Μια παράσταση βασισμένη στο κορυφαίο δημιούργημα του Στρατή Δούκα «Ιστορία ενός Αιχμαλώτου», παρουσιάζεται από τις 19 Οκτωβρίου στο Θέατρο Χώρα, σε δραματουργική επεξεργασία και σκηνοθεσίας της Μαρίας Μανναρίδου- Καρσερά. Μία παράσταση με επετειακό χαρακτήρα για την 100η επέτειο της Μικρασιατικής Καταστροφής.
Ο Φώτης Αποστολίδης ενσαρκώνει τον Νικόλα Κοζάκογλου, έναν Έλληνα που συνελήφθη από τους Τούρκους κατά την καταστροφή της Σμύρνης το 1922, που εξιστορεί τις περιπέτειες, την απόδραση και τον αγώνα του για επιβίωση μέχρι τη διάσωσή του.
Το μυθιστόρημα του μικρασιάτη συγγραφέα (Μοσχονήσια 1895 – Αθήνα 1983), ένα από τα πλέον αξιόλογα έργα της ελληνικής πεζογραφίας, είναι αφιερωμένο «στα κοινά μαρτύρια των λαών» κι έχει διεθνιστικό χαρακτήρα.
Με τρόπο παραστατικό και ύφος γλαφυρό εξιστορούνται οι κακουχίες, τα δεινά, η φυσική και ηθική ταλαιπωρία του βασικού προσώπου και αναδεικνύεται το ψυχικό του σθένος, καθώς, στην προσπάθεια για επιβίωση, αναγκάζεται να υποδυθεί τον Τούρκο και, εργαζόμενος για μεγάλο διάστημα σε κάποιο υποστατικό της Μ. Ασίας, καταφέρνει τελικά να δραπετεύσει και να σωθεί.
Πρωτοδημοσιεύθηκε το 1929 και είναι μια από τις σημαντικότερες αφηγήσεις της περιπέτειας όσων δεν μπόρεσαν να διαφύγουν έγκαιρα από τη μικρασιατική ακτή το 1922. Ο Φώτος Πολίτης το είχε χαρακτηρίσει «ένα μικρό αριστούργημα», σημειώνοντας ότι ανάγει τον Στρατή Δούκα στη σειρά των καλύτερων διηγηματογράφων. «Στάζει η ζωή, στάζει η αλήθεια -στάλλα, στάλλα- από κάθε περιγραφή» έγραψε.
Πνεύμα ανήσυχο και δημιουργός με ποικίλα ενδιαφέροντα, ο Στρατής Δούκας διέκοψε τις νομικές σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας και συμμετείχε ενεργά στις επιχειρήσεις του Α’ παγκόσμιου πολέμου και αργότερα του μικρασιατικού μετώπου, όπου και τραυματίστηκε. Η φιλία του με πολλούς ζωγράφους και συγγραφείς της εποχής (Φώτης Κόντογλου, Σπύρος Παπαλουκάς κ.ά.), του έδωσε τη δυνατότητα να επεκτείνει τις αναζητήσεις του σε τομείς της λαϊκής τέχνης (μελέτη της τέχνης του Αγίου Όρους, διοργάνωση εκθέσεων με έργα ανατολίτικων βιοτεχνιών), να προχωρήσει στην έκδοση πρωτοποριακών περιοδικών (Το τρίτο μάτι) και, γενικά, να αναζητήσει τις πηγές έμπνευσής του σε κάθε στοιχείο, χώρο ή πρόσωπο που διακρινόταν από το χαρακτηριστικό της απλότητας και της γνησιότητας.
Υπηρέτησε ως αξιωματικός κατά τον Ελληνοϊταλικό πόλεμο (1940-41) και στην Κατοχή οργανώθηκε στο κίνημα της Εθνικής Αντίστασης. Την περίοδο της δικτατορίας (1967-1974) διώχθηκε για τις δημοκρατικές πεποιθήσεις του. Έζησε σεμνός και ενάρετος, μακριά από κάθε δημοσιότητα και έξω από το φιλολογικό κατεστημένο της εποχής του. Οι έννοιες της απλότητας και της βαθύτερης φιλανθρωπίας είναι ίσως οι δύο κυριότεροι άξονες της προσωπικότητας και του συνολικού του έργου.
Λογοτεχνικά έργα του Στρατή Δούκα: Ιστορία ενός αιχμαλώτου (1929), Εις εαυτόν (1930), Γράμματα και συνομιλίες (1966), Ο βίος ενός αγίου – Γιαννούλης Χαλεπάς (1967), Οδοιπόρος (1968), Δεσμός (1970), Μαρτυρίες και κρίσεις (1972), Ο μικρός αδελφός (1972), Ενώτια (1974), Ενθυμήματα από δέκα φίλους μου (1976), Οι δώδεκα μήνες (1982), Θερμοκήπιο (1982). Τεχνοκριτικά: Το εικονογραφικό έπος της ανατολικής εκκλησίας (1948), Γιαννούλης Χαλεπάς, Νέα βιογραφικά (1952), Γιαννούλης Ιωάννου Χαλεπάς – Κατάλογος των έργων του (1962), Ο ζωγράφος Σπύρος Παπαλουκάς (1966). Επίσης, επιμελήθηκε διάφορα βιβλία για πολλούς ομότεχνούς του (Φ. Κόντογλου, Ν.Γ. Πεντζίκη, Δημ. Βουτυρά κ.ά.) και το 1979 κυκλοφόρησε το βιβλίο Σχέδια του Στρατή Δούκα, που αναφέρεται στη ζωγραφική του.
Συντελεστές
- Δραματουργία – Σκηνοθεσία: Μαρία Μανναρίδου – Καρσερά
- Σκηνικά – Κοστούμια: Μαρίζα Παρτζίλη
- Μουσική Σύνθεση: Γιώργος Καλογήρου
- Σχεδιασμός Φωτισμού: Σταύρος Τάρταρης
- Χειρισμός Φωτισμού – Ήχου: Αντρέας Καρσεράς
- Βοηθός Σκηνοθέτη: Χαρά Λαμπριανίδου / Βαλάντω Χαραλάμπους
- Στον ρόλο του Νικόλα Κοζάκογλου ο Φώτης Αποστολίδης
Παραστάσεις
- Λευκωσία, Θέατρο Χώρα. Πρεμιέρα: Τετάρτη 19 Οκτωβρίο, 8.30μ.μ. Παραστάσεις κάθε Δευτέρα, Τετάρτη (8.30μ.μ.) και Κυριακή 7μ.μ. (εκτός Κυριακής 23/10 που περιοδεύει στο Δημοτικό Θέατρο Ύψωνα). Κρατήσεις: 99544934
