Στις 17/1/2023 ο Φιλελεύθερος δημοσίευσε ρεπορτάζ υπό τον τίτλο «Ξέγραψαν τον σταθμό της Δεκέλειας και τώρα τρέχουν».

Αν πρέπει να τροποποιήσουμε κάτι από εκείνο το ρεπορτάζ και τον τίτλο, θα πρέπει να αφαιρέσουμε το «τρέχουν». Δεν τρέχουν, δυστυχώς. Επιδίδονται σε αυτό στο οποίο διακρίνονται διαχρονικά: «Τζιυλούν το αφκό με τη μαναβέλλα».

Είναι αδύνατο να μεταφέρουμε όσα γράφτηκαν τότε. Είναι πιο σημαντικό να γράψουμε τι συμβαίνει σήμερα αναφορικά με την αχίλλειο πτέρνα του κυπριακού ηλεκτρικού συστήματος: τον σταθμό στη Δεκέλεια.

Είναι ο μόνος συμβατικός σταθμός παραγωγής που έχουμε στην κεντρο-ανατολική πλευρά. Και αυτοί που σπούδασαν την ενέργεια προειδοποιούν για χρόνια πως αυτό είναι πάρα πολύ επικίνδυνο. Χοντρικά, επειδή δεν διασφαλίζεται η ευστάθεια του συστήματος.

Επιπλέον, στον σταθμό της Δεκέλειας λειτουργούν οι γνωστές «κοτζιάκαρες», έξι ατμοηλεκτρικές μονάδες, 40 χρόνων, ρυπογόνες πέραν κάθε ορίου που θέτει η ΕΕ και είτε το δέχεται η ΑΗΚ, είτε όχι, λειτουργούν κατά παράβαση της κυπριακής νομοθεσίας, εξού και κάθε λίγο παρακαλούμε την ΕΕ να μας δώσει παρατάσεις για τον σταθμοό, εις βάρος της τσέπης του καταναλωτή (είναι ενεργοβόρες), του περιβάλλοντος (είναι ρυπογόνες του κερατά) και του συστήματος (εν μέρει δεν είναι αξιόπιστες, λόγω ηλικίας και κακής συντήρησης που οφείλεται στην υποστελέχωση του σταθμού).

Και η ΕΕ απορεί σε γενικές γραμμές «γιατί την αφήσατε στο έλεος του Θεού τη Δεκέλεια, αφού δεν μπορείτε χωρίς αυτήν;».

Εν ολίγοις: Όταν σήμανε συναγερμός από την ΕΕ, τη ΡΑΕΚ και τον Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς Κύπρου (ΔΣΜΚ) εδέησαν η ΑΗΚ και το Υπουργείο Ενέργειας (επί προηγούμενης Κυβέρνησης) να… δουν τι θα κάνουν. Ακόμα βλέπουν. Τους πήρε 8-10 μήνες στην ΑΗΚ να τελειώσουν μια μελέτη για τον εκσυγχρονισμό της Δεκέλειας. Και σήμερα που μιλούμε, κρατούν τη μελέτη και δεν ξέρουν τι να την κάνουν.

Δεν έχουν καν καταθέσει στη ΡΑΕΚ αίτηση για να προχωρήσουν επειγόντως τα έργα για αναβάθμισή του σταθμού. Όπως τα πρότεινε ο εξωτερικός σύμβουλος που προσέλαβαν. Ο οποίος ακούμε πως τους συνέστησε να προχωρήσουν τάχιστα στην εγκατάσταση δύο μικρών και ευέλικτων μονάδων ντίζελ για 40 μεγαβάτ έκαστη, ενός συστήματος παραγωγής που θα στηρίζει την ευστάθεια του συστήματος και ενός συστήματος αποθήκευσης ηλεκτρισμού, για ώρα ανάγκης. Κάποιοι παράγοντες της ενέργειας υποστηρίζουν ότι ο σχεδιασμός αυτός είναι το μίνιμουμ που απαιτείται. Αλλά οκ.

Και τι λένε τώρα κάποιοι στην ΑΗΚ (που το είχαν πει και καταγράφηκε σε πρακτικά σε υπουργική σύσκεψη το 2022); Λένε «ποιος θα πληρώσει τα εκατομμύρια για την αναβάθμιση;». Αυτός που πληρώνει πάντα, κύριοι. Εμείς. Μέσω των λογαριασμών της ΑΗΚ. Ναι, λένε κάποιοι στην ΑΗΚ, αλλά θα ακριβώσει το ρεύμα και θα χάσουμε πελάτες. Ε, είναι προτιμότερο να χάσουμε το σύστημα και να έχουμε μπλακ άουτ; Ή είναι προτιμότερο να συνεχίσουμε να μολύνουμε ασύστολα το περιβάλλον, κατά παράβαση της νομοθεσίας, υπό τον κίνδυνο βαρύτατου προστίμου από την ΕΕ;

Σε γενικές γραμμές: Κάποιοι από την υπνώττουσα ΑΗΚ δεν θέλουν να βάλει τα λεφτά ο οργανισμός για να σώσουμε ό,τι σώζεται από έναν σταθμό που η ίδια η ΑΗΚ και η προηγούμενη Κυβέρνηση άφησαν στα χάλια του. Και ποιος πρέπει να πληρώσει; Το κράτος, λένε πίσω από κλειστές πόρτες. Οκ. Αν το έργο κριθεί απόλυτα αναγκαίο και επείγον για τον τόπο και αν η ΑΗΚ δεν θέλει να το αναλάβει (ενώ πρέπει και υποχρεούται), ναι, να το αναλάβει το κράτος. Αλλά, αν είναι να το αναλάβει το κράτος, θα πρέπει να το περάσει από τις διαδικασίες των δημόσιων προσφορών. Διεθνούς διαγωνισμού. Με ορατό ενδεχόμενο να το πάρει ιδιώτης. Με ευθύνη της διοίκησης-διεύθυνσης της ΑΗΚ και κανενός άλλου.

Για να εξηγούμαστε.