Στην ατζέντα του εκείνο το μεσημέρι που συναντηθήκαμε, έχει σημειωμένο ένα ταξίδι στο Παρίσι, μια διάλεξη στη Φλωρεντία, ένα βιβλίο που ετοιμάζεται να κυκλοφορήσει το καλοκαίρι και μια πρώτη γνωριμία με το κοινό της χώρας του, στη Λευκωσία. Σε μια έκθεση, με δυο απ’ τις πολλές ιδιότητες της πολυπρόσωπης δουλειάς του.
Δεν εκπαιδεύτηκα ποτέ στη φωτογραφία. Είμαι αυτοδίδακτος. Λέω πως φωτογραφίζω από το 2011 γιατί τότε άρχισα να αμείβομαι, έτσι το χόμπι μου προχώρησε σε επαγγελματικό επίπεδο. Το οικονομικό στοιχείο δυστυχώς ή ευτυχώς είναι αυτό που κοινωνικά ορίζει τη σοβαρότητα αυτού που κάνουμε. Για τους άλλους κυρίως, όχι για εμένα.
Φωτογραφίες μου έχω εκθέσει στη Γαλλία, την Ολλανδία, τη Νέα Υόρκη, την Αθήνα, αλλά ποτέ πριν στην Κύπρο. Δεν μου ζητήθηκε. Είναι η πρώτη φορά που θα βρεθώ τόσο κοντά στον κόσμο που ζει εδώ και που ίσως δεν σχετίζεται τόσο άμεσα με τη μόδα. Μ’ ενδιαφέρει πολύ να δουν την έκθεση κυρίως νέοι άνθρωποι, μαθητές, φοιτητές. Και να την περιμένω την κριτική. Είτε θετική είτε αρνητική, σε ωθεί να ανακαλύψεις εκ νέου τα όριά σου, επιβάλλει την εξέλιξή σου.
Έδωσα στην έκθεση τον τίτλο In Parallel _ 2 out of 5, γιατί ακριβώς επικεντρώνεται σε δύο από τις ιδιότητές μου. Θα παρουσιάσω μια επιλογή από φωτογραφίες μου, μαζί με το δημοσιογραφικό μου έργο για το περιοδικό Dapper Dan στο οποίο κατέχω τη θέση του Fashion Features Editor από το 2010.
Επαγγελματικά δεν έχω εστιάσει σε ένα μόνο πράγμα: φωτογραφίζω, γράφω, δημιουργώ ρούχα, βιβλία, εκθέσεις μόδας. Είναι περίεργο αυτό που θα πω, αλλά υπάρχει κόσμος που μπερδεύεται όταν με βλέπει μέσα από μια ιδιότητα, άλλη από αυτή που έχω πρωτοσυστηθεί. Συχνά με χαρακτηρίζουν ως καλλιτέχνη (μ’ αρέσει και τους ευχαριστώ βέβαια γι’ αυτό), χωρίς όμως να αντιλαμβάνονται με σαφήνεια τι ακριβώς κάνω. Και είναι αμήχανο όταν πρέπει να το εξηγώ στην ηλικία των 40.
Θα ήθελα το κεφάλι μου να κοιτάει μια κατεύθυνση και όχι 100. Γι’ αυτό και έχω αρχίσει να αποζητώ την ηρεμία και στοχεύω στο να εστιάσω μόνο σ’ αυτά που αγαπώ. Ιδανικά σήμερα θα ήθελα να εργάζομαι σε ένα κρατικό ή ιδιωτικό φορέα, ως μέλος μιας ομάδας ή ενός προτζεκτ. Έχω να δώσω πολλά.
Τη μία βρίσκομαι στα εγκαίνια ενός μουσείου ή μιας έκθεσης που επιμελούμαι φορώντας κοστούμι και την άλλη περιμένω στην ουρά για να μπω σε ένα fashion show κάπου στην Ευρώπη, μέσα στο κρύο, τη βροχή, το χιόνι. Συνήθως κουβαλώ ένα βαρύ backpack στους ώμους που έχει μέσα όλο μου τον φωτογραφικό εξοπλισμό, φοράω αθλητικά παπούτσια, βαριά μπουφάν και ρούχα μαύρα ή σκούρα μπλε για να γίνομαι «αόρατος» όταν φωτογραφίζω στα παρασκήνια. Την ώρα που ο κόσμος παρακολουθεί την επίδειξη, εγώ είμαι ήδη καθ’ οδόν για την επόμενη.
