Η ανάλυση των μέτρων μέσα από έξι συγκεκριμένα παραδείγματα

Δρ. Χάρης Σαββίδης, Δικηγόρος
Ανδρέας Μιχαηλίδης (FCCA, LL.M)*

Το παρόν σημείωμα αναλύει τις έκτακτες πρόνοιες των Διαταγμάτων που εξέδωσε η Υπουργός Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων στις 29 Μαρτίου 2020 (Κ.Δ.Π. 129/2020, 130/2020 και 131/2020).

Η ανάλυση γίνεται μέσα από παραδείγματα και τη χρήση ερωτήσεων / απαντήσεων και αποσκοπεί στην καλύτερη δυνατή κατανόηση των Ειδικών Σχεδίων Πλήρους και Μερικής Αναστολής Εργασιών Επιχειρήσεων, καθώς επίσης και των δικαιούχων του Ειδικού Ανεργιακού Επιδόματος. Διευκρινίζεται πως το παρόν σημείωμα δεν συνιστά παροχή νομικής συμβουλής προς οποιονδήποτε.

[ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ Α]

Διατηρώ δική μου επιχείρηση εστίασης (εστιατόριο), το οποίο από τις 16 Μαρτίου 2020 υποχρεωτικά ανέστειλε τις εργασίες της. Είμαι ο μοναδικός μέτοχος και διευθυντής της εταιρείας, εργάζομαι κι εγώ ως υπάλληλος και εργοδοτώ με καθεστώς πλήρους ή μερικής απασχόλησης συνολικά άλλα 15 πρόσωπα. Εμπίπτω σε κάποιο σχέδιο;

Ναι, στο Ειδικό Σχέδιο Πλήρους Αναστολής Εργασιών, διότι η επιχείρηση αυτή είναι στην κατηγορία επιχειρήσεων που τέθηκαν υποχρεωτικά με υπουργικό διάταγμα σε καθεστώς πλήρους αναστολής εργασιών. Επειδή είστε συνολικά 16 εργαζόμενοι, το 90% των εργαζομένων μπορούν να δηλωθούν για το Ειδικό Ανεργιακό Επίδομα, δηλαδή μέχρι 14 εργαζόμενοι. Εσείς, ως μέτοχος που κατέχει πέραν του 20% των μετοχών της επιχείρησης ή ως διευθυντής ή διευθυντικό στέλεχος, θα εξαιρεθείτε, όπως επίσης θα εξαιρεθεί και άρα δεν θα λάβει ανεργιακό επίδομα ακόμα ένα πρόσωπο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Ζητούν αναστολή δόσεων για στεγαστικά, αυτοκίνητα, κάρτες

Αυτόν τον ένα εργαζόμενο που δεν θα είναι δικαιούχος ειδικού ανεργιακού επιδόματος, θα πρέπει να εξακολουθήσω να τον πληρώνω κανονικά ή μπορώ να τον απολύσω λόγω πλεονασμού ή άλλου λόγου;

Θα πρέπει να εξακολουθήσετε να τον πληρώνετε κανονικά και να τον κρατήσετε στην εταιρεία για όση περίοδο διαρκεί το σχέδιο, η οποία επί του παρόντος λήγει στις 12/04/2020 και για επιπρόσθετη περίοδο ίση με τη περίοδο του σχεδίου, συν ένα μήνα εκτός κι εάν προκύπτουν λόγοι που δικαιολογούν απόλυση άνευ προειδοποιήσεως. Εάν προχωρήσατε σε απόλυση του από την 1η Μαρτίου του 2020 και έπειτα ή προχωρήσετε σε απόλυση του, τότε η εταιρεία σας εκπίπτει από δικαιούχος του σχεδίου. Απαλλάσσεστε μόνο από την υποχρέωση καταβολής μισθού και εισφορών στις κοινωνικές ασφαλίσεις για τους εργαζομένους σας που θα είναι λήπτες του ειδικού ανεργιακού επιδόματος. Μάλιστα, οι εισφορές στο ταμείο κοινωνικών ασφαλίσεων για τα πρόσωπα αυτά θα θεωρηθεί περίοδος εξομοιούμενης ασφάλισης που θα πιστωθεί στον εργοδότη.

