Η ουκρανική επίθεση την Πέμπτη στο διυλιστήριο στην περιοχή Καπότνια της Μόσχας προκάλεσε μεγάλες καταστροφές και το βίντεο με την έκρηξη έγινε viral.
Δεν ήταν όμως μια συμβολική επίθεση για τις κάμερες, όπως οι εκτοξεύσεις των ρωσικών πυραύλων “Ορέσνικ”, παρόλο που τέτοιες σκηνές στο “κατώφλι” του Πούτιν στέλνουν ένα δυνατό μήνυμα. Η επίθεση προκάλεσε όντως ζημιά στη διυλιστική ικανότητα της Ρωσίας. Και ήρθε μετά από ένα μπαράζ ουκρανικών επιθέσεων που δείχνουν ότι το Κίεβο αφενός κλιμακώνει τις στρατιωτικές του δράσεις κι αφετέρου πως έχει βάθος στο οπλοστάσιο των drones του.
Χωρίς να μπορούμε να επαληθεύσουμε από ανεξάρτητη πηγή τον αριθμό των drones που επιστρατεύθηκαν, η Ρωσία ισχυρίζεται ότι κατέρριψε περίπου 200 μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Δεδομένου ότι οι Ρώσοι αξιωματούχοι έχουν την πάγια τακτική να ανακοινώνουν πως όλα τα επιτιθέμενα drones καταρρίπτονται και πως οι ζημιές προκαλούνται από “συντρίμμια”, εκτιμούμε πως 200 ήταν ο συνολικός αριθμός drones που συμμετείχαν στην επιχείρηση.
Τα ρωσικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης γέμισαν με εικόνες από τα drones που πετούσαν πάνω από τη Μόσχα με κατεύθυνση το διυλιστήριο, δίνοντας στους στρατιωτικούς αναλυτές την ευκαιρία να τα αναγνωρίσουν. Οι ουκρανικές στρατιωτικές οργανώσεις χρησιμοποιούν διαφορετικούς τύπους drones, οπότε μια μεμονωμένη επίθεση μπορεί να περιλαμβάνει μόνο έναν ή δύο τύπους. Εδώ, όμως, υπήρχε μια πλήρης γκάμα: όχι μόνο τα AN-196 Lyutyi και τα Fire Point FP-1, οι βασικοί πυλώνες επίθεσης κατά του διυλιστηρίου, αλλά και τα πιο σπάνια στο πεδίο της μάχης Morok (που τα προτιμά η Ουκρανική Υπηρεσία Ασφαλείας), καθώς και μερικά νέα drones παρόμοια με το Shahed. Ίσως να είναι η πρώτη -επιβεβαιωμένη- φορά που χρησιμοποιείται στον πόλεμο το νέο drone Sichen, που παρουσιάστηκε τον Απρίλιο. Ρωσικές πηγές αναφέρουν ότι στην επίθεση πήραν μέρος και drones τύπου Bobr.
Επίσης υπάρχει βίντεο που επιβεβαιώνει ότι συμμετείχαν αεροσκάφη Bars, τα οποία πιάνουν ταχύτητα άνω των 400 μιλίων/’ωρα, περιπλέκοντας την κατάσταση για την αεροάμυνα.
🚀🏙️ Moscow residents found themselves directly beneath a group of Ukrainian Bars cruise missiles as they passed overhead. (Watch with sound.) https://t.co/qCvigNWpbW pic.twitter.com/PEjb5ZBhXZ— Special Kherson Cat 🐈🇺🇦 (@bayraktar_1love) June 18, 2026
Σύμφωνα με ρωσικές πηγές πάνω από τα μισά ουκρανικά drones μακράς εμβέλειας χρησιμοποιούνται για να αποσπάσουν την προσοχή των αμυντικών συστημάτων και δεν φέρουν πολεμικές κεφαλές, όπως κάνει και η Ρωσία στέλνοντας για αντιπερισπασμό τα χαμηλού κόστους “Gerbera” και “Shahed”. Στην έκθεση “Eurosatory” την προηγούμενη εβδομάδα η ουκρανική εταιρεία OM Defense παρουσίασε το drone-δόλωμα “SPEKTR”, που εξωτερικά μοιάζει με τα FP-1 και Lyutyi και διαθέτει ρυθμιζόμενο ανακλαστήρα ραντάρ για να μιμείται διαφορετικούς τύπους drones ή αεροσκαφών.