Η κουρτίνα που χωρίζει τα παρασκήνια από την πασαρέλα είναι αυτό που διαχωρίζει το πώς βιώνει ο υπόλοιπος κόσμος μια επίδειξη μόδας από αυτούς που εργάζονται μέσα σ’ αυτήν. Μόλις το ρούχο περάσει μπροστά από την κουρτίνα, γίνεται διεθνής είδηση και ανήκει σε όλους, στο κοινό, στα μέσα ενημέρωσης… Πίσω από την κουρτίνα μπορεί να λείπει το παπούτσι, να έσπασε το τακούνι, να άργησε το μοντέλο, να έχει πάθει κρίση πανικού ο σχεδιαστής, τα ρούχα ακόμα να ράβονται και αλλά τόσα που δεν γνωρίζει ο κόσμος. Δεν χρειάζεται άλλωστε. Μια επίδειξη εξάλλου είναι από μόνη της μια παράσταση.
Δεν απολαμβάνω να φωτογραφίζω τα παρασκήνια των fashion show όσο όταν ξεκίνησα, ίσως γιατί έχει γίνει αφόρητα δύσκολο με τα σκάνδαλα που συμβαίνουν στην Αμερική. Μου κάνει εντύπωση όλο αυτό που συμβαίνει πραγματικά. Επί της ουσίας αυτό που με εξιτάρει είναι η στιγμή που θα μπω στα παρασκήνια για να δω τα ρούχα. Ειδικά αν πρόκειται για ένα σχεδιαστή που με ενδιαφέρει. Δυστυχώς τα μοντέλα δεν έχουν πια την προσωπικότητα που είχαν παλαιότερα, δεν τους επιτρέπεται άλλωστε. Η μόδα σήμερα επιβάλλει την ομοιογένεια.
Είναι προσωπική μου πεποίθηση ότι η μόδα είναι μια πραγματικά καλλιτεχνική προσπάθεια ιστορικής σημασίας, της οποίας το συγκεκριμένο λεξιλόγιο θέλω να υπογραμμίσω μέσα από ό,τι δημιουργώ.
Ένας σχεδιαστής που είναι διαφορετικός από τους άλλους αγκαλιάζεται αμέσως από τη βιομηχανία και το σύστημα όταν η γραφή του είναι προσωπική και συμβαδίζει με τις ανάγκες της εποχής που ζούμε. Είναι αυτός που δημιουργεί ανάγκες που δεν γνωρίζαμε ότι είχαμε. Η ουσιαστική διάρκεια, δηλαδή η πιο συναρπαστική σχεδιαστικά περίοδος ενός δημιουργού είναι περίπου δέκα χρόνια και μέσα σ’ αυτή αφήνει τη σφραγίδα με την οποία ο κόσμος τον αναγνωρίζει και τον ακολουθεί για δεκαετίες αργότερα. Ένας ταλαντούχος σχεδιαστής είναι πάντα η ελπίδα ότι η μόδα συνεχίζει να αναπνέει.
Οι McQueen και Galliano, πέθαναν σχεδόν ταυτόχρονα, ο ένας κυριολεκτικά και ο άλλος μεταφορικά. Δεν υπήρχε πλέον ο χώρος γι’ αυτού του είδους τους σχεδιαστές. Είναι σήμερα ξεκάθαρο επίσης ότι η κατεύθυνση της μόδας ορίζεται από τα μεγάλα γκρουπ στα οποία ανήκουν όλοι αυτοί οι μεγάλοι οίκοι που ξέρουμε. Γι’ αυτό βλέπουμε πολύ συχνά, μετεγγραφές σχεδιαστών, όπως ακριβώς γίνεται και στο ποδόσφαιρο. Αυτό που συμβαίνει θυμίζει κάπως το παιχνίδι με τις μουσικές καρέκλες.
Σκέψου πόση ώρα περνάς για να επιλέξεις τι θα φορέσεις, για να πας σ’ ένα προσωπικό ή επαγγελματικό ραντεβού. Υπάρχει μια στρατηγική για το πώς θα παρουσιάσεις τον εαυτό σου, να τον επιβάλεις μέσα από μια μεθόδευση. Τι άλλο εκτός από πολιτική είναι αυτό;
Το καλοκαίρι πρόκειται να κυκλοφορήσει το δεύτερο βιβλίο μου, βασισμένο σε μια έρευνα που ξεκίνησα τον περασμένο Σεπτέμβριο με συμμετοχές από το χώρο, σχεδιαστές, φωτογράφους, ακαδημαϊκούς, θρυλικά μοντέλα. Μέσα από μια κολεκτίβα συνεντεύξεων, στόχος μου είναι να αναλύσω τη μόδα όπως τη βιώνουμε σήμερα σε σχέση με το σώμα μας, τα συναισθήματα αλλά και την πολιτική πίσω από αυτήν.
