Έφυγε από τη ζωή την Τετάρτη 21 Απριλίου ο λογοτέχνης, μεταφραστής και γιατρός Δημήτρης Θ. Γκότσης, σε ηλικία 75 ετών.
Ανήκε στα ιδρυτικά μέλη της Εταιρείας Λογοτεχνών Πάφου, ενώ ήταν επίσης και μέλος της Ένωσης Λογοτεχνών Κύπρου, του Pen Club Κύπρου καθώς και της Διεθνούς Ένωσης Κριτικών Λογοτεχνίας.
Ποιήματά του έχουν ανθολογηθεί στα Γαλλικά, Αγγλικά, Ισπανικά, Γερμανικά, Ιταλικά, Φινλανδικά, Βουλγαρικά και Περσικά. Επίσης πρωτότυπα γερμανικά του ποιήματα έχουν συμπεριληφθεί σε γερμανικές ποιητικές ανθολογίες, εκδομένες στο Μόναχο και στο Κίελο.
Τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης της Κυπριακής Δημοκρατίας για το έργο του «Αυλή του Πάσχα – άσματα για τα Φυλακισμένα Μνήματα».
O Δημήτρης Θ. Γκότσης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη στις 26 Οκτωβρίου 1945 από γονείς μουσικούς, από τους οποίους και πήρε πλήρη μόρφωση στη φωνητική Μουσική. Σπούδασε Ιατρική στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο της γενέτειράς του. Μετεκπαιδεύτηκε κι εργάστηκε για πολλά χρόνια στην -τότε Δυτική- Γερμανία (1974-1985). Πρωτοεμφανίστηκε στα γράμματα στην ώριμη ηλικία των 44 χρόνων.
Το 1986 εγκαταστάθηκε στην Πάφο της Κύπρου κι εργάστηκε ως γιατρός μέχρι το 1999. Από τότε ζει ως ελεύθερος συγγραφέας και μεταφραστής στη Λευκωσία. Διετέλεσε εξωτερικός συνεργάτης του Κέντρου Χορωδιακής Πράξης του Υπουργείου Πολιτισμού της Ελλάδας σε θέματα μετάφρασης λιμπρέτων, ποιητικής και αισθητικής της φωνητικής Μουσικής (ειδικά Ορατορίου και Λήντερ).
Η κηδεία του τελείται το Σάββατο του Λαζάρου, 24 Απριλίου, στις 11π.μ. από τον ναό της Αγίας Σοφίας στον Στρόβολο. Η οικογένεια δεν θα δεχθεί συλλυπητήρια λόγω της πανδημίας. Η ταφή θα γίνει στο Δημοτικό Κοιμητήριο Στροβόλου.
«Ο Δημήτρης μας, εξοπλισμένος με τις εμπειρίες της Ελληνικής και Γερμανικής ποίησης, τελικά στοχεύει με μορφολογική συμπύκνωση να επαναφέρει το λυρικό βάθος και τη χαμένη ποιητικότητα, που όλο και χάνουν οι σύγχρονοι ποιητές» αναφέρει συλλυπητήρια ανακοίνωση της Ένωσης Λογοτεχνών Κύπρου.
Η ΕΛΚ παραθέτει και κάποια από τα τελευταία ποιήματά του, όπου «κερδίζει την οικονομία στίχου και μια αίσθηση ιερατική που απορρέει από τα ενδότερα της ύπαρξης» όπως σχολιάζει ο ποιητής, κριτικός και ιατρός Ανδρέας Πετρίδης. «Κωδικοποιεί λυρικά» συνεχίζει ο Πετρίδης «ό,τι βαθύτερα τον απασχολεί, προσφέροντας ως πηγή συγκίνησης τη πρωταρχική μήτρα του συλλογικού βιώματος».
«Ελευθερία»
Λευκή μέρα απέραντη
ένας ψηλός ουρανός
που με συνθλίβει,
κι όμως η θύελλα με κινεί
κι είμαι ελεύθερος
ελεύθερος όπως οι χιονοστιβάδες
χιλιάδες στόματα που τραγουδούν
σε ακατανόητο χαμόγελο
σε ανάκουστο τραγούδι
χαμογελούν τα παιδιά
που έγιναν δικά μου
καθώς παίζουν ανάμεσα στα δένδρα
μες στο νυχτιάτικο δάσος της ψυχής μου
αυτής της πανάρχαιας, πάντα που ρωτά, Σφίγγας.