Ο πύραυλος FP-5 “Flamingo”, το καμάρι της Ουκρανίας, απουσίαζε. Ο λόγος είναι μάλλον απλός: έναντι τέτοιων στόχων, η κεφαλή του FP-5 βάρους 900 κιλών θα ήταν υπερβολή. Τέτοια όπλα προορίζονται για πιο “σκληρούς” στόχους που δεν θα τυλιχθούν αμέσως στις φλόγες όταν χτυπηθούν.
Ο συντονισμός μιας επίθεσης στην οποία συμμετέχουν εκατοντάδες drones διαφορετικών τύπων, που εκτοξεύονται από διαφορετικές μονάδες από διαφορετικές τοποθεσίες σε διαφορετικές χρονικές στιγμές, αλλά όλα συγχρονισμένα ώστε να φτάσουν πάνω από τον στόχο την ίδια στιγμή, αποτελεί μεγάλη πρόκληση. Εκ του αποτελέσματος τέτοιες επιχειρήσεις βρίσκονται πλέον εντός της εμβέλειας των δυνατοτήτων της Ουκρανίας. Αυτό είναι ακόμη πιο εντυπωσιακό αν λάβει κανείς υπόψη ότι η τροχιά πτήσης κάθε drone υπολογίζεται προσεκτικά ώστε να αποφεύγονται οι ρωσικές θέσεις αεράμυνας, με αποτέλεσμα μερικές φορές να διαμορφώνεται ένα “επιθετικό σχήμα” J που σχεδόν κυκλώνει τον στόχο πριν την τελική επίθεση.
“Τι κάνει η αεράμυνα;”
Η Μόσχα είναι μία από τις πιο καλά “οχυρωμένες” πόλεις στον κόσμο. Διαθέτει συστοιχίες πυραύλων εδάφους-αέρος ικανές να καταρρίψουν έως και βαλλιστικούς πυραύλους. Ωστόσο, δεν σχεδιάστηκαν για να αντιμετωπίσουν drones που πετούν αργά και χαμηλά. Οι Ρώσοι έχουν ενισχύσει την άμυνα της πόλης με νέους πύργους αεράμυνας, όπου στον καθέναν έχει τοποθετηθεί και από ένα αυτοκινούμενο σύστημα αεράμυνας μικρής και μεσαίας εμβέλειας “Pantsir”. Οι θέσεις δεκάδων Pantsir έχουν χαρτογραφηθεί.
Το Pantsir φέρει οκτώ πυραύλους και δύο αυτόματα πυροβόλα των 30 χιλιοστών. Θεωρητικά είναι ιδανικό για την κατάρριψη drones που πετούν χαμηλά και αργά. Στην πράξη, όμως, η απόδοσή του δεν ήταν η αναμενόμενη. Οι πύραυλοι του Pantsir έχουν εμβέλεια άνω των 12 μιλίων, οπότε τα drones που χτύπησαν τη Μόσχα βρίσκονταν εντός της εμβέλειας άλλων συστημάτων από όπου εκτοξεύθηκαν πύραυλοι εναντίον τους.
Αυτοί οι πύραυλοι ενδέχεται να κατέρριψαν σημαντικό αριθμό drones. Ένα βίντεο δείχνει έναν πύραυλο εδάφους-αέρος να χτυπά ένα drone χωρίς όμως να το καταστρέφει· το drone συντρίβεται στο έδαφος και εκρήγνυται. Ίσως αυτό να είναι το περιστατικό με το “χτύπημα” σε ένα εμπορικό κέντρο κοντά στο διυλιστήριο.
Άλλο βίντεο δείχνει έναν πύραυλο εδάφους-αέρος να μην πετυχαίνει ένα drone και να χτυπά μια δεξαμενή αποθήκευσης πετρελαίου, προκαλώντας την έκρηξη που μοιάζει με “ιπτάμενο δίσκο”. Το περιστατικό καταδεικνύει τους κινδύνους της χρήσης πραγματικών πυρομαχικών γύρω από τέτοιες εγκαταστάσεις.
