Η συγγραφέας Κωνσταντία Σωτηρίου από την Κύπρο αναδείχθηκε το βράδυ της Τρίτης (ώρα Κεμπέκ, ξημερώματα Τετάρτης ώρα Κύπρου) ως η μεγάλη νικήτρια του μεγαλύτερου διεθνούς λογοτεχνικού διαγωνισμού στον κόσμο. Είναι η νικήτρια του Βραβείου Διηγήματος της Κοινοπολιτείας για το 2019. Συνοδεύεται από έπαθλο 5000 βρετανικών λιρών.
Στο διήγημά της «Έθιμα Θανάτου» η Κωνσταντία Σωτηρίου γράφει για τις Κύπριες μητέρες και συζύγους, οι οποίες αφέθηκαν να πιστεύουν ότι οι δικοί τους αγνοούνταν μετά τον πόλεμο του 1974, ενώ το κράτος και η κοινωνία είχαν ξεκάθαρα τεκμήρια για τους θανάτους τους. Το διήγημα μεταφράστηκε στα αγγλικά από τη μεταφράστρια και αρθρογράφο Λίνα Πρωτοπαπά. Είναι η πρώτη φορά στην ιστορία του διαγωνισμού που μια μετάφραση λαμβάνει το μεγάλο βραβείο.
Το Βραβείο Διηγήματος της Κοινοπολιτείας διοικείται από τους Συγγραφείς της Κοινοπολιτείας, την πολιτιστική πρωτοβουλία του Ιδρύματος Κοινοπολιτείας. Στο όγδοο πια έτος του, το βραβείο απονέμεται στο καλύτερο αδημοσίευτο μυθοπλαστικό διήγημα (2000-5000 λέξεις). Οι περιφερειακοί νικητές λαμβάνουν £2.500 και ο μεγάλος νικητής £5.000. Είναι επίσης επιλέξιμα για το βραβείο διηγήματα μεταφρασμένα στα αγγλικά από άλλες γλώσσες.
Στην Αφρική, η Μπόζι Χάιμπε, η οποία γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Λουσάκα της Ζάμπιας και τώρα ζει στο Νόρφολκ του Ηνωμένου Βασιλείου, κέρδισε με το διήγημά της «Η Αδελφή της Κυρίας» (‘Madam’s Sister’), στο οποίο η άφιξη μιας αδελφής από το Λονδίνο προκαλεί αναταραχές σε ένα νοικοκυριό της Ζάμπιας. Στην Ασία, η Μαλαισιανή συγγραφέας και καθηγήτρια γλώσσας και δημιουργικής γραφής Σάρας Μάνικαμ κέρδισε με το διήγημά της «Η μητέρα μου η Πάτου» (‘My Mother Pattu’). Η ιστορία διερευνά τη βίαιη ζήλια και τον φθόνο μιας μητέρας προς την κόρη της, η οποία διαπιστώνει ότι κανείς δεν μπορεί να την προστατεύσει από την κακοποίηση εκτός από τον ίδιο τον εαυτό της.
Στην Ευρώπη και τον Καναδά, η μεγάλη νικήτρια του φετινού βραβείου, η Κύπρια Κωνσταντία Σωτηρίου, κέρδισε με το διήγημά της «Έθιμα Θανάτου», μεταφρασμένο στα αγγλικά από τη μεταφράστρια και αρθρογράφο Λίνα Πρωτοπαπά. Στην Καραϊβική, η ελληνικής καταγωγής Αλεξία Τόλας που γεννήθηκε και μεγάλωσε στις Μπαχάμες κέρδισε με το διήγημά της «Η Βεράντα της Γιαγιάς» (‘Granma’s Porch’), η πρωταγωνίστρια του οποίου πλοηγείται ανάμεσα στα λεπτά όρια μεταξύ εφηβείας και ενηλικίωσης καθοδηγούμενη από τα περασμένα τραύματα των φίλων και της οικογένειάς της και από τον ταραχώδη πρώτο της έρωτα. Στον Ειρηνικό, η συγγραφέας, καλλιτέχνης και εκδότρια Χάρλεϊ Χερν, η οποία ζει σε μια αγροτική συνοικία όπου πριονίζει καυσόξυλα και φτιάχνει φράχτες, κέρδισε με το διήγημά της «Ουρλιάζοντας» (‘Screaming’), στο οποία μια επίσκεψη σε ένα ίδρυμα περίθαλψης στη Νέα Ζηλανδία φέρνει δύο φίλες αντιμέτωπες με την εξαπάτηση, την ταυτότητα και την έννοια του τέλους.
