ευρείας στήριξης στο εσωτερικό της χώρας, παρά τις δημοσκοπήσεις που δείχνουν ότι η πλειονότητα των Αμερικανών θεωρεί τον πόλεμο λανθασμένη επιλογή.
Η επιχείρηση «Project Freedom» είχε παρουσιαστεί από τον Λευκό Οίκο ως «ανθρωπιστική αποστολή», με βασικό στόχο τη συνοδεία και ασφαλή έξοδο εμπορικών πλοίων και δεξαμενόπλοιων που είχαν εγκλωβιστεί στον Περσικό Κόλπο από την έναρξη των εχθροπραξιών.
