Εκείνη, ιστορικός με ιδιαίτερη λατρεία στην προφορική ιστορία και ικανότητα να σκέφτεται και να υλοποιεί σε ιδιαίτερα ενδιαφέροντα πρότζεκτ τις σκέψεις της αγγίζοντας τα πάντα με το μαγικό ραβδί της αγάπης και της αφοσίωσης.
Εκείνος, δημοσιογράφος στο επάγγελμα. Τον συναντάς πάντα με εκείνο το σοβαρό ύφος στην τηλεόραση και στα ρεπορτάζ του. Ανοίγοντας όμως τον προσωπικό του λογαριασμό στο Instagram και περιδιαβαίνοντας τα στόρις του, αμέσως καταλαβαίνεις την αγάπη του να περπατά στην πόλη και να παρατηρεί τα πρόσωπα των ανθρώπων… Αυτά που μαρτυρούν ιστορίες, πολλές φορές, ανείπωτες…
Με μότο τους λοιπόν «Γνωστοί ή άγνωστοι, όλοι τους έχουν μια ιστορία να μοιραστούν» η Ιλιάνα Κουλαφέτη και ο Χρήστος Μιχάλαρος, σμίγουν την τέχνη τους και «τρέχουν» έναν από τους πιο όμορφους λογαριασμούς στο Instagram, χαρτογραφώντας την Κύπρο μέσα από απλούς, καθημερινούς ανθρώπους, τους κρυμμένους ήρωες και τις ιστορίες τους! Γιατί όπως λέει εύστοχα η Ιλιάνα, «όπου υπάρχουν άνθρωποι, υπάρχει και προφορική ιστορία…».
Τον Σεπτέμβριο, οι Άνθρωποι της Κύπρου ανεβαίνουν στο θεατρικό σανίδι μαζί με την Ομάδα Γιασεμίν, σε μια παράσταση υπό τον τίτλο «Άνθρωποι της Φανερωμένης» περιγράφοντας ιστορίες ανθρώπων που συμβαίνουν γύρω από την εκκλησία και την Πλατεία της Φανερωμένης στην εντός των τειχών Λευκωσία. Σε μια γειτονιά που πέρασε πολλά και περνάει ακόμα, λλά έχει δείξει, όχι μόνο τεράστια ανθεκτικότητα αλλά και εξέλιξη, δημιουργία και προοπτική. Μέσα από το θεατρικό εγχείρημα με την συμβολή μιας ομάδας εξαίρετων ηθοποιών και άλλων συνεργατών, επιχειρούν να βάλουν τον θεατή να «περπατήσει» στους δρόμους της πόλης και να γνωρίσει ανθρώπους που για χρόνια οι ιστορίες τους ήταν καλά κρυμμένες στα συρτάρια της μνήμης αλλά και άλλες τόσες που συμβαίνουν καθημερινά.
Mια ιστορικός κι ένας δημοσιογράφος συναντώνται και σμίγουν την τέχνη τους καταγράφοντας ιστορίες των Ανθρώπων της Κύπρου. Πως προέκυψε αυτό το συναπάντημα;
Χ.Μ:Πριν ξεκινήσουν όλα αυτά, γίναμε φίλοι. Από τη μια η Ιλιάνα είχε μια σπουδαία δραστηριότητα με τη «Μηχανή του Χρόνου» της Κύπρου κι έπειτα με τον «Κυπριακό Χρονογράφο», που την οδήγησαν στην ιδέα του «People of Cyprus» την οποία ξεκίνησε να τρέχει μόνη της, ανεβάζοντας ανθρώπους που της έκαναν εντύπωση μέσα από τις ζωές τους.
Ι.Κ: Από την άλλη ο Χρήστος, με την στήλη «Η άλλη όψη» που είχε παλαιότερα στην κυριακάτικη έκδοση της εφημερίδας «Η Σημερινή», τις φωτογραφίες που έβγαζε στην Παλιά Λευκωσία (κυρίως) και τις ανέβαζε στα κοινωνικά του δίκτυα, μας οδήγησαν στο να ενώσουμε τις κοινές μας αγάπες. Πάντα είχαμε έναν κοινό κώδικα επικοινωνίας, μια άριστη χημεία σε επίπεδο φιλίας και συνεννόησης, η οποία -το βλέπαμε- σε κάποια συνέργεια θα οδηγούσε. Αρχικά λοιπόν, συνεργαστήκαμε στο πλαίσιο της «Πρώτης Εκπομπής» του Ράδιο Πρώτο, μετά ήρθε το «People of Cyprus».
