Μίας πρώτης τάξεως ενημέρωση για μία σχετική άγνωστη και διαφορετική βιομηχανία είχαν την ευκαιρία να αποκτήσουν όσοι παρευρέθηκαν στο ετήσιο συνέδριο της Airports Council International Europe το οποίο πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά στην Κύπρο με τη συνδρομή και της Hermes Airports. 

Κατ’ αρχάς, τα τελευταία χρόνια η αεροπορική κίνηση προς τα ευρωπαϊκά αεροδρόμια καταγράφει σταθερά άνοδο. Τόσο σε σχέση με τον αριθμό των επιβατών όσο και σε σχέση με των αριθμό των πτήσεων. Σύμφωνα με τον Olivier Jankovec, Γενικό Διευθυντή της ACI, η επιβατική κίνηση στα ευρωπαϊκά αεροδρόμια αυξήθηκε κατά 36% από το 2013 μέχρι το 2018. Σ’ αυτήν την περίοδο, υπήρξαν αεροδρόμια που κατέγραψαν τεράστιες αυξήσεις στον αριθμό των επιβατών που εξυπηρέτησαν. Για παράδειγμα, στο αεροδρόμιο της Νάπολης ο αριθμός των επιβατών αυξήθηκε κατά 82.4% την υπό αναφορά περίοδο. Αρκετά σημαντική και η αύξηση στο αεροδρόμιο Λάρνακας που ανήλθε σε 65%. 

Η άνοδος στις εργασίες έφερε και θετικές αποδόσεις για τις ιδιοκτήτριες εταιρείες των αεροδρομίων, της τάξης του 7.9% ως Return On Investment. Βέβαια, σύμφωνα με τον κ. Jankovec, δεν είναι όλα τα αεροδρόμια στην Ευρώπη κερδοφόρα. Μάλιστα, σε άλλες περιοχές του κόσμου, οι αποδόσεις για τους ιδιοκτήτες- διαχειριστές αεροδρομίων είναι πολύ υψηλότερες. Στην Ασία για παράδειγμα, ο αντίστοιχος δείκτης ανέρχεται σε 16.4% ενώ σε αναδυόμενες χώρες σε 12.1%. Και από πλευράς αύξησης της συνδεσιμότητας, τα κύρια αεροδρόμια της Ασίας παρουσιάζουν τριψήφια ποσοστιαία άνοδο τα τελευταία χρόνια. Οι αποδόσεις των μεγάλων ευρωπαϊκών αεροδρομίων υστερούν σε σύγκριση με τις αντίστοιχες των μεγάλων αεροπορικών εταιρειών, κι αυτό, σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή του ACI Europe, καταδεικνύει πως υπάρχουν περιθώρια για περαιτέρω οικονομική βελτίωση. Από την άλλη βέβαια, δεν είναι όλα ρόδινα στην ευρωπαϊκή αγορά αεροδρομίων, αφού περισσότερα από τα μισά αεροδρόμια και συγκεκριμένα το 55% από αυτά, είναι ζημιογόνα. Και τα στοιχεία δείχνουν πως όσο μικρότερο είναι ένα αεροδρόμιο τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες να είναι ζημιογόνο. Χαρακτηριστικά, το 71% των αεροδρομίων στα οποία διακινούνται λιγότεροι από 1 εκατομμύριο επιβάτες ετησίως, είναι ζημιογόνο. Αντίστοιχα, ζημιογόνο είναι και το 61% των αεροδρομίων στα οποία η ετήσια επιβατική κίνηση είναι κάτω των 2 εκατ. επιβατών ετησίως. Πάντως, τα ευρωπαϊκά αεροδρόμια καταβάλλουν προσπάθειες βελτίωσης των οικονομικών τους δεδομένων. Αν και από το 2013 τα έσοδα ανά επιβάτη μειώθηκαν κατά 10.1%, το κόστος ανά επιβάτη μειώθηκε κατά 17%. Ωστόσο, σύμφωνα με τον κ. Jankovec, τα επόμενα χρόνια υπάρχουν αρκετές προκλήσεις για τα ευρωπαϊκά αεροδρόμια, οι οποίες συνδέονται κυρίως με θέματα ασφάλειας, που μπορεί να οδηγήσουν σε αύξηση του λειτουργικού κόστους. 

