Το ανώτατο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο είναι πλέον πολύ πιθανό να αποφανθεί ότι το Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί να ακυρώσει μονομερώς τo Brexit. Αν εξαιρέσει κανείς όλα τα τοπικά πολιτικά εμπόδια στα οποία θα σκόνταφτε μια τέτοια κίνηση, είναι ενδιαφέρον να αναλογιστεί πώς θα το έπαιρνε η Ευρώπη αν το Ηνωμένο Βασίλειο ακύρωνε το Brexit και ποιες θα ήταν οι συνέπειες για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Πέρυσι, μια ομάδα σκωτσέζων βουλευτών ρώτησε ένα δικαστήριο στη Σκωτία εάν μια χώρα μπορεί να ανακαλέσει την απόφαση για την έξοδο χωρίς τη συναίνεση των άλλων κρατών μελών, αφού έχει ξεκινήσει διαδικασία εξόδου από την ΕΕ βάσει του άρθρου 50 της Συνθήκης της Λισαβόνας. Το δικαστήριο μετέφερε την ερώτηση στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο τον Οκτώβριο. Οι προσπάθειες του υπουργείου Brexit να εκτροχιάσει τη διαδικασία απέτυχαν και την Τρίτη ο γενικός εισαγγελέας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Manuel Campos Sanchez-Bordona διατύπωσε τη γνώμη του, η οποία, με βάση τις προηγούμενες κρίσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, έχει 70% πιθανότητα να επαναληφθεί στην τελική απόφαση.
Σύμφωνα με τον Campos Sanchez-Bordona, το Ηνωμένο Βασίλειο (και οποιοδήποτε άλλο κράτος μέλος ενδέχεται να ακολουθήσει τα βήματά του) μπορεί να ανακαλέσει τη διαδικασία του άρθρου 50 εντός δύο ετών από τότε που ξεκίνησε και πριν υπογραφεί μια επίσημη συμφωνία αποχώρησης. Υπογράμμισε ότι σύμφωνα με το άρθρο 50, μια χώρα δηλώνει μόνο την πρόθεσή της να αποχωρήσει, όχι την απόφασή της. Ο τερματισμός της διαδικασίας, λοιπόν, σύμφωνα με τον γενικό εισαγγελέα, θα αποτελούσε μία δήλωση της κυριαρχίας του κράτους που επρόκειτο να αποχωρήσει – μια λέξη ιδιαίτερα αγαπητή στους Brexiters. Δεν απαιτείται συναίνεση από άλλα μέλη της ΕΕ.
Προς το παρόν, το ζήτημα είναι καθαρά ακαδημαϊκό. Τόσο οι Συντηρητικοί της Theresa May όσο και η αντιπολίτευση του Εργατικού Κόμματος στη Βρετανία δεσμεύτηκαν να τιμήσουν την ψήφο του 2016 για την έξοδο. Και όμως, τα πάντα είναι πιθανά στο σημερινό πολιτικό περιβάλλον.
Ίσως φαίνεται ότι η ΕΕ θα δεχόταν την επιστροφή του Ηνωμένου Βασιλείου με ανοιχτές αγκάλες αν ακυρωνόταν το Brexit. “Η πόρτα παραμένει ανοικτή”, δήλωνε συχνά ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Jean-Claude Juncker και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Donald Tusk. Οι ηγέτες της Γερμανίας και της Γαλλίας, των χωρών της ΕΕ με την πιο ηχηρή “φωνή”, εξέφρασαν επίσης την ελπίδα ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα μείνει. Αλλά το αν πραγματικά επιθυμεί η ΕΕ να κρατήσει τη Βρετανία εντός της ΕΕ, είναι ένα άλλο θέμα.
Ακόμα και πριν μπει στην ατζέντα το Brexit, η Βρετανία δεν ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής στο μπλοκ. Σύμφωνα με έκθεση του 2017 από τους Marco Fantini και Klaas Staal, το Ηνωμένο Βασίλειο είναι η χώρα που έχει συγκεντρώσει τη λιγότερη υποστήριξη συγκριτικά με τα υπόλοιπα κράτη μέλη στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το οποίο αποτελείται από εθνικούς ηγέτες, πράγμα που σημαίνει ότι οι πολιτικές προτιμήσεις του είναι οι λιγότερο ευθυγραμμισμένες με αυτές των άλλων κρατών μελών. Τα τελευταία χρόνια, υπήρξε η χώρα που ψηφιζόταν το λιγότερο στο Συμβούλιο.
Του Leonid Bershidsky
ΠΗΓΗ: BloombergView