Ποια είναι η ιδέα που κρύβεται πίσω από το διαδικτυακό εγχείρημά σας; Ποιο είναι το ερέθισμα που σας ώθησε να καταγράφετε ιστορίες;
Πιστεύουμε και οι δύο μας ότι κάθε άνθρωπος δεν είναι μόνο ένα πράγμα. Όσο κι αν προσπαθήσουμε να προσδιορίσουμε είτε τον εαυτό μας είτε κάποιον τρίτο με μια και μόνο ιδιότητα, το μόνο που καταφέρνουμε είναι μια σκέτη ανεπάρκεια. Χάνουμε έναν τεράστιο πλούτο πληροφοριών που μπορεί να μας ενώνει με τους άλλους ανθρώπους. Και το ζήτημα, πέρα από τη γνώση, είναι να ερχόμαστε πιο κοντά. Οι άνθρωποι είμαστε ψηφιδωτά κι εμείς στο People of Cyprus έτσι τους αντιμετωπίζουμε. Ξεκινώντας από αυτό λοιπόν και με το moto το «Famous or not, we all have a story to tell» κάνουμε μια προσπάθεια να χαρτογραφήσουμε την Κύπρο μέσα από απλούς, καθημερινούς ανθρώπους και τις ιστορίες τους. Εξάλλου, αυτοί είναι οι πρωταγωνιστές της κοινωνίας κι εμείς ξέρουμε πολύ καλά ότι ένας τόπος χωρίς τους ανθρώπους του δεν είναι τίποτα. Και όπου υπάρχουν άνθρωποι, υπάρχει και Προφορική Ιστορία, η οποία, αν δεν καταγραφεί, χάνεται για πάντα στη λήθη με την αλλαγή των γενεών. Σκεφτείτε το σαν μια επιχείρηση «εκδημοκρατισμού» αυτής της Ιστορίας του τόπου.
Πως διαλέγετε τις ιστορίες σας και ποια είναι η διαδικασία καταγραφής τους;
Δεν υπάρχουν κριτήρια. Το βασικό είναι να υπάρχει μια ενδιαφέρουσα ιστορία ζωής, μια δραστηριότητα που δεν την συναντάς εύκολα ή κάτι που χάνεται, για παράδειγμα επαγγέλματα όπως του τσαγκάρη και του πλανόδιου παγωτατζή. Υπάρχουν ιστορίες κρυμμένες στο συρτάρι ή στις ψυχές εκείνων που τις έζησαν που περιμένουν να βγουν και να καταγραφούν. Αυτή η διαδικασία δεν είναι στατική, αλλά δυναμική, διαμορφώνεται εν τη εξελίξει της. Εκείνο που πολλές φορές συμβαίνει είναι, περπατώντας στην Λευκωσία ή σε άλλες πόλεις, να βλέπουμε κάποια φιγούρα που μας κεντρίζει την προσοχή, την πλησιάζουμε, βλέπουμε αν όντως υπάρχει ιστορία πίσω από το πρόσωπο και τότε αρχίζουμε να την καταγράφουμε, να απαθανατίζουμε φωτογραφικά τον άνθρωπο και να χτίζουμε σιγά-σιγά το προφίλ του. Αρκετούς τους βρίσκουμε μέσα από συστάσεις φίλων, οι οποίοι λειτουργούν με αγάπη προς εμάς ως «ραντάρ» ή ακόμα και αναγνώστες της σελίδας που επικοινωνούν προτείνοντάς μας ανθρώπους από την περιοχή τους, τα χωριά τους ή ακόμα και συγγενείς τους. Αυτό μας εξιτάρει πάρα πολύ και μας αρέσει που συμβαίνει.
