Οι φίλοι των κόμικς μπορούν να παρακολουθήσουν τις περιπέτειες του θρυλικού Διγενή μέσα από ένα σύγχρονο graphic novel. Η μάχη του με τον Χάρο, η οποία είναι θέμα πολλών δημοτικών τραγουδιών στην Κύπρο, αποτελεί μέρος της ιστορίας των εμπνευστών του κόμικς.
Τον 10ο αιώνα μ.Χ., στα ανατολικά σύνορα του Βυζαντίου με τη Σαρακινή Συρία, μεγαλώνει ο Βασίλειος Μουσούρ, γιος μιας Βυζαντινής αριστοκράτισσας και ενός Σύρου εμίρη. Σε μια βίαιη εποχή, όπου η επιβίωση εξαρτάται από τις πολεμικές αρετές, ο νεαρός Βασίλειος κυνηγάει τα όνειρά του αλλά δεν έχει να επιδείξει ούτε ρώμη ούτε δεξιοτεχνία. Μέσα, όμως, από ένα μακρινό κι αιματηρό ταξίδι στον Δρόμο του Μεταξιού, ο Βασίλειος ξεκινά μια μεταμόρφωση. Ο νεαρός, απόβλητος αριστοκράτης παλεύει με το παρελθόν του, τον εαυτό του και τον ίδιο τον θάνατο, ανακαλύπτει την πραγματική του φύση κι αναγεννιέται σε ικανό πολεμιστή. Γίνεται ο «Διγενής Ακρίτας».
Πρόκειται για ένα καινούργιο graphic novel, εμπνευσμένο από το βυζαντινό έπος του Διγενή Ακρίτα, ο πρώτος τόμος του οποίου με τίτλο «Διγενής Ι. Το σημάδι του Κάιν», κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Jemma Press. Τη συγγραφή του υπογράφουν ο Κωνσταντίνος Δημητρίου, ηλεκτρολόγος-μηχανικός, και η βραβευμένη συγγραφέας Κάλλια Παπαδάκη. Η υπέροχη, σύγχρονη εικονογράφηση είναι δημιουργία του Αύγουστου Κανάκη και του Ντένη Γιατρά.
«Πριν από έξι χρόνια διάβασα τον “Χρυσό Κλώνο” του James Frazer, σε μια προσπάθεια να διερευνήσω τη φύση των μύθων και των προφορικών παραδόσεων. Οι αναφορές του Frazer σε μια μακρά λίστα από ευρωπαϊκές λαϊκές παραδόσεις μου έφεραν στο μυαλό τον Διγενή Ακρίτα. Έψαξα και διάβασα την απόδοση του χειρογράφου της Άνδρου και συνειδητοποίησα ότι το έπος περιγράφει έναν υπερήρωα της εποχής του, τον κατεξοχήν πρωταγωνιστή των κόμικς σήμερα», λέει ο Κωνσταντίνος Δημητρίου. «Για εμένα, όπως και για τους περισσότερους οπαδούς των κόμικς, τα έργα του Alan Moore, ειδικά το “From Hell”, είναι ορόσημα για την ικανότητα του μέσου να μεταφέρει σύνθετες και γεμάτες συμβολισμό ιστορίες για την ανθρώπινη κατάσταση».
Πώς μπορεί όμως ο μύθος αυτός να αφορά σήμερα τον σύγχρονο άνθρωπο; Η Κάλλια Παπαδάκη απαντά πως αυτό που κάνει τον Διγενή σύγχρονο και επίκαιρο είναι η διττή ταυτότητά του, η διαρκής αμφιταλάντευσή του ανάμεσα στην αραβική και τη βυζαντινή καταγωγή του, ζώντας συνάμα σ’ ένα γεωγραφικό μεταίχμιο ρευστών συνόρων, σε μια εποχή που μαστίζεται από τον πόλεμο και τη βία. Γεγονός που τον μεταμορφώνει ευθύς αμέσως σ’ ένα τραγικό και συνάμα διαχρονικό πρόσωπο, κάποιον που μάχεται να αντιπαρέλθει εχθρούς και δαίμονες, να υπερβεί όσα τον περιορίζουν ώστε να ζήσει ελεύθερος.
Ο ΔΙΓΕΝΗΣ ΚΑΙ Η ΚΥΠΡΟΣ
Η δράση του θρυλικού Διγενή με τις υπερφυσικές δυνάμεις έφτασε ώς την Κύπρο. Τα περισσότερα κυπριακά δημοτικά τραγούδια που αναφέρονται σ΄αυτόν έχουν θέμα τους το τελευταίο και πιο μεγάλο κατόρθωμα του μεγάλου ήρωα, τη νίκη του πάνω στον Χάροντα, ύστερα από επέμβαση του ίδιου του Θεού. Θα υπάρχει, άραγε, κάποια αναφορά για τη δράση του στην Κύπρο στους επόμενους τόμους του graphic novel; «Η ιστορία μας αντλεί στοιχεία από τους υπάρχοντες μύθους, από τα μεσαιωνικά χειρόγραφα και τα δημοτικά τραγούδια για τον Διγενή. Η μάχη του με τον Χάρο, που είναι θέμα πολλών τραγουδιών από την Κύπρο, είναι μέρος της ιστορίας μας. Το εφαλτήριό μας είναι η φύση του πραγματικού ανθρώπου πίσω από τους μύθους, και ποια κατορθώματα και προσωπικοί του αγώνες τον έκαναν τόσο ξεχωριστό, ώστε να αποτυπωθεί με τέτοιο εντυπωσιακό τρόπο στη μνήμη των σύγχρονών του. Σύμφωνα με τα χειρόγραφα, έζησε στα ανατολικά σύνορα της Αυτοκρατορίας, πιθανώς τον 9ο με 10ο αιώνα. Η αφήγησή μας λοιπόν ξεκινάει από την Καππαδοκία και κινείται με βάση το ιστορικό πλαίσιο της εποχής εκείνης», σχολιάζει ο Κωνσταντίνος Δημητρίου.
Αυτό που κάνει τον Διγενή να ξεχωρίζει από τους κοινού θνητούς, σύμφωνα με την Κάλλια Παπαδάκη, είναι η αντοχή του στον πόνο, κυριολεκτικά και μεταφορικά, η διαρκής εσωτερική του αμφιταλάντευση. Η μάχη του με τον ίδιο τον Χάρο, έστω συμβολικά, στα Μαρμαρένια Αλώνια. «Ο Διγενής Ακρίτας, σε όλες τις παραλλαγές που διαθέτουμε, είναι ένας άνδρας που έχει όλες τις σωματικές και ψυχικές αρετές για να αντεπεξέλθει σε μια εποχή που μαστίζεται από τον πόλεμο και τη βία. Εδώ, όμως, ο Διγενής αναγεννιέται μέσα από τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει, του λείπουν αρχικά όλα τα εφόδια, πέρα από μια ροπή προς τη γνώση, σε μια εποχή όπου η ρώμη υπερτερεί. Η διαδρομή που ακολουθεί είναι ένα μακρύ ταξίδι ενηλικίωσης και μαθητείας στον Δρόμο του Μεταξιού, κατά το οποίο μεταμορφώνεται σταδιακά από έναν αδύναμο ψυχικά και σωματικά άνδρα σ΄ έναν ήρωα, κάποιον που υπερβαίνει εαυτόν».
maria.panayiotou@phileleftheros.com
Ελεύθερα, 13.2.2022.
