Το πρόγραμμα της εκδήλωσης που αρχίζει στις 7μ.μ. περιλαμβάνει ανάγνωση των σκεπτικών βράβευσης από την πρόεδρο της Κριτικής Επιτροπής Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνίας, Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου, την πρόεδρο της Κριτικής Επιτροπής Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνίας για Παιδιά και Εφήβους, Αναστασία Κατσίκη-Γκίβαλου και την πρόεδρο της Κριτικής Επιτροπής Κρατικών Βραβείων Εικονογράφησης Αρτέμιδα Ελευθεριάδου.
Θα προηγηθεί μουσική εισαγωγή από κουαρτέτο εγχόρδων και ομιλία από τον Υπουργό Παιδείας και Πολιτισμού, ο οποίος μετά την ανάγνωση των σκεπτικών θα επιδώσει τα βραβεία. Ακολουθούν αντιφωνήσεις από τους βραβευθέντες και δεξίωση. Η είσοδος είναι ελεύθερη.
Βραβεία και σκεπτικά
ΠΟΙΗΣΗ: Πίτσα Γαλάζη για το έργο «Η φωνή» (Αρμός).
Σκεπτικό βράβευσης:
Στην ποιητική συλλογή της Πίτσας Γαλάζη «Η φωνή» αναγνωρίζουμε μια ώριμη ποιητική φωνή που αξιοποιεί στο έπακρο όλα τα στοιχεία του μοντέρνου και της συνειρμικής γραφής. Η ποιήτρια διασχίζει τους αιώνες ιστορίας της ζωής της Κύπρου, «συνομιλεί» με κορυφαίες μορφές ηρώων και λογοτεχνών και βυθίζεται στο υποσυνείδητο ανασύροντας ατομικά και συλλογικά πάθη.
Το αποτέλεσμα είναι μια ποίηση πηγαία, πληθωρική, στιβαρή, με μεταφυσικό βάθος και ποιητικό «ενθουσιασμό» και μ’ ένα υπόστρωμα φιλοσοφικού στοχασμού με υπαρξιακές αναγωγές μπροστά στη βάσανο της ιστορίας. Η ανάγνωση και η αποκρυπτογράφηση αυτής της ποίησης εκπέμπει ακαταμάχητη γοητεία.
ΔΙΗΓΗΜΑ/ ΝΟΥΒΕΛΑ: Νάσια Διονυσίου για το έργο «Περιττή Ομορφιά» (Το Ροδακιό).
Σκεπτικό βράβευσης:
Στις δώδεκα μικρές ιστορίες της συλλογής της «Περιττή ομορφιά», η Νάσια Διονυσίου επιτυγχάνει να δώσει μια προσωπική εκδοχή του αφηγηματικού είδους του διηγήματος, που εδώ χαρακτηρίζεται από ένταση, ποιητικότητα και πρωτότυπη προσέγγιση καίριων ζητημάτων που απασχολούν τον σύγχρονο άνθρωπο. Επιλέγει τη μικρή φόρμα, την οποία χειρίζεται με γλώσσα δραστική και απέριττη, υπονομεύοντας την τυπική ρεαλιστική αφήγηση με απροσδόκητες ατμόσφαιρες και καταστάσεις και εισβάλλοντας στο παράλογο χωρίς να καταργεί τη συνοχή.
Κεντρικό της θέμα είναι το αρχέτυπο της Εύας, το οποίο η συγγραφέας αποδομεί, καθώς η Εύα του βιβλίου αποκτά συνείδηση του εαυτού και αυτοεξορίζεται από τον Παράδεισο, ανατρέποντας τη στερεοτυπική της εικόνα. Η Εύα μοιράζεται τις ιστορίες της με άλλα πρόσωπα που αναλαμβάνουν το αδύνατο, να περισώσουν την ομορφιά στον κόσμο. Η γυναίκα, το παιδί, ο μετανάστης, ο Ιησούς, πρόσωπα-παρίες που γνωρίζουν βαθιά τη βάσανο, τον ζόφο, τη βία, αγωνίζονται να δείξουν ότι η ομορφιά, απόβλητη και περιφρονημένη, δεν είναι περιττή κι είναι ό,τι πιο πολύτιμο διαθέτουμε.
Οι συμβολισμοί, το μυθικό στοιχείο, η υπαινικτικότητα, ο ποιητικός λόγος με στοιχεία του κυπριακού ιδιώματος συμβάλλουν στην απόλαυση της ανάγνωσης του βιβλίου.