Το προφίλ των «Ανθρώπων της Κύπρου» έχει την εικόνα ενός απ’ αυτούς! Ποιος είναι;
ΧΜ: Το όλο project στήθηκε ένα βράδυ στη Λόφου, όταν η Ιλιάνα αποφάσισε να δημιουργήσει τον λογαριασμό αυτό, «κλέβοντας» το πορτρέτο ενός παππού, που ζωγράφισε ο καλλιτέχνης Twenty Three, Βασίλης, κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ Xarkis το 2016, για λογότυπο, και κοινοποιώντας ως πρώτη ιστορία την εμπειρία του Δημήτρη από τη Λόφου. Δύο χρόνια μετά ήρθε και μας βρήκε ένα μήνυμα χαμογελαστό συνοδευμένο από το πορτρέτο ενός ωραίου παππού. Το μήνυμα έγραφε «το logo σας» και ήταν αρκετό για να πάμε να τον γνωρίσουμε.
Ι.Κ: Ο κύριος Πέτρος «Κούρβελλος», που λέτε, είναι ο άνθρωπος πίσω από το λογότυπο. Πρόσφυγας από τη Λάπηθο στη Λόφου ένας άνθρωπος ωραίος, στα 98 του, μας συνάντησε με τσιαττιστά. Ξεκίνησε ως οδηγός λεωφορείου ως ένας από τους πρώτους της εταιρείας «Λάμπουσα» και συνέχισε ως οδηγός της Λόφου, προσφέροντας υπηρεσίες σε ένα χωριό που δυσκολευόταν, ανοίγοντας κυριολεκτικά δρόμους στη ζωή των κατοίκων του.
Ο κύριος Πέτρος συγκεντρώνει στα χρόνια και στο πρόσωπό του, όλα τα χαρακτηριστικά και τη νεώτερη ιστορία της Κύπρου. Τον χάσαμε πρόσφατα, μα το ωραίο του πνεύμα θα ζει για πάντα συγκεντρώνοντας τα χαρακτηριστικά ενός κόσμου που πάει να χαθεί και που οφείλουμε να διαφυλάξουμε.
Συναντήσατε πολλούς «Ανθρώπους της Κύπρου» μέχρι στιγμής. Ποια από τις ιστορίες που καταγράψατε μπορείτε να ξεχωρίσετε ανάμεσα σε άλλες και γιατί;
Κάθε μια έχει την ιδιαιτερότητά της και κάθε αναγνώστης, ακόμα κι εμείς οι δύο καθένας με τα δικά του κριτήρια και βιώματα, έχει κάποιες ιστορίες με τις οποίες συνδέεται περισσότερο. Αντιλαμβάνεστε λοιπόν ότι το ψηφιδωτό των καταγραφών που έχει διαμορφωθεί σταδιακά αρχίζει να δείχνει τη μεγάλη εικόνα, την Κύπρο των ανθρώπων της κι αυτό είναι που αγαπάμε μέσα από αυτή τη διαδικασία.
Τι σας εμπνέει από τους Ανθρώπους της Κύπρου;
Ότι καθένας είναι τόσο διαφορετικός όσο αναπόσπαστο κομμάτι αυτού που έχει καθένας στο μυαλό του ως «Κύπρος», πλην όμως δεν μπορεί εύκολα με λόγια να το περιγράψει. Το νιώθει όμως, το γεύεται, το μυρίζει, το αισθάνεται. Είναι μια μαγική συνισταμένη που προκύπτει μέσα από όλους τους ανθρώπους του τόπου μαζί. Είναι η ρίζα μας, η ταυτότητα μας, το χώμα και το αίμα μας. Η συνείδησή μας. Αυτοί οι άνθρωποι με τον τρόπο τους μας διαμορφώνουν και μαζί αντανακλούν αυτό που είμαστε στο σύνολό του.
Ποια είναι η γεύση που σας αφήνει όλο αυτό το εγχείρημα σας! Πως θα χαρακτηρίζατε τους Ανθρώπους της Κύπρου;
Τους αγαπάμε. Αν δεν υπήρχε αγάπη, αυτό το εγχείρημα δεν θα γινόταν πραγματικότητα. Κάθε φορά που ολοκληρώνουμε μια καταγραφή και παρουσιάζουμε μια ιστορία, νιώθουμε ότι ήρθαμε ένα βήμα πιο κοντά στην μεγάλη εικόνα.