Σε ορισμένα βίντεο ακούγονται στο υπόβαθρο πυροβολισμοί ελαφρών όπλων, γενικά όμως υπάρχουν ελάχιστες ενδείξεις της παρουσίας των κινητών μονάδων πυρός εθελοντών, οπλισμένων με αντιαεροπορικά πολυβόλα, τις οποίες η Ρωσία αναπτύσσει σε μεγάλη κλίμακα. Η παρουσία τέτοιων μονάδων στους δρόμους της ρωσικής πρωτεύουσας θα προκαλέσει αναταραχή, ενώ οι σφαίρες που ρίπτονται στον αέρα αναπόφευκτα θα πέσουν κάπου.
Σε ένα βίντεο φαίνεται ένας Ρώσος στρατιώτης να εκτοξεύει έναν πύραυλο εδάφους-αέρος τύπου “Igla”, εναντίον ενός drone. Ο πύραυλος αστοχεί, πιθανώς επειδή το drone βρίσκεται εντός της ελάχιστης εμβέλειας εμπλοκής του όπλου, με αποτέλεσμα ο ακριβός πύραυλος να σπαταληθεί χωρίς λόγο.
Η Ουκρανία διαθέτει πλέον μεγάλο αριθμό μικρών drone και επιτυγχάνει ποσοστό αναχαίτισης περίπου 90% έναντι των ρωσικών Shahed. Αντιθέτως δεν υπάρχουν ενδείξεις για drone αναχαίτισης στη Μόσχα.
Σίγουρα πολλά drones κατάφεραν να περάσουν, με τους Ρώσους να αναφέρουν τουλάχιστον 15 “άμεσες προσκρούσεις” στο διυλιστήριο.
Όταν η αεροάμυνα αποτυγχάνει, οι Ρώσοι βασίζονται σε άλλες μορφές προστασίας, ιδίως σε κλωβούς και δίχτυα κατά των drones. Τουλάχιστον ορισμένα τμήματα του διυλιστηρίου ήταν προστατευμένα. Σε ένα βίντεο, ένα drone προσκρούει σε προστατευτικό δίχτυ περίπου 20 μέτρα πάνω από τον στόχο και εκρήγνυται πρόωρα. Αμέσως μετά καιόμενα θραύσματα από την έκρηξη βάζουν φωτιά κάτω από το δίχτυ. Άλλα δίχτυα μπορεί να ήταν πιο αποτελεσματικά.
People always mock the ‘falling debris’ claims when countries claim successful interceptions. However it’s why I think proximity fuzes are key. You have to completely blow up the targets in the air pic.twitter.com/1iQBWhsyWb— Lost Weapons (@LostWeapons) June 18, 2026
Η Ρωσία μπορεί να πάρει πολλά μαθήματα για την άμυνα της κατά των drones από αυτή την επίθεση. Ωστόσο, τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη του πολέμου και με τις επιθέσεις των ουκρανικών drones να είναι όλο και πιο καταστροφικές, και ενώ τα αποθέματα πυραύλων εδάφους-αέρος μειώνονται επικίνδυνα, ίσως να είναι πλέον πολύ αργά. Όσον αφορά το διυλιστήριο της Μόσχας, η ζημιά έχει ήδη γίνει.
Το τέλος για τα διυλιστήρια
Οι Ουκρανοί αστειεύονται μερικές φορές για το “μπίνγκο των διυλιστηρίων” και για το ποιο ρωσικό διυλιστήριο θα χτυπηθεί στη συνέχεια. Η αλήθεια όμως είναι ότι, αν και φαίνονται εντυπωσιακές, οι επιθέσεις αυτές δεν δημιουργούν πραγματικά μεγάλη ζημιά. Οι φλεγόμενες δεξαμενές αποθήκευσης πετρελαίου είναι εντυπωσιακό θέαμα μεν, αλλά αντικαθίστανται εύκολα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα διυλιστήρια επανέρχονται σε πλήρη λειτουργία μετά από λίγες εβδομάδες. Πολλά ρωσικά διυλιστήρια έχουν χτυπηθεί αρκετές φορές, αλλά συνεχίζουν να λειτουργούν.