ΜΕΛΕΤΗ (ΜΟΝΟΓΡΑΦΙΑ)/ ΔΟΚΙΜΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ: Παντελής Βουτουρής για το έργο «Ιδέες της σκληρότητας και της καλοσύνης: Εθνικισμός, σοσιαλισμός, ρατσισμός (1897-1922)» (Καστανιώτης).
Στη μελέτη του ο Παντελής Βουτουρής πραγματεύεται από μια ιδιαίτερη σκοπιά καίρια ζητήματα της ιδεολογίας του Μεσοπολέμου. Θέμα του είναι η απήχηση που βρήκαν στους διανοούμενους της εποχής οι θεωρίες της ευγονικής, οι ιδέες της σκληρότητας, η φιλοσοφία της δύναμης και οι θεωρίες για το δίκαιο του πολέμου και το δικαίωμα του ισχυρού να επικρατεί επί των ανίσχυρων. Ο συγγραφέας ανατρέχει στις πηγές αυτών των ιδεών, τον Νίτσε, τον Μαξ Νορντάου και τη θεωρία του εκφυλισμού, τον αισθητισμό και την εξιδανίκευση του κάλλους, τη διάκριση ανάμεσα σε υγιείς και ασθενείς ή σε φυλετικά ανώτερους και κατώτερους.
Οι ιδέες της σκληρότητας γοήτευσαν εθνικιστές και σοσιαλιστές, προοδευτικούς και συντηρητικούς. Η επίδρασή τους διαπιστώνεται σε λογοτέχνες από ολόκληρο το ιδεολογικό φάσμα. Ο συγγραφέας προπάντων επισημαίνει ότι δεν πρέπει να κρίνουμε ετεροχρονισμένα και με ανελαστικά κριτήρια τους υποστηρικτές της «σκληρότητας», αλλά πρέπει να τους δούμε στο ιστορικό πλαίσιο μιας ταραγμένης εποχής για την Ευρώπη και ιδιαίτερα την Ελλάδα που έδινε έναν αγώνα ύπαρξης.
Η προσήλωση στο έθνος και η ιδέα του εθνικισμού έπαιρνε διάφορα πρόσωπα στη φαντασία σημαντικών συγγραφέων και ποιητών, σοσιαλιστών ή εθνικιστών, όπως ο Κωστής Παλαμάς, ο Πέτρος Βλαστός, ο Νίκος Καζαντζάκης, ο Ίων Δραγούμης. Το βιβλίο του Παντελή Βουτουρή ξεχωρίζει για τον άρτιο και συστηματικό τρόπο με τον οποίο προσεγγίζει ένα «δύσκολο» θέμα, το οποίο, παράλληλα, ως αντικείμενο έρευνας, αποτελεί πρωτότυπη επιλογή.
ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΓΙΑ ΜΙΚΡΑ ΠΑΙΔΙΑ: Μαρίνα Μιχαηλίδου-Καδή για το έργο «Άσπρη στολή» (Τελεία).
Σκεπτικό βράβευσης:
Ιστορικό εικονογραφημένο βιβλίο είναι η «Άσπρη στολή» της Μαρίνας Μιχαηλίδου-Καδή στο οποίο η συγγραφέας, χρησιμοποιώντας τη μικροϊστορία και ενεργοποιώντας τη μνήμη συνδυάζει το βιογραφικό και αυτοβιογραφικό υλικό που ενισχύεται και με παρακειμενικά στοιχεία – αφιέρωση, φωτογραφικό υλικό – με τη μυθοπλασία.
Με ύφος λιτό, με αφηγηματική ροή που διακόπτεται από σύντομους διαλόγους που συνδέουν το παρόν με την κάθε ιστορική περίοδο, η Μαρίνα Μιχαηλίδου-Καδή κατορθώνει να εξιστορήσει, όχι μόνο τη ζωή της γιαγιάς Σοφίας, της δυναμικής και θαρραλέας νοσοκόμου, όχι μόνο να αποτυπώσει πολιτισμικά και εκπαιδευτικά χαρακτηριστικά της μεταπολεμικής περιόδου, αλλά να αναδείξει και τη νεότερη ιστορία της Κύπρου, χωρίς ίχνος εθνικισμού και πατριδοκαπηλίας, εμμένοντας στους κυριότερους σταθμούς της: Αγγλική αποικιοκρατία, ανεξαρτησία της Κύπρου (1960), διχασμός (1963), πραξικόπημα και εισβολή (1974), κατάληψη της Κερύνειας. Οι νύξεις ειρηνικής συνύπαρξης Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, που και σε άλλα της βιβλία προωθεί η συγγραφέας, γίνονται με τρόπο που προβάλλουν τη συγγραφική πρόθεση ως γεγονός.