Από το Instagram οι Άνθρωποι της Κύπρου ανεβαίνουν στο σανίδι μαζί με την Ομάδα Γιασεμίν σε μια θεατρική παράσταση «Άνθρωποι της Φανερωμένης». Πείτε μας λίγα λόγια γι’ αυτό το εγχείρημα.
Είμαστε πολύ χαρούμενοι γι’ αυτό που ετοιμάζουμε παρέα με εξαιρετικούς καλλιτέχνες. Πρόκειται για μια θεατρική παράσταση η οποία θα περιγράφει τη ζωή γύρω από την Εκκλησία και την Πλατεία της Φανερωμένης στην εντός των τειχών πόλη της Λευκωσίας. Εκεί, όπου κι εμείς στις προσωπικές μας ζωές έχουμε επιλέξει να περνάμε ένα μεγάλο μέρος της μέρας μας, υπάρχει ένα ολόκληρο «κοινωνικό οικοσύστημα» που διατηρεί εδώ και πολλές δεκαετίες τα δικά του χαρακτηριστικά τα οποία μάλιστα γοητεύουν σχεδόν όποιον έχει περάσει από εκεί. Κι αυτό, είναι διαχρονικό, δεν συμβαίνει τα τελευταία χρόνια.
Είναι μια γειτονιά που πέρασε πολλά και περνάει ακόμα. Αλλά έχει δείξει, όχι μόνο τεράστια ανθεκτικότητα αλλά και εξέλιξη, δημιουργία και προοπτική. Συναντήσαμε ανθρώπους λοιπόν που, είτε τους γνωρίζαμε ήδη είτε τους ανακαλύψαμε τώρα, οι οποίοι χαρακτηρίζουν αυτή τη γειτονιά. Χωρίς αυτούς, τα πάντα θα ήταν αλλιώς. Καταγράψαμε λοιπόν τις ιστορίες τους, η Ναταλία Παναγιώτου έχτισε το σενάριο με βάση τις ζωές τους και οι εξαίρετοι ηθοποιοί Αντρέας Κούτσουμπας, Δέσποινα Χρυσάνθου, Ραφαέλλα Καβάζη και Mohammed Awwad θα τους ενσαρκώσουν στο σανίδι. Οι ρόλοι λοιπόν αντλούνται από τις πραγματικές ζωές, πραγματικών ανθρώπων και παρουσιάζονται να συνομιλούν μεταξύ τους, να αλληλεπιδρούν και να περνούν μπροστά από τους θεατές οι οποίοι -βάζουμε στοίχημα- θα έχουν τα δικά τους βιώματα που θα συνδέονται με αυτούς. Ο Βασίλης Φιλίππου υα συνοδεύει με μουσική την όλη αφήγηση και το Πολιτιστικό Ίδρυμα της Τράπεζας Κύπρου αγκάλιασε την πρωτοβουλία στο πλαίσιο του Φεστιβάλ «Faneromeni21». Επί της ουσίας, μέσα από την συγκεκριμένη διαδικασία, οι θεατές «περπατούν» στους δρόμους της πόλης και γνωρίζουν προσωπικότητες που πέρασαν απαρατήρητες για χρόνια, ιστορίες που παρέμειναν σκονισμένες στο συρτάρι της μνήμης αλλά και άλλες τόσες που συνάντησαν στο δρόμο τους και είχαν την περιέργεια να μάθουν περισσότερα.
Πληροφορίες – Συντελεστές
Έρευνα-Καταγραφή σε βίντεο: Ιλιάνα Κουλαφέτη & Χρήστος Μιχάλαρος
Καλλιτεχνική και σκηνοθετική επιμέλεια-Δραματοποίηση: Ναταλία Παναγιώτου
Επεξεργασία κειμένου: Ναταλία Παναγιώτου, Ιλιάνα Κουλαφέτη, Χρήστος Μιχάλαρος
Ηθοποιοί: Αντρέας Κούτσουμπας, Δέσποινα Χρυσάνθου, Ραφαέλλα Καβάζη, Mohammed Awwad
Μουσική: Βασίλης Φιλίππου
Διάρκεια: 70 λεπτά
Ημερομηνία: Πέμπτη, 2 Σεπτεμβρίου 2021
Ώρα: 21:00