«Το ‘Έθιμα Θανάτου’ είναι ένα αξιοσημείωτο διήγημα που καταφέρνει να είναι τόσο προσωπικό – μια που ακολουθεί το οδυνηρό αφήγημα μιας γυναίκας που έχασε τον γιο της – όσο και βαθιά πολιτικό, αφού καταγράφει τη διαίρεση ενός τόπου που καταρρέει μέσα στη δίνη του εμφύλιου πολέμου», δήλωσε o πρόεδρος της κριτικής επιτροπής Κάριλ Φίλιπς. «Το διήγημα μας ενθαρρύνει να δούμε την κατάβαση προς την αιματοχυσία και το χάος ως ένα τσακωμό μεταξύ δυο αδελφιών, τα οποία θα μπορέσουν να συμφιλιωθούν μοναχά μετά τον θάνατο. Οι φωνές που ακούμε εδώ ηχούν με μια όμορφη ισχύ ενώ το διήγημα αλλάζει ταχύτητες και χρονικές διακυμάνσεις με πραγματική ευγλωττία».
Όπως σημειώνεται, το έργο χαρακτηρίζεται από μια υψηλή και ποιητική ένταση και παρόλο που είναι περίπλοκο, τόσο ως προς τη μορφή όσο και προς το αντικείμενό του, παραμένει αξιοθαύμαστα διαυγές και συγκινητικό και δικαίως κερδίζει το Βραβείο Διηγήματος της Κοινοπολιτείας για το 2019.
«Είναι μεγάλη μου τιμή και χαρά που κέρδισα αυτό το καταπληκτικό βραβείο, το οποίο αντιλαμβάνομαι ως ανταμοιβή για όλη τη σκληρή δουλειά που έχω κάνει τα τελευταία οκτώ χρόνια, γράφοντας για τις προοπτικές των γυναικών στα πολιτικά και ιστορικά γεγονότα της Κύπρου» δήλωσε η Κύπρια συγγραφέας. «Αυτό το βραβείο είναι μια αναγνώριση για την προσπάθειά μου να δώσω φωνή σε αυτές που δεν είχαν την ευκαιρία να ακουστούν πριν. Σε αυτές που αφέθηκαν πίσω να μαζεύουν τα κομμάτια που άφησε πίσω το χάος του πολέμου. Μεγάλωσα βλέποντας τα πρόσωπα των μητέρων και των συζύγων των αγνοουμένων. Αυτές ήταν τα πραγματικά θύματα του πολέμου. Οι γυναίκες δεν πρέπει να είναι θύματα κανενός πολέμου. Οι γυναίκες είναι η συνέχεια της ζωής. Έγραψα αυτή την ιστορία για να χαιρετίσω τη δύναμή τους.»
Η Κωνσταντία Σωτηρίου γεννήθηκε στη Λευκωσία το 1975. Το πρώτο της μυθιστόρημα «Η Αϊσέ Πάει Διακοπές» (Πατάκης, 2015), έλαβε το Βραβείο Αθηνών για τη Λογοτεχνία. Το δεύτερο της βιβλίο «Φωνές από Χώμα» (Πατάκης, 2017), συμπεριλήφθηκε στον κατάλογο των επικρατέστερων για το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας της Κύπρου. Έχει γράψει θεατρικά έργα για ανεξάρτητους θιάσους καθώς και για τον Οργανισμό Θεάτρου Κύπρου.
Η ανακοίνωση της νικήτριας έλαβε χώρα στο Σπίτι της Λογοτεχνίας στην Πόλη του Κεμπέκ, Πόλη της Λογοτεχνίας UNESCO, όπου οι πέντε περιφερειακές νικήτριες συνευρέθηκαν με υψηλού προφίλ Καναδές και Καναδούς συγγραφείς, όπως είναι η ποιήτρια, συγγραφέας και κωμικός Έρικα Σούσι και η βραβευμένη μυθιστοριογράφος Κριστιάν Βαντνές.
