Κόκκινο άναψε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας σε εννέα από δώδεκα νομοθεσίες που ενέκρινε η Βουλή στη συνεδρία παρωδία της Ολομέλεια της Βουλής στις 6 Απριλίου, σε σχέση με τις εκποιήσεις, το πλαίσιο αφερεγγυότητας και τους εγγυητές.
Σύμφωνα με πληροφορίες του «Φ», ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ανέπεμψε στη Βουλή πέντε νομοθετικές ρυθμίσεις που βασίστηκαν σε ισάριθμενς προτάσεις νόμου των κομμάτων ενώ προχώρησε και σε αναφορά τεσσάρων νόμων στο Ανώτατο Δικαστήριο, επίσης μετά από προτάσεις νόμου βουλευτών. Η πλειοψηφία στη Βουλή γνώριζε πως οι προτάσεις έπασχαν νομικά και συνταγματικά.
Την ίδια ώρα, άναψε πράσινο φως για τα δύο κυβερνητικά νομοσχέδια που ενέκρινε η Βουλή, σε σχέση με τον μηχανισμό επιβεβαίωσης του χρέους, που παρέχεται από τη Χρηματοοικονομική Επίτροπο, για την αναδιάρθρωση του χρέους. Θα τεθεί σε ισχύ και η πρόταση νόμου με την οποία όταν βγαίνει ένα ακίνητο στο σφυρί δεν θα πωλείται κάτω από το 50% της αγοραίας αξίας του.
Οι αποφάσεις της Προεδρίας λήφθηκαν στην εκπνοή της προθεσμίας, λόγω της περιπλοκότητας και των στρεβλώσεων στις νομοθετικές ρυθμίσεις. Η Νομική Υπηρεσία εντόπισε στα εννέα νομοθετήματα σύγκρουση με το Σύνταγμα, νομοτεχνικά λάθη, λάθος ή ελλιπές πεδίο εφαρμογή, ζητήματα αναδρομικότητας καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις διαπίστωσε πως κάποιες ρυθμίσεις συγκρούονται ή αλληλοκαλύπτονται με άλλες νομοθεσίες.
Οι αναπομπές
Ο «Φ» αποκαλύπτει τις πέντε αναπομπές που θα σταλθούν σήμερα στη Βουλή:
–Πρόταση νόμου περί Δικαστηρίου που κατάθεσε το ΔΗΚΟ. Με την ρύθμιση παρέχεται η δυνατότητα στους Επαρχιακούς Δικαστές να εκδικάζουν υποθέσεις χρηματοοικονομικής φύσεως και διαφορές μεταξύ του δανειολήπτη/εγγυητή/παρόχου εξασφάλισης και του πιστωτή, είτε αυτή η διαφορά αφορά πιστωτική διευκόλυνση, χρεωστικό υπόλοιπο, καταχρηστικές ρήτρες, ή και οποιοδήποτε άλλο θέμα ή/και διαφορά που προκύπτει από τη συναφθείσα μεταξύ των μερών σύμβαση, να εκδίδουν διάταγμα παραμερισμού ειδοποίησης εκποίησης (τύπου ΙΑ).
Ο ενυπόθηκος οφειλέτης μπορεί να ζητήσει παραμερισμό της ειδοποίησης εκποίησης ενυπόθηκης κατοικίας (Τύπου «ΙΑ») εντός σαράντα πέντε ημερών από την ημέρα που θα παραλάβει την ειδοποίηση και το δικαστήριο δικαιούται να εκδίδει διάταγμα παραμερισμού της ειδοποίησης. Μετά από την πάροδο 12 μηνών ο ενυπόθηκος πιστωτής δικαιούται να προχωρήσει με νέα ειδοποίηση, εκτός εάν το Δικαστήριο αποφασίσει διαφορετικά εκ νέου να παραμερίσει την ειδοποίηση λόγω του ότι συντρέχουν ειδικοί λόγοι και νοούμενου ότι ο δανειολήπτης δεν επιδεικνύει κακή πίστη.
