Περισσότεροι από 350 πρώην Ευρωπαίοι υπουργοί, πρέσβεις και ανώτεροι αξιωματούχοι ζητούν την αναστολή της Συμφωνίας Σύνδεσης ΕΕ-Ισραήλ λόγω – όπως σημειώνουν – τις συστηματικές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των Παλαιστινίων από το Ισραήλ. Ανάμεσα στους υπογράφοντες είναι και η πρώην Υπουργός Εξωτερικών Ερατώ Κοζάκου Μαρκουλλή.
Ενόψει των επικείμενων Συμβουλίων Εξωτερικών Υποθέσεων (21/4) και Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, καλούν τα κράτη μέλη και τα θεσμικά όργανα να:
α) κινήσουν διαδικασίες για την αναστολή της Συμφωνίας Σύνδεσης ΕΕ–Ισραήλ, εν όλω ή εν μέρει
β) απαγορεύσουν το εμπόριο με παράνομους εποικισμούς
γ) διακόψουν το εμπόριο στρατιωτικού υλικού προς το Ισραήλ
δ) αναστείλουν τη συμμετοχή του Ισραήλ σε προγράμματα της ΕΕ και
ε) επεκτείνουν τον κατάλογο των προσώπων που υπόκεινται σε κυρώσεις της ΕΕ και απαγορεύσεις θεώρησης εισόδου
Καλούν επίσης τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ και τα θεσμικά όργανα να καθορίσουν ένα σύνολο δεικτών αναφοράς για τα ανθρώπινα δικαιώματα, βάσει των οποίων θα παρακολουθείται η μελλοντική συμπεριφορά του Ισραήλ, και να επιβάλουν πρόσθετες κυρώσεις της ΕΕ στην ισραηλινή κυβέρνηση σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με αυτούς τους δείκτες.
Η έκκληση αυτή, όπως αναφέρουν, υπαγορεύτηκε από:
· τη συνεχιζόμενη και αδιάκοπη καταπίεση των Παλαιστινίων από το Ισραήλ στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη, συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ
· την επιταχυνόμενη παράνομη υφαρπαγή παλαιστινιακής γης από εξτρεμιστές εποίκους υπό την προστασία των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων
· τις ενέργειες του Ισραήλ που στερούν από τους κατοίκους της Γάζας επαρκή τρόφιμα και ανθρωπιστική βοήθεια και τη συνέχιση στρατιωτικών επιθέσεων κατά Παλαιστινίων παρά την «εκεχειρία» και
· τις κινήσεις του Ισραήλ για επιβολή θανατικής ποινής σε Παλαιστινίους, αλλά όχι σε Εβραίους Ισραηλινούς, για αδικήματα που σχετίζονται με την τρομοκρατία.
Αυτούσια η δήλωση που συνυπέγραψαν στις 15 Απριλίου 2026 οι πρώην Ευρωπαίοι υπουργοί, πρέσβεις και ανώτεροι αξιωματούχοι
Καμία ανάπαυλα για την Παλαιστίνη:
Με την προσοχή του κόσμου στραμμένη αλλού, το Ισραήλ, υπό το πρόσχημα παράνομων στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν και του Λιβάνου, έχει επιδιώξει την υποδούλωση των Παλαιστινίων στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη, συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, εντείνοντας την παράνομη πολιτική κατοχής του. Περισσότεροι από 73.000 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί από τις 7 Οκτωβρίου 2023, συμπεριλαμβανομένων 700 τους τελευταίους έξι μήνες από τη λεγόμενη «εκεχειρία» στη Γάζα. Η προσάρτηση παλαιστινιακών εδαφών από τρομοκράτες εποίκους που προστατεύονται από τις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις συνεχίζεται με ταχείς ρυθμούς, ενώ προγραμματίζονται και άλλες καταπατήσεις γης. Αυτό περιλαμβάνει τον κρίσιμο διάδρομο Ε1 που χωρίζει τη Δυτική Όχθη στα δύο, όπου επίκειται η έκδοση διαγωνισμών της ισραηλινής κυβέρνησης για 3.400 κτίρια. Το Ισραήλ συνεχίζει να ενεργεί με απόλυτη ατιμωρησία, υπονομεύοντας τη λύση των δύο κρατών και ένα μελλοντικό παλαιστινιακό κράτος, η ύπαρξη του οποίου αναγνωρίζεται από 157 κράτη μέλη του ΟΗΕ. Αυτό το μοτίβο παράνομης συμπεριφοράς επαναλαμβάνεται στις αδιάκριτες και δυσανάλογες επιθέσεις του Ισραήλ κατά του Λιβάνου, οι οποίες έχουν οδηγήσει στην απώλεια περισσότερων από 2.000 ανθρώπινων ζωών, καθώς και σε εκτεταμένη εκτόπιση και καταστροφή.