Κατά την τελετή, οι Κοινοπολιτειακοί Συγγραφείς, οι οποίοι διοικούν τον διαγωνισμό, ανακοίνωσαν ότι από τον επόμενο χρόνο θα γίνονται δεκτά, για πρώτη φορά, διηγήματα και στη γαλλική γλώσσα. Ο διαγωνισμός δέχεται ήδη υποβολές στα αγγλικά, ελληνικά, κινέζικα, μαλαϊκά, μπεγκάλι, πορτογαλικά, σαμόα, σουαχίλι, ταμίλ και τουρκικά. Αυτή η γλωσσική πολυμορφία του βραβείου αντιπροσωπεύει τον πλούτο των πολλών και διαφόρων λογοτεχνικών παραδόσεων της Κοινοπολιτείας.
«Το διήγημα της Κωνσταντίας Σωτηρίου, επιδέξια μεταφρασμένο από τη Λίνα Πρωτοπαπά, είναι μια δυνατή ιστορία η όποια άξια κερδίζει το Βραβείο Διηγήματος της Κοινοπολιτείας για το 2019» επισημαίνει ο Βιτζάι Κρισναράγιαν, Γενικός Διευθυντής του Ιδρύματος της Κοινοπολιτείας. «Είναι μια συναρπαστική νίκη μια που το διήγημα αυτό είναι το πρώτο μεταφρασμένο διήγημα που κερδίζει τον διαγωνισμό. Το γεγονός ότι αυτό συμβαίνει από την πρώτη χρονιά που ο διαγωνισμός άνοιξε τις πόρτες του σε μεταφράσεις από τα ελληνικά, μας υποδεικνύει τον τεράστιο συγγραφικό πλούτο που βρίσκεται σε κάθε γωνιά της Κοινοπολιτείας και που δεν έχει ακόμα φθάσει στο αγγλόφωνο κοινό.»
Το Βραβείο Διηγήματος της Κοινοπολιτείας κρίνεται από μια διεθνή ομάδα συγγραφέων που αντιπροσωπεύει τις πέντε περιφέρειες της Κοινοπολιτείας. Υπό την προεδρία του Βρετανού μυθιστοριογράφου, θεατρικού συγγραφέα και δοκιμιογράφου Κάριλ Φίλιπς, η Ουγκαντέζα Τζένιφερ Νανσουμπούγκα Μακούμπι (Αφρική), ο Πακιστανός Μοχάμεντ Χανίφ (Ασία), η Κάρελ Λορντ από τα Μπαρμπάντος (Καραϊβική), ο Βρετανός Κρις Πάουερ (Ευρώπη και Καναδάς) και η Νεοζηλανδή Κόρτνεϊ Σίνα Μέρεντιθ (Ειρηνικός) επέλεξαν τις περιφερειακές νικήτριες για το 2019 – μια αποκλειστικά γυναικεία νικητήρια ομάδα – ανάμεσα από 5081 υποβολές από 50 χώρες της Κοινοπολιτείας.
Σε συνεργασία με τους Κοινοπολιτειακούς Συγγραφείς, το λογοτεχνικό περιοδικό Granta δημοσιεύει όλες τις περιφερειακές νικήτριές του Βραβείου Διηγήματος της Κοινοπολιτείας για το 2019, συμπεριλαμβανομένης της Κωνσταντίας Σωτηρίου με το διήγημά της «Έθιμα Θανάτου». Το νικητήριο διήγημα θα δημοσιευθεί επίσης στο adda, το καινοτόμο ηλεκτρονικό περιοδικό των Κοινοπολιτειακών Συγγραφέων, στο www.addastories.org.
Οι υποβολές διηγημάτων για το Βραβείο Διηγήματος της Πολιτείας του 2020 θα ανοίξουν την 1η Σεπτεμβρίου 2019.
Συγχαρητήρια από ΥΠΠ
Με αφορμή τη βράβευση της Κωνσταντίας Σωτηρίου, οι Πολιτιστικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού εκφράζουν τα θερμά τους συγχαρητήρια στη συγγραφέα, καθώς και στη μεταφράστρια του διηγήματος στα αγγλικά, Λίνα Πρωτοπαπά.
«Η διεθνής αυτή διάκριση αποτελεί τιμή για την Κύπρο και προβάλλει τη σύγχρονη λογοτεχνική μας δημιουργία στο εξωτερικό. Είναι η πρώτη φορά που συγγραφέας από την Κύπρο βραβεύεται με το εν λόγω βραβείο, ενώ είναι επίσης η πρώτη φορά στην ιστορία του διαγωνισμού που βραβεύεται μεταφρασμένο διήγημα» σημειώνεται.
Πηγή: philenews