–Πρόταση νόμου Οικολόγων περί Αφερεγγυότητας Φυσικών Προσώπων (Προσωπικά Σχέδια Αποπληρωμής και Διάταγμα Απαλλαγής Οφειλών.Προβλέπει άρση των στρεβλώσεων που δημιουργούν τεχνητά εμπόδια σε αφερέγγυα πρόσωπα να ενταχθούν στο πλαίσιο. Στοχεύουν στην άρση της ετεροβαρούς θέσης ισχύς στους πιστωτές.
-Πρόταση νόμου περί Ελευθερροποίησης του Επιτοκίου, την οποία κατάθεσαν ΑΚΕΛ, ΔΗΚΟ και ΔΗΠΑ. Απαγορεύεται στις τράπεζες να επιβάλουν επιπλέον τόκους σε περίπτωση κατά την οποία το οφειλόμενο ποσό πιστωτικής διευκόλυνσης περιλαμβανομένων τόκων, ανέρχεται στο διπλάσιο του αρχικού χρέους.
–Πρόταση νόμου ΕΛΑΜ που αφορά το νόμο περί Συμβάσεων Πίστωσης για Καταναλωτές σε σχέση με Ακίνητα που προορίζονται για Κατοικία. Η ρύθμιση απαγορεύεται σε αδειοδοτημένο πιστωτικό ίδρυμα, εταιρεία εξαγοράς πιστώσεων και διαχειριστή πιστωτικών διευκολύνσεων να απαιτεί πρόσθετες εξασφαλίσεις από τον δανειολήπτη, όταν το ποσό του δανείου υπερκαλύπτεται από την υποθήκη του ακινήτου.
–Πρόταση νόμου ΑΚΕΛ και Οικολόγων που τροποποιεί τον νόμο περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως, με την οποία οι οφειλέτες θα έχουν πρόσβαση στη δικαιοσύνη για καταχρηστικές ρήτρες και για το ύψος του χρέους. Όπως πληροφορείται ο «Φ» η Κυβέρνηση διαπίστωσε πως με τη συγκεκριμένη ρύθμιση υπάρχει ο κίνδυνος να επηρεαστεί αρνητικά η χρηματοπιστωτική σταθερότητα και με σοβαρές επιπτώσεις στα δημόσια οικονομικά. Αρμοδίως μας λέχθηκε πως υπάρχει κίνδυνος μέχρι και €100 εκατ. χρηματική ροή ετησίως, αφού ενέχει τον κίνδυνο να δημιουργήσει κουλτούρα μη αποπληρωμής δανείων. Παράλληλα θα καθυστέρηση στην εκδίκαση υποθέσεων στα δικαστήρια προκαλώντας αντίθετα αποτελέσματα για τους δανειολήπτες ενώ ενδέχεται να λειτουργήσει καταχρηστικά για καθυστέρηση της διαδικασίας εκποίησης με ευρύτερες συνέπειες στον τραπεζικό τομέα. Επίσης υπάρχει και ο κίνδυνος για αρνητική αξιολόγηση από τους οίκους αξιολόγησης.
Οι αναφορές στο Δικαστήριο
Οι τέσσερις νομοθεσίες οι οποίες έχουν αναφερθεί στο Ανώτατο Δικαστήριο σύμφωνα με τις διαπιστώσεις της Νομικής Υπηρεσίας περιλαμβάνουν έκδηλα αντισυνταγματικές πρόνοιες και καταστρατηγούν ουσιώδη άρθρα του Συντάγματος. Οι προτάσεις είναι οι εξής:
- Πρόταση ΔΗΣΥ, ΕΔΕΚ, ΔΗΠΑ και ανεξάρτητων βουλετών που προβλέπει ότι στην περίπτωση κατά την οποία ενυπόθηκο ακίνητο που αποτελούσε εξασφάλιση σε δάνειο πωλείται μέσω πλειστηριασμού ή ανακτάται από ενυπόθηκο δανειστή, η εγγύηση που παρέχεται από τους εγγυητές του δανείου περιορίζεται και δεν υπερβαίνει το ποσό του αρχικού δανείου.
–Πρόταση ΔΗΚΟ με την οποία διασφαλίζεται ότι ο ενυπόθηκος δανειστής είναι υποχρεωμένος να εξαντλήσει τόσο τη δυνατότητά του να εκποιήσει όλες τις εμπράγματες εξασφαλίσεις όσο και να εξασφαλίσει δικαστική απόφαση εναντίον του πρωτοφειλέτη, προτού στραφεί και λάβει οποιαδήποτε μέτρα εναντίον του εγγυητή.
