«Στην κρίση οι startups ευδοκιμούν»

Οικονομία και χώρες βρίσκονται από τις αρχές του χρόνου σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, λόγω της ραγδαίας εξάπλωσης του κορωνοϊού. Χιλιάδες εργαζόμενοι αναγκάζονται να εργαστούν από το σπίτι, ενώ αρκετές επιχειρήσεις έχουν επιλέξει να αναστείλουν τη λειτουργία τους έτσι ώστε να μειώσουν τις αρνητικές επιδράσεις στα οικονομικά τους από την πανδημία. Η αβεβαιότητα κυριαρχεί, καθώς το ερώτημα «πως συνεχίζουμε;» δεν μπορεί να απαντηθεί με πλήρη σιγουριά. Ένας τομέας που ενδέχεται να έχει πληγεί είναι αυτός των νεοφυών επιχειρήσεων και το οικοσύστημα τους.
 

Όπως εξηγεί ο Panis Pieri, Growth Hacker και Startup Specialist, η κρίση μπορεί να βοηθήσει κάποιες νεοφυείς επιχειρήσεις να κερδίσουν από την κρίση. «Κάθε κρίση είναι σίγουρα διαφορετική. Η συγκεκριμένη θα ξεπεράσει κάθε προηγούμενο και το πρόβλημα είναι η αβεβαιότητα που δημιουργείται, τουλάχιστον μέχρι να βρεθεί φάρμακο και εμβόλιο ενάντια στον Covid19. Πόλλες startup θα κλείσουν αλλά και πολλές νέες startup θα δημιουργηθούν τα επόμενα χρόνια. Οι startups είναι εταιρείες που είναι ευέλικτες και έμαθαν να λειτουργούν σε πλαίσιο αβεβαιότητας. Είναι αυτές που θα δημιουργήσουν λύσεις εκεί που υφιστάμενες μεγάλες εταιρείες δεν μπορούν την δεδομένη στιγμή. Είναι αυτές που θα καινοτομήσουν, θα ρισκάρουν και θα πρέπει να στηριχθούν από το κρατικό μηχανισμό όλων των χωρών αλλά και τις Κύπρου» τονίζει.

Σε πρώτο πλάνο, οι startups που ασχολούνται με την εξ’ αποστάσεως εργασία, έχουν το πλεονέκτημα, καθώς προσφέρουν σημαντικές υπηρεσίες και συμβάλλουν τόσο στην καταπολέμηση της πανδημίας του κορωνοϊού, όσο και στην συνέχιση των εργασιών αρκετών επιχειρήσεων. Μερικά παραδείγματα είναι η σουηδική startup Happy at Work, η οποία προσφέρει εργαλεία για πιο εύκολη εξ αποστάσεως εργασία και είδε αύξηση στη ζήτηση το τελευταίο διάστημα, το ίδιο και η ισπανική Factorial HR.

Ωστόσο, είναι σημαντικό να στηρίζονται οι startups από τα κράτη, με παρόμοιο τρόπο όπως στηρίζονται οι υπόλοιπες επιχειρήσεις. Ο κ. Pieri παρατηρεί ότι στην Κύπρο από την μία το οικοσύστημα των startups δεν έχει αντιδράσει και από την άλλη δεν δημιουργήθηκαν ειδικά πακέτα στήριξης από την Κυβέρνηση.

«Έχουμε δει κάποιες κινήσεις από την κυβέρνηση αλλά προσωπικά περίμενα περισσότερη στήριξη σε συγκεκριμένους τομείς της οικονομίας και τις startup σε αυτούς τους τομείς. Εχουμε δει τις κατάλληλες κινήσεις στήριξης της έρευνας και των πανεπιστημιών. Αυτά στήριξαν την κυβέρνηση να ανταπεξέλθει αλλά το οργανωμένο οικοσύστημα startups στην Κύπρο έχει σιγήσει χωρίς να αντιδρά. Διερώτωμαι γιατί. Τα πακέτα στήριξης της οικονομίας δεν αναφέρουν καν τις startups, ενώ άλλες χώρες της Ευρώπης έβγαλαν ειδικά πακέτα στήριξης και δημιούργησαν μητρώα καθορίζοντας ποια εταιρεία μπορεί να θεωρηθεί startups».

Σημειώνει επίσης ότι ένα σημαντικό κομμάτι των startups αναμένεται να εξελιχθεί λόγω της πανδημίας, όμως η Κύπρος υστερεί του κατάλληλου νομοσχεδίου -το οποίο βρίσκεται στο συρτάρι- για τις κοινωνικές επιχειρήσεις.

«Νέες startups θα δημιουργηθούν ειδικά γύρω από τους τομείς της τηλε-υγειας, τηλε-εκπαιδευσης, της διοργάνωσης διαδικτυακών εκδηλώσεων, της βιο-τεχνολογίας, της στήριξης της ψυχικής υγείας, της στήριξης της οικογένειας και γενικά τομείς της κοινωνικής καινοτομίας. Δυστύχως η Κύπρος δεν έχει ακόμα νομοσχέδιο για τις κοινωνικές επιχειρήσεις. Κάτι που δημιουργήθηκε και βρίσκεται στο συρτάρι τα τελευταία χρόνια. Κοινωνικές επιχειρήσεις που την δεδομένη στιγμή θα μπορούσαν να δώσουν λύσεις στα πρόβληματα που αντιμετωπίζει το κράτος. Από την άλλη, υπάρχουν startups και επιχειρήσεις που βρέθηκαν με απίστευτη ζήτηση και δεν δυσκολεύονται ακόμα να αντεπεξέλθουν».

