Η Citigroup προειδοποιεί ότι η Ευρωζώνη πρέπει να χαλαρώσει περαιτέρω το δημοσιονομικό “ζωνάρι” προκειμένου να ανταπεξέλθει στις επιπτώσεις του ενεργειακού σοκ που επηρεάζει την περιοχή. Η τράπεζα σημειώνει ότι μόνο η Ελλάδα και η Ισπανία έχουν λάβει επαρκή μέτρα για να ενισχύσουν τους δημοσιονομικούς ισολογισμούς τους, προκειμένου να μειώσουν τις επιπτώσεις του αυξημένου ενεργειακού κόστους.
Η Citi υπογραμμίζει ότι το 2026 ήταν το έτος που η Ευρωζώνη προγραμμάτιζε να εφαρμόσει θετικά δημοσιονομικά κίνητρα, μετά την περίοδο του ενεργειακού σοκ του 2022, όταν οι κυβερνήσεις προσπαθούσαν να διορθώσουν τα ελλείμματά τους. Όμως, η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και η άνοδος των τιμών του πετρελαίου άλλαξαν τις συνθήκες, καθιστώντας αναγκαία την περαιτέρω δημοσιονομική στήριξη.
Η τράπεζα εκτιμά ότι η διατήρηση των τιμών των καυσίμων στα επίπεδα Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου 2026 για όλο το έτος θα κοστίσει περίπου 0,7% του ΑΕΠ της Ευρωζώνης. Παρά την αρχική αναμενόμενη δημοσιονομική εξυγίανση, μόνο η Ελλάδα και η Ισπανία φαίνεται να έχουν αντιδράσει με επαρκή μέτρα για να μετριάσουν τις συνέπειες του αυξημένου ενεργειακού κόστους.
Η Citi τονίζει ότι για το 2026 η Ευρωζώνη αναμένει διεύρυνση του διαρθρωτικού πρωτογενούς ισοζυγίου κατά 0,4%, και περαιτέρω αυξήσεις για τα επόμενα έτη. Η Γερμανία, αναμένεται να συμβάλλει περισσότερο σε αυτή την αύξηση, με τη χώρα να προβλέπει ανάπτυξη 1,2%. Παρά την επιτυχία αυτών των προσπαθειών, το γερμανικό έλλειμμα θα παραμείνει στο 4% του ΑΕΠ, κάτω από τις εκτιμήσεις της γερμανικής κυβέρνησης που προβλέπουν 4,25%.
Παρά την αναμενόμενη συνέχιση της δημοσιονομικής εξυγίανσης στις μεγάλες οικονομίες της Ευρωζώνης, όπως η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία, η Citi επισημαίνει ότι η πρόβλεψη για τα ελλείμματα παραμένει επιφυλακτική, καθώς οι χώρες της περιφέρειας είναι αντιμέτωπες με μεγαλύτερους κινδύνους και περιορισμούς. Η αποπληρωμή των κεφαλαίων από το NGEU (Ταμείο Ανάκαμψης της ΕΕ) επηρεάζει τις δυνατότητες των κρατών μελών να διατηρήσουν τη δημοσιονομική τους πολιτική χωρίς να επιβαρύνουν το χρέος τους.
Η Ιταλία, για παράδειγμα, προχώρησε σε αναθεώρηση των δημοσιονομικών της προβλέψεων για την περίοδο 2026-2028 με σωρευτική αύξηση 0,5%, αλλά αντιμετωπίζει καθυστερήσεις στο να προσαρμόσει τις πολιτικές της στο σοκ των τιμών της ενέργειας. Από την άλλη, η Ισπανία ενέκρινε δημοσιονομική στήριξη ύψους 5 δισ. ευρώ (0,3% του ΑΕΠ), χωρίς να αλλάξει τον στόχο του ελλείμματος, κάτι που σύμφωνα με την Citi, δείχνει μία πιο ευέλικτη προσέγγιση.
Η Citi καταλήγει ότι, παρά τις προγραμματισμένες δημοσιονομικές κινήσεις, η ευρωπαϊκή δημοσιονομική πολιτική μπορεί να αντιμετωπίσει πιο περιορισμένη θετική επίδραση από ό,τι αναμενόταν αρχικά. Η δημοσιονομική στήριξη που παρέχεται για το σοκ της ενέργειας φαίνεται να είναι περιορισμένη σε μέγεθος και, δεδομένου του υψηλότερου πληθωρισμού, η κατάσταση ενδέχεται να επιδεινωθεί.
Η έλλειψη πλήρους αναγνώρισης του δημοσιονομικού κόστους από τις κυβερνήσεις μπορεί να καθυστερήσει τη μεγαλύτερη δημοσιονομική στήριξη, ενώ η εξισορρόπηση του πληθωρισμού, των υψηλότερων επιτοκίων και της δημοσιονομικής πολιτικής είναι ένα από τα πιο περίπλοκα ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι κυβερνήσεις της Ευρωζώνης. Στην προσπάθεια να περιοριστούν οι συνέπειες της ενέργειας και του πληθωρισμού, οι κυβερνήσεις πρέπει να εξετάσουν και άλλες πρωτοβουλίες, όπως την αύξηση της κοινής χρηματοδότησης μέσω της ΕΕ.