–Πρόταση νόμου ΑΚΕΛ, ΔΗΚΟ και ΔΗΠΑ που προβλέπει ότι μετά την εκποίηση ενυπόθηκου ακινήτου το προϊόν που εισπράττεται από την πώληση ή τον πλειστηριασμό δεν καλύπτει το ποσό του ενυπόθηκου χρέους, πλέον τόκων, το υπόλοιπο της οφειλής να διαγράφεται.
–Πρόταση νόμου ΔΗΠΑ με την οποία ανεστέλλονται μέχρι το τέλος του χρόνου οι διαδικασίες εκποίησης κύριας κατοικίας αξία €350.000.
Οι νόμοι που υπογράφηκαν
Η μοναδική πρόταση νόμου που υπέγραψε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, προέρχεται από τους Οικολόγους και προνοεί τη διατήρηση της υποχρέωσης ώστε η τιμή του πλειστηριασμού να μην μπορεί να τεθεί κάτω από το 50% της αγοραίας αξίας του ακινήτου.
Επίσης υπογράφηκαν και τα δύο νομοσχέδια της Κυβέρνησης που αφορούν τον μηχανισμό επιβεβαίωσης του χρέους. Βάσει της νομοθετικής ρύθμισης, θα είναι δεσμευτικές οι αποφάσεις της Επιτρόπου μέχρι €20 χιλ. για παράπονα εναντίον χρηματοοικονομικών επιχειρήσεων, οι οποίες, με τη σειρά τους, θα μπορούν να προσφύγουν στη Δικαιοσύνη ακόμη και για την ουσία της απόφασης. Επιπλέον, οι δανειολήπτες θα μπορούν να αποταθούν στη Χρηματοοικονομική Επίτροπο για επιβεβαίωση του χρέους, όταν λάβουν την επιστολή Τύπου «Ι», αντί της επιστολής Τύπου «ΙΑ».
Αγώνας δρόμου από τη Βουλή και σύγχυση
Το κοινοβούλιο σε λιγότερες από 24 ώρες θα πρέπει να λάβει τις αποφάσεις του. Αύριο Πέμπτη το πρωί τα μέλη της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών θα συνέλθουν εκτάκτως για τον περαιτέρω χειρισμό των νομοθεσιών ενώ αργότερα αναμένεται η αυτοδιάλυση της Βουλής για τις βουλευτικές εκλογές του Μάιου.
Πέραν του μεγάλου αριθμού αναπομπών και της πολυπλοκότητας των νομοθεσιών, σε περίπτωση που τα κόμματα καταλήξουν σε αδιέξοδο ίσως θα πρέπει να συνέλθει εκτάκτως η Ολομέλεια και μετά την αυτοδιάλυση της.
Βάσει του Συνάγματος η Βουλή μπορεί να συνέλθει λόγω έκτακτων συνθήκων. Επίσης, η υφιστάμενη Βουλή μπορεί να συνεδριάζει μέχρι να αναλάβουν τα καθήκοντα της η νέα Βουλή. Το θέμα συζητήθηκε εκτενώς κατά τη σύσκεψη των Αρχηγών. Λόγω της σύγχυσης στην ερμηνεία καθώς κάποιοι θεωρούν πως οι αναπομπές δεν θεωρείται έκτακτο συμβάν, το Κοινοβούλιο ζήτησε γνωμάτευση από νομικό Αχιλλέα Αιμιλιανίδη. Μάλιστα υπήρξαν και απόψεις ότι σε περίπτωση που δεν συνέλθει η Βουλή για τις αναπομπές μετά την αυτοδιάλυση της τότε οι αναπομπές γίνονταν αποδεχτές και οι νομοθεσίες ήταν σε ισχύ.
Αρμόδια πηγή δήλωσε στον «Φ» πως κάτι τέτοιο δεν ισχύει, καθώς σε περίπτωση που η Βουλή δεν συνέλθει τότε ο νόμος που αναπέμφθηκε δεν είναι σε ισχύ, δηλαδή δεν θα εφαρμοστεί.