Η μητέρα μου ήταν μοδίστρα. Θυμάμαι το σπίτι μας γεμάτο με γυναίκες να κάθονται στον καναπέ ή όρθιες πάνω σε μια καρέκλα και τη μητέρα μου γονατιστή, να ισιώνει τον ποδόγυρο της φούστας τους με καρφίτσες. Καπνίζανε, κουτσομπολεύανε, λέγανε ιστορίες για άντρες, διαζύγια, ανταλλάσσανε συνταγές μαγειρικής, μιλούσαν για τις δουλειές τους… Αυτό που με εξίταρε ως παιδί, ήταν να παρακολουθώ τα στάδια της δημιουργίας, η διαδικασία του να ντυθεί το γυμνό σώμα, κομμάτι-κομμάτι μέχρι το τελικό αποτέλεσμα. Η στιγμή που η πελάτισσα αποφασίζει πότε θα είναι έτοιμο το ρούχο -ο κρίκος αυτός που θα την ενώσει με τον υπόλοιπο κόσμο- συνεχίζει να είναι η αγαπημένη μου. Αυτό ίσως να ήταν και το έναυσμα να προχωρήσω με τις επαγγελματικές επιλογές που έχω κάνει.
Η μοναξιά του πήγαινε-έλα με έχει εξουθενώσει. Με έχει κάνει πολύ ανήσυχο. Έχω πολύ μεγάλη ανάγκη από μια βάση, ένα σπίτι που να γίνει το καταφύγιό μου. Το χρειάζομαι.
Ενώ λέω πως έχω υπομονή, η αλήθεια είναι πως δεν έχω πια και τόση. Δεν θα πάω να δω μια παράσταση που δεν μ’ αρέσει. Ούτε μια ταινία. Αδύνατο. Κάποτε είμαι οξύθυμος και στεναχωρώ αυτούς που αγαπώ. Δεν είμαι όμως άδικος και έχω πει περισσότερες συγνώμες από αυτές που έχω ακούσει.
Αντίβαρο στον δικό μου τρόπο ζωής είναι οι φίλοι μου και τα παιδιά τους. Ο χρόνος που περνάω μαζί τους, μου προσφέρει ισορροπία. Με αγαπούν οι φίλοι μου, τους αγαπώ κι εγώ.
Το «χαριτωμένο» δεν μπορεί να είναι προσέγγιση στη μόδα όμως ούτε στη ζωή, σκοτώνει τα πάντα γιατί είναι κάτι στατικό. Είναι λάθος να το συντηρούμε.
Δεν ξέρω πόσο εύκολο είναι να είναι κανείς ρομαντικός σήμερα. Οφείλουμε όμως τουλάχιστον να το προσπαθήσουμε.
Η έκθεση «Filep Motwary: In Parallel _ 2 out of 5», παρουσιάζεται στο Μουσείο Τεχνών Ζαμπέλα την Παρασκευή 27 Απριλίου (εγκαίνια στις 19:30). Διάρκεια έως 2 Ιουνίου.
Στην έκθεση που παρουσιάζεται στο Μουσείο Τεχνών Ζαμπέλα, από τις 27 Απριλίου μέχρι τις 2 Ιουνίου 2018, ο Filep Motwary επικεντρώνεται σε δύο από τις πολλαπλές ιδιότητες του που συνάπτουν το έργο του: μια επιλογή από τις αγαπημένες φωτογραφίες του μαζί με το δημοσιογραφικό του έργο για το περιοδικό Dapper Dan στο οποίο έχει τη θέση του Fashion Features Editor από το 2010.
O Motwary αποτυπώνει το ανέκαθεν μεταβαλλόμενο πρόσωπο της μόδας και της ομορφιάς, δημιουργώντας έτσι τη δική του εικαστική γλώσσα και ιδιομορφία ως αυτοδίδακτος φωτογράφος. Αρχικά, εκπαιδεύτηκε ως σχεδιαστής μόδας και εργάστηκε για διάσημους οίκους στο Παρίσι όπως είναι οι Dior και Galliano, Chloe καθώς και για τη δική του επωνυμία μέχρι το 2009.