Εν τω μεταξύ, οι πολιορκημένοι Παλαιστίνιοι κάτοικοι της Γάζας στερούνται επαρκούς ανθρωπιστικής βοήθειας λόγω των συνεχιζόμενων περιορισμών πρόσβασης, με την UNRWA και τις διεθνείς ΜΚΟ να εμποδίζονται να παρέχουν τα επείγοντα αναγκαία εφόδια και υπηρεσίες σύμφωνα με τις εντολές λειτουργίας τους. Ταυτόχρονα, το εξαιρετικά αμφιλεγόμενο σχέδιο «Συμβούλιο Ειρήνης» για τη Γάζα, υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, παραπαίει και αποτυγχάνει ακόμη και να περιορίσει τις ισραηλινές στρατιωτικές επιθέσεις εναντίον των Παλαιστινίων στη Γάζα. Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, το Ισραήλ ψήφισε πρόσφατα νομοθεσία που προβλέπει τη θανατική ποινή για Παλαιστίνιους που κατηγορούνται για εγκλήματα που σχετίζονται με την τρομοκρατία, με τους Εβραίους Ισραηλινούς να εξαιρούνται de jure. Αυτή η αποτρόπαια νομοθεσία θυμίζει ένα κράτος απαρτχάιντ που ενεργεί χωρίς νομικούς περιορισμούς.
Ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου είναι υψίστης σημασίας: οι Συνθήκες της ΕΕ ορίζουν ότι η δράση της ΕΕ στη διεθνή σκηνή πρέπει να καθοδηγείται από την προώθηση της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου, της καθολικότητας και της αδιαίρετης φύσης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και των αρχών του ΟΗΕ και του διεθνούς δικαίου. Η σημερινή ισραηλινή κυβέρνηση παραβιάζει αυτές τις θεμελιώδεις αρχές της ΕΕ όσον αφορά τους Παλαιστινίους, για την ευημερία των οποίων παραμένει νομικά και ηθικά υπεύθυνη ως κατοχική δύναμη. Το πιο σημαντικό είναι ότι η συμπεριφορά αυτή συνιστά παραβίαση του άρθρου 2 της Συμφωνίας Σύνδεσης ΕΕ-Ισραήλ, το οποίο ορίζει ότι «οι σχέσεις μεταξύ των μερών […] θα βασίζονται στον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δημοκρατικών αρχών […]». Η διάταξη αυτή αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο της Συμφωνίας Σύνδεσης και ο σεβασμός της είναι υποχρέωση και των δύο μερών.
Η δράση της ΕΕ έχει καθυστερήσει υπερβολικά: Η αποτυχία της ΕΕ, τόσο τον Ιούλιο όσο και τον Σεπτέμβριο του 2025, να θεσπίσει έστω και ένα περιορισμένο πακέτο μέτρων κατά της συμπεριφοράς του Ισραήλ στη Γάζα – η οποία επί του παρόντος αποτελεί αντικείμενο δικαστικής διαδικασίας ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου ως πιθανή γενοκτονία – εκλαμβάνεται διεθνώς ως εφαρμογή διπλών προτύπων εκ μέρους της ΕΕ. Οι εταίροι έχουν παρατηρήσει ότι, ενώ η Ρωσία τιμωρείται δικαίως με κυρώσεις, δεν λαμβάνεται καμία δράση ως απάντηση στις ενέργειες της ισραηλινής κυβέρνησης στην Παλαιστίνη και πέραν αυτής. Εν τω μεταξύ, οι Παλαιστίνιοι εξακολουθούν να υφίστανται συνεχείς επιθέσεις από μια ισραηλινή κυβέρνηση αποφασισμένη να τους περιθωριοποιήσει και να καταστήσει τη ζωή τους ανυπόφορη, με απώτερο στόχο να τους εξαναγκάσει να εγκαταλείψουν τις γης τους. Είναι απαράδεκτο, ενώ τα ανθρώπινα δικαιώματα των Παλαιστινίων και το διεθνές δίκαιο παραβιάζονται συστηματικά, η ΕΕ να παραμένει διχασμένη στο περιθώριο χωρίς να ασκεί την επιρροή που θα έπρεπε. Κατά συνέπεια, καλούμε τους ηγέτες των 27 κρατών μελών της ΕΕ και των θεσμικών οργάνων της ΕΕ: (i) να λάβουν μέτρα για την αναστολή της Συμφωνίας Σύνδεσης ΕΕ-Ισραήλ, εν όλω ή εν μέρει· (ii) να απαγορεύσουν το εμπόριο με τους παράνομους οικισμούς· (iii) να σταματήσουν το εμπόριο στρατιωτικών αγαθών με το Ισραήλ· (iv) να αναστείλουν τη συμμετοχή του Ισραήλ σε προγράμματα της ΕΕ· (v) να επεκτείνουν τον κατάλογο των ατόμων που υπόκεινται σε κυρώσεις και απαγορεύσεις θεώρησης σε όλους όσοι εμπλέκονται στην καταστολή των Παλαιστινίων και στις παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου· και (vi) να θεσπίσουν μια σειρά δεικτών αναφοράς για τα ανθρώπινα δικαιώματα, βάσει των οποίων θα παρακολουθείται η μελλοντική συμπεριφορά του Ισραήλ. Η μη συμμόρφωση με αυτούς τους δείκτες αναφοράς θα πρέπει να οδηγεί στην επιβολή πρόσθετων κυρώσεων της ΕΕ κατά της ισραηλινής κυβέρνησης.
Σε μια περίοδο αναταραχής στη Μέση Ανατολή και εν μέσω των εκτεταμένων παραβιάσεων του διεθνούς δικαίου από το Ισραήλ, είναι επιτακτική ανάγκη η ΕΕ να αναλάβει δράση και να ζητήσει λογοδοσία από το Ισραήλ. Η δράση αυτή θα πρέπει να αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της νέας στρατηγικής της ΕΕ για την περιοχή, η οποία θα βασίζεται στις θεμελιώδεις αξίες της Ένωσης.
Οι 358 υπογράφοντες της δήλωσης ΕΔΩ