Υπάρχει όμως ένας εργοδοτούμενος, ο οποίος λαμβάνει επίδομα ασθενείας. Τι γίνεται με αυτή την περίπτωση; Θα λαμβάνει και το ανεργιακό επίδομα;

Όχι. Το ειδικό ανεργιακό επίδομα δεν καταβάλλεται σε εργαζόμενο ο οποίος κατά την ίδια περίοδο λαμβάνει οποιοδήποτε άλλο επίδομα ή παροχή από το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, πλην της παροχής του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, το οποίο θα λαμβάνεται υπόψη για σκοπούς υπολογισμού του ανεργιακού επιδόματος.

Σε τι ενέργειες πρέπει να προβώ για να ενταχθώ στο σχέδιο;

Θα πρέπει να υποβάλετε στο Υπουργείο Εργασίας τη σχετική αίτηση και υπεύθυνη δήλωση που θα βρείτε σε αυτό τον σύνδεσμο (πατήστε εδώ), περιλαμβανομένου του καταλόγου των εργοδοτουμένων σας που θα λάβουν το επίδομα.

Μέχρι πότε θα έχει ισχύ το σχέδιο;

Επί του παρόντος έχει οριστεί πως θα έχει ισχύ μέχρι τις 12 Απριλίου 2020. Δεν αποκλείεται, ωστόσο, ανάλογα της εξέλιξης της πανδημίας να επεκταθεί η χρονική διάρκεια ισχύος του.

Τι ποσό ως ειδικό ανεργιακό επίδομα θα λαμβάνει ο καθένας από τους εργαζομένους μου που θα ενταχθούν στο σχέδιο και τι πρέπει να κάνουν για να το λαμβάνουν;

Το ύψος του επιδόματος ορίζεται στο 60% των μηνιαίων ασφαλιστέων αποδοχών τους, με ανώτατο όριο τα ΕΥΡΩ 1.214. Απαιτείται υποβολή εντύπου τραπεζικού λογαριασμού από τον εργοδοτούμενο το οποίο θα βρείτε σε αυτό τον σύνδεσμο (πατήστε εδώ).

[ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ Β]

Διατηρώ επιχείρηση γυμναστηρίου, συνεταιρικά με 3 άλλα πρόσωπα. Είμαστε και οι 4 μέτοχοι (25% έκαστος) της εταιρείας και εγώ προσωπικά είμαι και διευθυντής. Εργαζόμαστε και οι 4 στο γυμναστήριο ως υπάλληλοι, ενώ εργοδοτούμε και 4 άλλα πρόσωπα. Εμπίπτει η επιχείρηση μας σε κάποιο σχέδιο;

Κατά τα λοιπά, δηλαδή απολύσεις, λήψη άλλων επιδομάτων κατά την ίδια χρονική περίοδο, ύψος του ανεργιακού επιδόματος, έντυπα κ.ο.κ., ισχύει κάτι διαφορετικό ή ισχύουν όσα αναφέρονται στο Παράδειγμα Α ανωτέρω;

Ισχύουν ακριβώς τα ίδια όπως και στο Παράδειγμα Α ανωτέρω. Δεν ισχύει κάτι διαφορετικό, με μία μόνο εξαίρεση στην περίπτωση των αυτοτελώς εργαζομένων.

Στην περίπτωση ενός personal trainer, αυτοτελώς εργαζόμενου, τι ισχύει δηλαδή;

Στην περίπτωση γενικά των αυτοτελώς εργαζόμενων που ανέστειλαν υποχρεωτικά την εργασία τους καταβάλλεται ειδικό επίδομα αυτοτελώς εργαζομένων, το ύψος του οποίου είναι στο 60% του ποσού του εβδομαδιαίου ύψους των ασφαλιστέων αποδοχών τους, με ελάχιστο τα 300 ευρώ και ανώτατο τα 900 ευρώ για περίοδο τεσσάρων εβδομάδων. Κατά τα λοιπά, ισχύουν ακριβώς οι ίδιοι όροι και προϋποθέσεις όπως στο Παράδειγμα Α, συμπεριλαμβανομένης και της απαλλαγής από την υποχρέωση εισφοράς κοινωνικής ασφάλισης για την περίοδο καταβολής του επιδόματος.

[ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ Γ]

Είμαι αυτοτελώς εργαζόμενος κτηνίατρος και έχω υποστεί το Μάρτιο του 2020 50% μείωση του κύκλου εργασιών μου σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα της περασμένης χρονιάς. Δικαιούμαι και εγώ ειδικό επίδομα αυτοτελώς εργαζόμενου όπως και ο αυτοτελώς εργαζόμενος γυμναστής ως το προηγούμενο παράδειγμα;

Όχι δεν δικαιούσαι διότι εμπίπτεις σε εξαίρεση. Συγκεκριμένα, ο κανόνας είναι ότι το ειδικό επίδομα αυτοτελώς εργαζομένων καταβάλλεται όπως αναφέρεται στην προηγούμενη περίπτωση σε όλους τους αυτοτελώς εργαζόμενους, είτε εμπίπτουν στις κατηγορίες των εργαζομένων που ανέστειλαν υποχρεωτικά την εργασία τους, είτε έχουν αναστείλει μερικώς την εργασία τους λόγω της πανδημίας (δηλαδή ο κύκλος εργασιών τους παρουσιάζει, συγκριτικά με πέρσι, μείωση πέραν του 25% για το Μάρτιο 2020 και αναμένεται το ίδιο τον Απρίλιο 2020). Ωστόσο, συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών αποκλείονται κατ’ απόλυτο τρόπο από το νομοθέτη, με το αιτιολογικό ότι η οικονομική τους δραστηριότητα δεν έχει επηρεαστεί ιδιαίτερα. Τα επαγγέλματα αυτά είναι:

Φαρμακολόγοι, μικροβιολόγοι και παρόμοιοι
Ιατροί (δεν περιλαμβάνονται οδοντίατροι)
Κτηνίατροι
Φαρμακοποιοί
Χειριστές ιατρικών συσκευών και εξοπλισμού
Ασφαλιστές, αντιπρόσωποι / πωλητές ασφαλειών
Περιπτεριούχοι, παντοπώλες, πωλητές μίνι μάρκετ
Παρασκευαστές γαλακτοκομικών προϊόντων
Εκπαιδευτικοί κρατικών ινστιτούτων (οι απολαβές τους θα καταβληθούν από το Υπουργείο Παιδείας, Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας)

[ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ Δ]

Είμαι ελεγκτής, διευθυντής και συνιδιοκτήτης ελεγκτικού γραφείου το οποίο εργοδοτεί 45 πρόσωπα, συμπεριλαμβανομένων εμένα και των 4 άλλων συνεταίρων μου. Ο Μάρτιος του 2020 κλείνει με μείωση του κύκλου εργασιών κατά 30% συγκριτικά με το Μάρτιο του 2019. Ο Απρίλιος εκτιμώ ότι θα έχει μείωση περίπου στα ίδια επίπεδα. Εμπίπτω σε κάποιο σχέδιο;

Ναι, στο Ειδικό Σχέδιο Μερικής Αναστολής Εργασιών Επιχείρησης, εάν και εφόσον η μείωση στον κύκλο εργασιών (άνω του 25% συγκριτικά με την περσινή ίδια περίοδο) οφείλεται στην πανδημία. Επειδή είστε συνολικά 45 εργαζόμενοι, το 75% των εργαζομένων μπορούν να δηλωθούν για το Ειδικό Ανεργιακό Επίδομα, δηλαδή μέχρι 34 εργαζόμενοι. Εσείς και οι άλλοι 4 συνεταίροι σας, ως μέτοχοι/διευθυντές, θα εξαιρεθείτε, όπως επίσης θα εξαιρεθούν και άρα επίσης δεν θα λάβουν ανεργιακό επίδομα ακόμα 6 εργαζόμενοι.

Θα εξαιρεθούν υποχρεωτικά και οι 4 συνέταιροι μου, έστω κι αν ο καθένας εξ αυτών κατέχει από 10% των μετοχών της εταιρείας και εγώ προσωπικά το 60%;

Σε αυτή την περίπτωση, ο μόνος που σίγουρα αποκλείεται από το ειδικό ανεργιακό επίδομα είστε εσείς. Οι συνέταιροι σας, έχοντες ποσοστό μετοχών κάτω του 20%, και νοουμένου ότι δεν κατέχουν διευθυντικές θέσεις, δύνανται να είναι δικαιούχοι ειδικού ανεργιακού επιδόματος. Απομένει να αποφασίσετε κατά πόσο θα συμπεριληφθούν τα εν λόγω πρόσωπα στον κατάλογο των 34 εργαζομένων που δικαιούται (κατά μέγιστο αριθμό) να δηλώσει η επιχείρηση για το ανεργιακό επίδομα.