Πάντως, ο τομέας κάθε άλλο παρά σε κορεσμό έχει φτάσει. Οι εκτιμήσεις φέρουν την αεροπορική κίνηση να αυξάνεται κατά 53% μέχρι το 2040 και για να καλυφθούν οι συγκεκριμένες ανάγκες χρειάζεται να γίνουν νέες επενδύσεις αλλιώς 160 εκατομμύρια επιβάτες δεν θα μπορούν να πετάξουν. Για να καλυφθούν αυτές οι ανάγκες, εκτιμάται πως τα 50 μεγαλύτερα αεροδρόμια θα χρειαστεί να επενδύσουν ένα ποσό της τάξης των 43.3 δις ευρώ. 

Συνεχής αύξηση

Στο σήμερα, για το πρώτο τετράμηνο του 2019 ο αριθμός των επιβατών στα ευρωπαϊκά αεροδρόμια είναι αυξημένος κατά 4.4% Αύξηση που προέρχεται κατά κύριο λόγο από επιβάτες από χώρες εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αντίθετα, οι μεταφορές φορτίων παρουσιάζουν μείωση της τάξης του 3%. Αν και το διεθνές γεωπολιτικό περιβάλλον, κατά τον κ. Jankovec, είναι ιδιαίτερα ασταθές, εντούτοις, οι διαθέσιμες πτήσεις των αεροπορικών εταιρειών για την καλοκαιρινή περίοδο παρουσιάζουν ιδιαίτερη αύξηση για προορισμούς σε άλλες ηπείρους και κυρίως προς Ασία και Αφρική. Την ίδια ώρα, δημιουργούνται νέες τάσεις ανάμεσα στους καταναλωτές: millenials, συλλέκτες εμπειριών, αυξανόμενη μεσαία τάξη, αύξηση του προσδόκιμου ζωής με ότι αυτό συνεπάγεται για τα άτομα τρίτης ηλικίας και τις εμπειρίες που αναζητούν. 

Αλλαγές όμως προκύπτουν και στις αεροπορικές εταιρείες, οι οποίες επηρεάζουν και τα αεροδρόμια. Ο χαμηλού κόστους αερογραμμές αρχίζουν να ανταγωνίζονται τις παραδοσιακές και οι παραδοσιακές το αντίθετο. Οι πτωχεύσεις αεροπορικών εταιρειών έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, το ίδιο και οι εξαγορές και συγχωνεύσεις. Και μέσα σ’ όλα αυτά υπάρχουν και οι τεχνολογικές εξελίξεις από πλευράς αεροπορικών εταιρειών, οι οποίες βέβαια δεν έχουν πάντα θετικά αποτελέσματα.  

Πηγές Εσόδων

Σύμφωνα με τον κ. Jankovec, το 54.2% των εσόδων των αεροδρομίων προέρχεται από αεροναυτικά τέλη και το 45.8% από μη αεροναυτικά τέλη. Σ’ ότι αφορά τα μη αεροναυτικά έσοδα των αεροδρομίων μεγάλη μείωση τα τελευταία χρόνια καταγράφεται από την ανάπτυξη γης και από τις διαφημίσεις, μικρότερη από διάθεση εμπορικών χώρων και έσοδα από χώρους στάθμευσης. Μεγάλη αύξηση παρουσιάζουν τα έσοδα από τους χώρους εστίασης και μικρότερη τα έσοδα από χώρους που παραχωρούνται σε εταιρείες ενοικίασης αυτοκινήτων. 
 Στην αντίπερα όχθη, το 65.2% των εξόδων αφορούν λειτουργικές δραστηριότητες, το 28.2% κεφαλαιακές και το 6.6% φορολογίες. 