Η «Άσπρη στολή» είναι ένα πολυτροπικό βιβλίο, το οποίο αξιοποιεί ποικίλα σημειωτικά μέσα – λόγο με ποικίλες αφηγηματικές μορφές, δελτίο ειδήσεων, ποικιλία στη γραμματοσειρά, ασπρόμαυρη φωτογραφία, έγχρωμη εικονογράφηση. Την πολυτροπικότητα του κειμένου ενισχύει και η εξαίρετη εικονογράφηση της Ρένιας Μεταλληνού, καθώς και η όλη τυποτεχνική εμφάνιση του βιβλίου, που είναι ιδιαίτερα φροντισμένη. Όλα τα παραπάνω χαρακτηριστικά συντελούν στην πολύσημη νοηματοδότηση του κειμένου, στην προσέλκυση του μικρού αναγνώστη σ’ αυτό και στην απόλαυσή του.
ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΓΙΑ ΜΕΓΑΛΑ ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥΣ: Άντρη Αντωνίου για το έργο «Το καλοκαίρι που μεγάλωσα» (Κέδρος).
Η συγγραφέας, μέσα από την αφήγηση της ηρωίδας, προβάλλει διαφορετικές οπτικές γωνίες αλλά και προσλήψεις των γεγονότων, αυτές των τριών κύριων μυθοπλαστικών ηρώων, αναδεικνύοντας με τρόπο συγκλονιστικό την ψυχική κατάσταση των δύο γυναικών, θυμάτων της άλογης ανδρικής βίας. Η διαφοροποιημένη αντίδραση των δύο γυναικών – ανεκτικότητα και υποχώρηση της μητέρας, σιωπή αλλά και οργή της κόρης – αναδεικνύει ως σημαίνουσα αιτία το διαφορετικό κοινωνικό και πολιτισμικό περιβάλλον μέσα στο οποίο ανατράφηκε η καθεμιά, γεγονός που ενισχύεται και από τη στάση της γιαγιάς.
Η αφήγηση είναι ασθματική, απότοκο της αυξανόμενης αφηγηματικής έντασης που δομείται στις περιγραφές σκηνών βίας, στην έμφαση οδυνηρών ψυχικών προβλημάτων και στις συναισθηματικές συγκρούσεις των ηρωίδων. Η σιωπή ως επιλογή καλύπτει μια σειρά εσωτερικών διεργασιών που διατυπώνονται μέσα από κομμάτια εσωτερικού μονολόγου της έφηβης ηρωίδας. Ένα συγκλονιστικό μυθιστόρημα που αγγίζει την ψυχή εφήβων και ενήλικων αναγνωστών.
ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: Ζωή Πίντσιες Κυριάκου για την εικονογράφηση του έργου «Λατρεύω τα σύννεφα» (συγγραφέας: Νεοφύτα Πολυδώρου).
Στο βιβλίο «Λατρεύω τα Σύννεφα», με εικονογράφο τη Ζωή Πίντσιες Κυριάκου, η εικονογράφηση επιτυγχάνει ένα ενδιαφέρον αποτέλεσμα, που κατορθώνει να ενδυναμώσει το κείμενο, δημιουργώντας το δικό της ιδιαίτερο ύφος. Οι σκηνές που διαδέχονται η μια την άλλη χαρακτηρίζονται από συνοχή και συνέπεια, με τρόπο που αποδίδεται στο σύνολο του βιβλίου μια αναγνωρίσιμη ταυτότητα. Η σύνθεση των εικόνων και ειδικότερα η σχέση/τοποθέτηση των επιμέρους στοιχείων που τις διέπουν, δημιουργούν ένταση και κίνηση στον χώρο.
Οι ήρωες της ιστορίας σχεδιάζονται με χιούμορ και ευφυΐα, κεντρίζοντας έτσι τη φαντασία. Η εικονογράφηση διακρίνεται, επίσης, από τα πλούσια και αρμονικά συνδυασμένα χρώματα, την ευαίσθητη χρήση της νερομπογιάς και τα ποικίλα μοτίβα που εφαρμόζονται στα διάφορα στοιχεία της σύνθεσης.
Πηγή: philenews