Μπορεί στον ίδιο κατάλογο με τους δικαιούχους ειδικού ανεργιακού επιδόματος να συμπεριλάβω και εργαζόμενο ο οποίος λαμβάνει τη δεδομένη στιγμή και ειδικό επίδομα ασθενείας;

Ο συγκεκριμένος εργαζόμενος, από τη στιγμή που κατά την ίδια χρονική περίοδο λαμβάνει από τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις και άλλο επίδομα, δεν θα γίνει δεκτός για λήψη του ειδικού ανεργιακού επιδόματος.

Σε ό,τι αφορά αυτούς που δεν θα δηλωθούν στον κατάλογο των εργαζομένων για να λάβουν το ειδικό ανεργιακό επίδομα, θα πρέπει να εξακολουθήσει η επιχείρηση να τους πληρώνει κανονικά; Μπορεί να απολύσει κάποιους εξ αυτών λόγω πλεονασμού;

Θα πρέπει να εξακολουθήσετε να τον πληρώνετε κανονικά και να τον κρατήσετε στην εταιρεία για όση περίοδο διαρκεί το σχέδιο, η οποία επί του παρόντος λήγει στις 12/04/2020 και για επιπρόσθετη περίοδο ίση με τη περίοδο του σχεδίου, συν ένα μήνα εκτός κι εάν προκύπτουν λόγοι που δικαιολογούν απόλυση άνευ προειδοποιήσεως. Εάν προχωρήσετε σε απόλυση οποιουδήποτε, τότε η εταιρεία σας εκπίπτει από δικαιούχος του σχεδίου. Απαλλάσσεστε μόνο από την υποχρέωση καταβολής μισθού και εισφορών στις κοινωνικές ασφαλίσεις για τους εργαζομένους σας που θα είναι λήπτες του ειδικού ανεργιακού επιδόματος. Μάλιστα, οι εισφορές στο ταμείο κοινωνικών ασφαλίσεων για τα πρόσωπα αυτά θα θεωρηθεί περίοδος εξομοιούμενης ασφάλισης που θα πιστωθεί στον εργοδότη.

Κάποιοι εκ των εργαζομένων που θα δηλωθούν στον κατάλογο για το ειδικό ανεργιακό επίδομα, έχουν τέτοιας φύσεως καθήκοντα που θα χρειαστώ να τους απασχολώ για κάποιες τουλάχιστον ώρες της μέρας. Μπορώ να το κάνω και τι υποχρέωση έχω;

Ναι αυτό είναι εφικτό. Ο εργοδότης έχει τη δυνατότητα, με τη συναίνεση του εργοδοτουμένου που λαμβάνει το ειδικό ανεργιακό επίδομα, να τον απασχολεί καταβάλλοντας του το υπόλοιπο του μισθού του ή τον μισθό που αναλογεί στις ώρες απασχόλησης, καταβάλλοντας και τις ανάλογες εισφορές στο ταμείο κοινωνικών ασφαλίσεων.

Σε τι ενέργειες πρέπει να προβώ για να ενταχθεί η επιχείρηση μου στο σχέδιο;

Μέχρι πότε θα έχει ισχύ το σχέδιο;

Το ύψος του επιδόματος ορίζεται στο 60% των μηνιαίων ασφαλιστέων αποδοχών τους, με ανώτατο όριο τα ΕΥΡΩ 1.214 για περίοδο ενός μήνα. Απαιτείται υποβολή εντύπου τραπεζικού λογαριασμού από τον εργοδοτούμενο το οποίο θα βρείτε σε αυτό τον σύνδεσμο (πατήστε εδώ).

[ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ Ε]

Ανήκω και εγώ στην κατηγορία των επιχειρηματιών που οι επιχειρήσεις τους δεν υποχρεώθηκαν να αναστείλουν τις εργασίες τους, αλλά, όπως το Παράδειγμα Δ ανωτέρω, έχει μειωθεί λόγω της πανδημίας ο κύκλος εργασιών της άνω του 25% συγκριτικά με τον αντίστοιχο περσινό Μάρτιο, και το ίδιο αναμένεται να συμβεί και τον Απρίλιο του 2020. Ωστόσο, η επιχείρηση μου εργοδοτεί 55 εργαζομένους. Εμπίπτω σε κάποιο σχέδιο;

Ναι, εμπίπτεις και τελείς ακριβώς κάτω από τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις όπως το Παράδειγμα Δ ανωτέρω, με μία μόνο εξαίρεση. Για επιχειρήσεις που εργοδοτούν 51 ή περισσότερους εργαζομένους, το 60% (και όχι το 75%) των εργαζομένων μπορούν να δηλωθούν για το Ειδικό Ανεργιακό Επίδομα, δηλαδή στην περίπτωσή σας μέχρι 33 εργαζόμενοι. Εσείς και τυχόν άλλοι διευθυντές μέτοχοι, συνέταιροι (που κατέχουν πέραν του 20% των μετοχών), γενικοί διευθυντές και διευθυντικά στελέχη υποχρεωτικά εξαιρείστε, όπως επίσης και όσοι άλλοι εργαζόμενοι εμπίπτουν στο υπόλοιπο 40% του εργατικού δυναμικού.

[ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΤ]

Σε αντίθεση με τα Παραδείγματα Δ και Ε, εγώ ανήκω στην κατηγορία των επιχειρηματιών που διατηρούν πολύ μικρές επιχειρήσεις και συγκεκριμένα είμαστε μόνο 2 εργαζόμενοι. Εγώ είμαι διευθυντής και υπάλληλος της εταιρείας κι έχω ακόμα ένα βοηθό, επίσης υπάλληλο της εταιρείας. Έχουμε κι εμείς περιορισμό στο ποιος εκ των δύο μας θα καταστεί δικαιούχος του ειδικού ανεργιακού επιδόματος;

Όχι, δεν υπάρχει περιορισμός σε αυτή την περίπτωση. Για επιχείρηση που απασχολεί μέχρι 2 άτομα το ειδικό ανεργιακό επίδομα καταβάλλεται και στους δύο, ανεξαιρέτως ιδιότητας.

[ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ Ζ]

Εγώ διατηρώ δική μου επιχείρηση φρουταρίας και έχω 20 υπαλλήλους. Έχω υποστεί κι εγώ μείωση κύκλου εργασιών άνω του 25% συγκριτικά με τον αντίστοιχο περσινό Μάρτιο, και το ίδιο αναμένεται να συμβεί και τον Απρίλιο του 2020. Ισχύουν και για μένα κατ’ αναλογία όσα εφαρμόζονται στο Παράδειγμα Δ ανωτέρω, με δεδομένο ότι η επιχείρηση μου ανήκει στην κατηγορία των επιχειρήσεων που απασχολούν μέχρι 50 εργαζόμενους;

Όχι δεν ισχύουν και είναι αδιάφορο εάν η επιχείρηση φρουταρίας απασχολεί περισσότερους ή λιγότερους από 50 εργαζομένους. Εμπίπτεις στις συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών που αποκλείονται κατ’ απόλυτο τρόπο από το νομοθέτη από το Σχέδιο, με το αιτιολογικό ότι η οικονομική τους δραστηριότητα δεν έχει επηρεαστεί ιδιαίτερα. Τα επαγγέλματα αυτά είναι:

1. Υπεραγορές
2. Οποιεσδήποτε επιχειρήσεις προμηθεύουν τρόφιμα
3. Εμπόριο φρούτων, λαχανικών, κρεάτων και ψαριών
4. Δορυφορικές και άλλες τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες
5. Παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος
6. Συλλογή και διαχείριση Αποβλήτων
7. Χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες,
περιλαμβανομένων των Αδειοδοτημένων Τραπεζικών Ιδρυμάτων
8. Κτηνιατρικές Δραστηριότητες
9. Ιατροί (εξαιρουμένων Οδοντιάτρων)
10. Νοσοκομειακές Δραστηριότητες
11. Γηροκομεία
12. Παραγωγή φαρμακευτικών σκευασμάτων
13. Χονδρικό εμπόριο φαρμακευτικών προϊόντων
14. Φαρμακεία
15. Εμπόριο ιατρικών και ορθοπεδικών ειδών

*Συνέταιροι, Στέλιος Αμερικάνος & Σία Δ.Ε.Π.Ε.

Philenews/Insider