Βγαίνουν εκτός Ευρώπης

Σημαντική εξέλιξη την τελευταία δεκαετία για τις ευρωπαϊκές εταιρείες διαχείρισης αεροδρομίων είναι το γεγονός πως επεκτάθηκαν και εκτός ευρωπαϊκών συνόρων. Οι μεγάλοι ευρωπαϊκοί Όμιλοι όπως οι Aena, Fraport, Groupe ADP, Egis, Royal Schiphol Group, VINCI Airports και Zurich Airport ανέλαβαν τη λειτουργία 68 αεροδρομίων εκτός Ευρώπης. Ως αποτέλεσμα, αύξησαν τα έσοδα τους κατά 3.1 δισ. ευρώ τον περασμένο χρόνο. Ο Jankovec σχολίασε πως η διεθνής επέκταση των εταιρειών ακόμα δεν έχει εκτιμηθεί δεόντως αλλά καταδεικνύει την επιχειρηματική τους διάθεση και τεχνογνωσία. Πλέον, οι διεθνείς δραστηριότητες αυτών των εταιρειών δημιουργούν το 20% των εσόδων τους ενώ πριν από μία δεκαετία αποτελούσαν μόλις το 5%. Παράλληλα, σημείωσε ξανά το πόσο γρήγορα αλλάζουν οι κοινωνικές συνθήκες, τις επιπτώσεις της παγκοσμιοποίησης αλλά και την προτεραιότητα που πρέπει να δοθεί σε σχέση με την κλιματική αλλαγή και την ανάγκη για ουσιώδη εταιρική ανταπόκριση σ’ αυτές τις νέα σημαντικές τάσεις.

Ποια είναι η ACI EUROPE

•    Αντιπροσωπεύει 500 αεροδρόμια σε 45 χώρες
•    Σ’ αυτά διεξάγεται το 90% της εμπορικής αεροπορικής κίνησης στην Ευρώπη
•    Το 2018 διακινήθηκαν 2 δισ. επιβάτες, 20 εκατ. τόνοι φορτίου μέσω 23.7 εκατ. αεροπορικών κινήσεων 
•    Τα συγκεκριμένα αεροδρόμια εργοδοτούν 12.3 εκατ. άτομα και παράγουν ετησίως 675 δισ. ευρώ που αντιστοιχεί στο 4.1% του ΑΕΠ της Ευρώπης. 

Η πρόκληση της βιωσιμότητας

Η παρουσίαση έγινε στο πλαίσιο της 29ης Ετήσιας Γενικής Συνέλευσης του Διεθνούς Συμβουλίου Αεροδρομίων (ACI Europe), την οποία φιλοξένησε η Hermes Airports για πρώτη φορά στην Κύπρο, στις 25-27 Ιουνίου στη Λεμεσό. Το συνέδριο, στο οποίο συμμετείχαν πέραν των 350 ηγετικών στελεχών του αεροπορικού κλάδου από 40 χώρες και 70 αεροδρόμια της Ευρώπης και της ευρύτερης περιοχής, είχε ως κύριο θέμα «Transform or die: Airports & the Sustainability Challenge», θέτοντας από την Κύπρο τις βάσεις στον διάλογο για τη βιώσιμη ανάπτυξη των αεροδρομίων και των αερομεταφορών. Στο πλαίσιο του συνεδρίου, η Hermes Airports παρέλαβε το πιστοποιητικό ACA 3+, το τέταρτο και υψηλότερο επίπεδο πιστοποίησης για το ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα στις εκπομπές ρύπων από τα δύο αεροδρόμια. Παράλληλα, συνυπέγραψε  μαζί με άλλα 193 αεροδρόμια τη Συμφωνία NetZero 2050, με την οποία δεσμεύεται να φτάσει σε μηδενική εκπομπή ρύπων το αργότερο έως το 2050. Εξάλλου, η Hermes Airports απέσπασε το βραβείο HR Excellence στα ετήσια βραβεία του ACI Europe, που απονεμήθηκαν επίσης στο πλαίσιο του συνεδρίου. Πρόκειται για το τρίτο διαδοχικό βραβείο που αποσπά η Hermes στον εν λόγω θεσμό, μετά τα βραβεία του πιο προσβάσιμου αεροδρομίου το 2017 και 2018 για τους αερολιμένες Λάρνακας και Πάφου αντίστοιχα.