Όπως το κάθε ανασάλεμα της μνήμης, έτσι και ο Κατακλυσμός, γυρίζει με νοσταλγία και πόνο την καρδιά και την σκέψη κάθε Κερυνειώτη, εκεί από όπου δεν έφυγε ποτέ. Στη γενέθλια πόλη, την Κερύνεια!
Κατακλυσμός! Μια γιορτή που οι ειδωλολατρικές ρίζες της παραπέμπουν στην Αφροδίτη και τον Άδωνη, ενώ η χριστιανική μας παράδοση την συνδέει με την κάθαρση της ψυχής, όταν το φως του Αγίου Πνεύματος κατακλύζει την ψυχή του ανθρώπου και τον οδηγεί στη λύτρωση.
Το αρχαίο Καράβι της Κερύνειας, αποτελεί μια από τις πρώτες αποδείξεις της στενής σχέσης που διαχρονικά ανέπτυξε η πόλη με τη θάλασσα και που τα μέσα του 19ου και τις αρχές του 20ου αιώνα, με το εμπόριο που ανέπτυξαν οι Κερυνειώτες καραβοκύρηδες με τα απέναντι Μικρασιατικά παράλια και τα νησιά του Αιγαίου, έφτασε στην κορύφωση της.
Εκτός από το εμπόριο, η σχέση με τη θάλασσα, ήταν φυσικό, μέσα από τα χρόνια, να επεκταθεί και να περιλάβει και τις θρησκευτικές, πολιτιστικές και ψυχαγωγικές ακόμη δραστηριότητες των Κερυνειωτών και σύμφωνα με γραπτή μαρτυρία που υπάρχει, ήδη από τα τέλη του 19ου αιώνα, στη γιορτή του Κατακλυσμού. άρχισαν να οργανώνονται στην Κερύνεια θαλασσινοί αγώνες και άλλες εκδηλώσεις.
Το πανηγύρι του Κατακλυσμού άρχιζε από το Σάββατο των Ψυχών, συνέχιζε την Κυριακή της Πεντηκοστής και κορυφωνόταν τη Δευτέρα του Αγίου Πνεύματος, τη Δευτέρα του Κατακλυσμού. Κατά τη διήμερη αυτή γιορτή, όλοι οι Κερυνειώτες, οι κάτοικοι των γύρω χωριών και αργότερα και πολλοί Λευκωσιάτες, κατέκλυζαν την πόλη και από τους μόλους, τα μπαλκόνια και τα παράθυρα των σπιτιών, που περιέβαλλαν σαν αγκαλιά το μικρό λιμανάκι, παρακολουθούσαν τους εορτασμούς, που παρ’ όλον ότι με το πέρασμα του χρόνου διαφοροποιήθηκαν, διατήρησαν όμως τον χαρακτήρα τους ως η μεγάλη πάνδημη λαϊκή παραδοσιακή γιορτή της Κερύνειας, που την συνδέει με τις ελληνικές της ρίζες που χάνονται στην αρχαιότητα.
Το απόγευμα διοργανώνονταν τα θαλασσινά αθλήματα, όπως ο ολισθηρός ιστός, η κολύμβηση, η κωπηλασία, η ιστιοπλοΐα, το κυνήγι της πάπιας, η εύρεση του σημαδεμένου μήλου και η εύρεση της μπουκάλας, ενώ οι εορτασμοί συνεχίζονταν το βράδυ με μουσικούς, ποιητικούς και χορευτικούς αγώνες και διαγωνισμούς. Τα θαλάσσια αγωνίσματα γίνονταν πάντα στο λιμάνι, ενώ το βραδινό καλλιτεχνικό πρόγραμμα, γινόταν παλαιότερα στην πλατεία της Προκυμαίας, αργότερα στο στάδιο του Γ.Σ. Πράξανδρος και μετά την Ανεξαρτησία στην αυλή του Φρουρίου της Κερύνειας.
Στο διήμερο της γιορτής του Κατακλυσμού, που ήταν το μεγαλύτερο πανηγύρι της Κερύνειας, ξεσηκωνόταν συνήθως ολόκληρη η πόλη. Τα μικρά παιδιά, άρχιζαν από μέρες να κατασκευάζουν τις αυτοσχέδιες «πιτσίκλες» τους και να συγκεντρώνουν τους κουβάδες και τα κάθε είδους δοχεία που θα χρειάζονταν στον μεγάλο πόλεμο του αλληλοκαταβρέγματος, που διεξαγόταν σε όλες τις γειτονιές της Κερύνειας.
Οι νοικοκυρές καθάριζαν από μέρες τα σπίτια τους και προετοιμάζονταν για να φιλοξενήσουν συγγενείς και φίλους που θα έρχονταν στην πόλη για τη γιορτή.
Τα Σωματεία της πόλης, με πρωταγωνιστή τον Σύλλογο Αποφοίτων του Γυμνασίου Κερύνειας, την ΠΑΕΚ και άλλα, σε συνεργασία με τον Δήμο, αναλάμβαναν τις οργανωτικές προετοιμασίες και λεπτομέρειες, ενώ άλλες αρχές και υπηρεσίες της πόλης, όπως το Τελωνείο, η Αστυνομία, η Αρχή Ηλεκτρισμού που παραχωρούσε πάντα τον στύλο και το γράσο για τον ολισθηρό ιστό, τα σχολεία, οι Ναυτοπρόσκοποι, η Ναυτική Βάση στο Φρούριο της Κερύνειας, μετά την εγκαθίδρυση της το 1964, οι επαγγελματίες ψαράδες, οι ιδιοκτήτες σκαφών, οι ιδιοκτήτες των παραθαλάσσιων κέντρων, οι κάθε είδους πλανοδιοπώλες και όλοι ανεξαίρετα οι Κερυνειώτες, λάμβαναν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο μέρος στη μεγάλη αυτή γιορτή.
Παρόλο που έχουν περάσει τόσα χρόνια και οι συνθήκες σήμερα με την προσφυγιά είναι διαφορετικές, τα οργανωμένα σύνολα της πόλης, εξακολουθούν να οργανώνουν κάθε χρόνο στις ελεύθερες περιοχές τη γιορτή του κατακλυσμού της Κερύνειας, προσπαθώντας να μην αφήσουν μια παράδοση δεκαετιών να σβήσει.
Μπορεί ο Κερυνειώτικος κατακλυσμός της προσφυγιάς να μην είναι τόσο μεγάλος και εντυπωσιακός όπως ήταν στην Κερύνεια και όπως είναι σήμερα εκείνος των άλλων πόλεων. Η θέληση όμως των Κερυνειωτών να μην αφήσουν τη μακρόχρονη αυτή παράδοση και την πόλη τους να ξεχαστεί, ενισχυμένη και από την πρωταγωνιστική παρουσία του «Κερύνεια-Ελευθερία», με όλους τους συμβολισμούς που συνειρμικά μεταφέρει, επιτρέπουν στην εκδήλωση να μεταφέρει το σωστό μήνυμα, που δεν είναι άλλο από τη διατήρηση ζωντανής της μνήμης για την κατεχόμενη πόλη μας και τη συνέχιση του ανυποχώρητου αγώνα για δικαίωση και επιστροφή.
Κεντρική φωτο: Το αγώνισμα του ολισθηρού ιστού στον Κατασκλυσμό της Κερύνειας.
*Από την Κερύνεια.
Φιλελεύθερα, 20.6.2021.