 

Ο κορωνοϊός όπως είναι επόμενο έχει δώσει τεράστια ώθηση στις νεοφυείς επιχειρήσεις με τους τομείς της υγείας αλλά και του fast-track funding – δηλαδή της άμεσης εξεύρεσης χρημάτων και χρηματοδότησης – καθώς προσπαθούν να παίξουν το δικό τους ρόλο στον «πόλεμο» κατά του κορωνοϊού. Ένα παράδειγμα είναι η Kry από τη Σουηδία, με την ιατρική εφαρμογή που προσφέρει να είδε αύξηση 61%. Το ίδιο ισχύει και για την γαλλική Qare, συμβουλευτικής ιατρικής, που καταγράφει διψήφια ποσοστά αύξηση του κύκλου εργασίας.

Σημαντικό σημείο ότι αρκετές ιδιωτικές εταιρείες στο εξωτερικό έχουν προσεγγίσει startups με στόχο να αξιοποιήσουν τις υπηρεσίες τους, όπως startups που ειδικεύονται στο 3d-printing για την παραγωγή μασκών. Είναι επίσης και οι startups που ασχολούνται με fintech υπηρεσίες, όπως η Zeux, «προκαλώντας» τις τράπεζες με τις διαδικτυακές υπηρεσίες που προσφέρουν την ώρα που οι πελάτες τους βρίσκονται όλοι στο σπίτι.

 Όμως και στην Κύπρο υπάρχουν παρόμοιες νεοφυείς επιχειρήσεις που μάχονται κατά της κρίσης και του κορωνοϊού, όχι μόνο στους τομείς της υγείας ή του fintech. «Για παράδειγμα αρκετές από αυτές που έχουν 3d printers, οι laser cutters φτιάχνουν ασταμάτητα FACE Shields με τρανό παράδειγμα το Youth MakerSpace του Οργανισμού Νεολαίας που φτιάχτηκε για να γεννιούνται νέες startup. To hackathon του Cypriot Entreprise Link που έγινε πρόσφατα έδωσε 15 περίπου λύσεις σε διάφορους τομείς και ήδη αρκετές από αυτές προχωρούν στη τελική υλοποίηση ενός νέου προιόντος με κοινωνικό χαρακτήρα. Αρκετές έκαναν προσφορές και έλυσαν προβλήματα που πιο μεγάλες εταιρείες αδυνατούσαν όπως online delivery. Είμαι σίγουρος ότι μια συνεργασία startup και μεγάλης φαρμακευτικής εταιρείας θα ανακαλύψει το εμβόλιο αλλά και φάρμακο κατά του Covid19. Στην κρίση οι startups ευδοκιμούν. Πολλές θα κλείσουν αλλά αυτές που θα μείνουν θα δώσουν καινοτόμες λύσεις που κανένα άλλο μέρος της οικονομίας δεν μπορεί να δώσει. Οι startups και οι μικρές επιχειρήσεις είναι αυτές που θα επανεκκινήσουν την οικονομία. Ας ελπίσουμε τα οικονομικά μέτρα να είναι προς αυτή την κατεύθυνση» σημειώνει κ. Pieri.

 

Από την άλλη, οι μεγάλοι χαμένοι είναι όσες επιχειρήσεις ασχολούνται με τον τομέα τουρισμού. Η ιταλική WeRoad, η γερμανική GetYourRide και η αυστριακή TourRadar, καταγράφουν δραματικές μειώσεις στη ζήτηση των υπηρεσιών τους. Η GetYourRide- στην οποία κύριος επενδυτής είναι η SoftBank- έχει ήδη ενημερώσει πως θα χρησιμοποιήσει τα διαθέσιμα κεφάλαια των επενδυτών για να ανταπεξέλθει τους επόμενους μήνες. Προβλήματα έχουν δημιουργηθεί και στις startups οι οποίες δραστηριοποιούνται με υπηρεσίες κρατήσεων για μεταφορά. Τα σύνορα έχουν κλείσει, ο τουρισμός αγγίζει το 0% και οι πολίτες δεν μετακινούνται εντός. Η Omio για παράδειγμα είδε τις κρατήσεις της να μειώνονται κατά 50%.

Θα υπάρξει όμως ανάκαμψη; Κι αν ναι, πως θα επηρεαστούν οι νεοφυείς επιχειρήσεις; Θα αντέξουν μια τέτοια κρίση; «Ο ρόλος τους είναι πολύ σημαντικός σ’αυτή την κρίση. Είναι οι εταιρείες που έχουν έτοιμες λύσεις και πρέπει η κυβέρνηση να δουλέψει μαζί τους. Είναι οι εταιρείες που είναι ευέλικτες και με την καινοτομία που διαθέτουν μπορούν να βοηθήσουν εμπρακτα. Startups και υφιστάμενες μεγάλες εταιρείες είναι η ώρα να συνεργαστούν για να λύσουν δύσκολες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο Κυπριακός λαός» καταλήγει ο κ. Pieri.