Ωστόσο, η ακρίβεια στόχευσης βελτιώνεται. Drones όπως το FP-1 διαθέτουν πλέον συνδέσεις Starlink, επιτρέποντας στον χειριστή να καθοδηγήσει οπτικά την τελική πορεία του επιτιθέμενου μη επανδρωμένου σκάφους. Παλαιότερα drones βασίζονταν στη δορυφορική πλοήγηση, η οποία είναι λιγότερο ακριβής, ακόμη και αν δεν υποστεί παρεμβολές ή παραποίηση σήματος. Η οπτική στόχευση μπορεί να χτυπήσει με ακρίβεια συγκεκριμένες υποδομές του διυλιστηρίου.
Ειδικότερα, η τελευταία επίθεση έπληξε μία από τις δύο μονάδες OU-AVT-6 του διυλιστηρίου. Η AVT (Atmospheric-Vacuum Distillation, Ατμοσφαιρική-Υπό Κενό Απόσταξη) αποτελεί την καρδιά της διαδικασίας διύλισης, διαχωρίζοντας το ακατέργαστο αργό πετρέλαιο σε συγκεκριμένα κλάσματα, όπως κηροζίνη, ντίζελ, νάφθα και ούτω καθεξής. Το κενό μειώνει το σημείο βρασμού των βαρύτερων κλασμάτων, ώστε να μπορούν να διαχωριστούν εύκολα. Σε αντίθεση με μια δεξαμενή αποθήκευσης, μια μονάδα AVT είναι δαπανηρή και δύσκολο να αντικατασταθεί.
Όπως υποδηλώνει το όνομά της, η μονάδα AVT-6 έχει παραγωγική ικανότητα 6 εκατομμυρίων τόνων ετησίως, και το διυλιστήριο της Μόσχας διέθετε δύο τέτοιες μονάδες, με συνολική παραγωγική ικανότητα 12 εκατομμυρίων τόνων. Ωστόσο, μια επίθεση νωρίτερα τον Ιούνιο προκάλεσε ζημιές στην πρώτη μονάδα AVT-6, οπότε η τελευταία επίθεση ενδέχεται να έχει θέσει εκτός λειτουργίας ολόκληρη την παραγωγική ικανότητα του διυλιστηρίου. Η μονάδα AVT αναπτύχθηκε στη Γερμανία και, σύμφωνα με πληροφορίες, η Ρωσία εξαρτιόταν από τους Γερμανούς για την προμήθεια ανταλλακτικών. Οι κυρώσεις θα καθυστερήσουν και θα δυσχεράνουν τις επισκευές.
Εάν κάποια από τις μονάδες AVT-6 εξακολουθεί να λειτουργεί, θα φανεί. Και τότε μια νέα επίσκεψη ουκρανικών drones μοιάζει αναπόφευκτη.
Η Fire Point έχει ανακοινώσει πως αυξάνει την παραγωγή σε 200 drones FP-1 και FP-2 την ημέρα, αριθμό επαρκή για μια επίθεση αυτής της κλίμακας καθημερινά. Και με την τιμή στα 50.000 δολάρια έκαστο drone το συνολικό κόστος της επίθεσης ανέρχεται περίπου στο ίδιο ποσό με 4 πυραύλους κρουζ Tomahawk. Η Fire Point αξιοποιεί ήδη την επίθεση στη Μόσχα στο μάρκετινγκ της στην έκθεση Eurosatory.
Αυτή η επίθεση αποτελεί ορόσημο για τις δυνατότητες των ουκρανικών drones, αφού είναι δείκτη της ισχύος τους σε επιθέσεις μεγάλου βεληνεκούς. Αν και οι επόμενες επιθέσεις μπορεί να μην είναι τόσο “τηλεοπτικά ελκυστικές”, ενδέχεται να είναι εξίσου καταστροφικές για τη Ρωσία. Ο περιορισμός της διανομής καυσίμων ήταν ήδη σε ισχύ σε όλη τη Μόσχα και την Αγία Πετρούπολη πριν από την επίθεση, και η σταθερή μείωση της διυλιστικής ικανότητας θα επιδεινώσει την κατάσταση.
Η Ουκρανία αρχίζει να επιδεικνύει τη δύναμή της ως υπερδύναμη στον τομέα των drones. Και άλλες χώρες, που στο παρελθόν ίσως ζήλευαν τους πόρους της ρωσικής αεράμυνας, ίσως τώρα αναρωτιούνται πώς θα τα πήγαιναν σε έναν πόλεμο με drones πλήρους κλίμακας.