Ποίηση:
• Έστωρ, Λευκωσία, 1989.
• Ιμάτια, Λευκωσία, 1990.
• Τού Έστεν τα τραγούδια, Παιδική ποίηση, πάνω σε μουσική του Theodore Oesten, Λευκωσία, 1991.
• …και Ορεινός ο Κήπος, Λευκωσία, 1992.
• Αυλή του Πάσχα, Άσματα για τα Φυλακισμένα Μνήματα, πρόλογος: Τάκης Βαρβιτσιώτης, Λευκωσία, 1994. (Κρατικό Βραβείο Κυπριακής Δημοκρατίας 1995).
• Ταξιδίου Τέρματα, Λευκωσία, 1998.
• Της Ευφρόνης, Λευκωσία, 2001.
• Ομόκεντρον σε Τρία Πρόσωπα, Λευκωσία, 2003.
• Ταξιδεύοντας με τον Μάλτε, εκδόσεις ΑΡΜΟΣ, Αθήνα, 2006.
• Χειμέρια Κύπρια, Λευκωσία, 2007.
• Εκλογή Α΄1989-2009, Λάρνακα, 2010.
• Posthumous (Δεκεμβριανά 2008), Αθήνα, 2011.
• Ότι συνεβασίλευσας (Κουβέντες με τη Σαλονίκη), Λευκωσία, 2012.
• Διχασμένη Αυγή (Μονολογώντας στην «Πράσινη Γραμμή»), Λευκωσία, 2013.
• Εισόδιον, Αθήνα, 2018.
Μεταφράσεις (από γερμανική ποίηση):
• Ράινερ Μαρία Ρίλκε, Τα Σονέττα του Ορφέα -σε συνεργασία με τον Ανδρέα Πετρίδη – έκδοση της Εταιρείας Λογοτεχνών Πάφου σε συνεργασία με την Πρεσβεία της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, Λευκωσία, 1995.
• Ράινερ Μαρία Ρίλκε, Οι Ελεγείες του Ντουίνο, εκδόσεις Αρμός, Αθήνα, 2000.
• Φρήντριχ Χαίλντερλιν: Ποιήματα, Μεγάλη Εκλογή σε Τρία Μέρη, εκδόσεις Αρμός, Αθήνα, 2002.
• Johannes Bobrowski: Ποιήματα, εκδόσεις Αρμός, Αθήνα, 2007.
Μουσική:
• Ξένα Χορωδιακά Έργα με ελληνικό κείμενο, πρόλογος: Antonis Kontogeorgiou, Υπουργείο Πολιτισμού, Κέντρο Χορωδιακής Πράξης, Μουσικος Οικος Νακα-Παπαγρηγοριου, Αθήνα, 1999.
Κριτική για το έργο του Δ.Θ.Γκότση:
• Μόνα Σαββίδου-Θεοδούλου: «Δημήτρης Γκότσης» στον τόμο Λογοτεχνικά Πορτρέτα Γ΄του Πεν Κύπρου, 2003.
• Mona Savvidou-Theodoulou: “Demetris Gotsis, an introduction to his work”, Cyprus Pen editions, 2004.
• Ζήνων Ζαννέτος: «Ορεινού Κήπου Σπορεύς», εκδόσεις περιοδικού ΑΚΤΗ, 2012.
Δοκίμια:
Δοκίμια και κριτικές δημοσιευμένα στα βιβλία:
1. Πρόλογος στις «Ελεγείες του Ντουίνο» (ίδε ανωτέρω).
2. Ύμνος του Πένθους (αντί Προλόγου στα Ποιήματα του Χαίλντερλιν, ίδε ανωτέρω).
3. Ο αναγνώστης μεταφράζοντας για αναγνώστες (αντί Σημειώματος στα Ποιήματα του Χαίλντερλιν, ίδε ανωτέρω).
4. Από την Κύπρο στην Κέρκυρα, τρεις ομιλίες του 1998, Ακτή, Λευκωσία, 2006.
5. Η θλιμμένη μαγεία του ιστορικού τοπίου (αντί εισαγωγής στα ποιήματα του Γιοχάννες Μπομπρόφσκι, ίδε ανωτέρω).
6. Επιγνώσεις πατρίδας στον Θεοκλή Κουγιάλη, Ενδυμίων, Αθήνα, 2011.
7. Η ποιητική Πατρίδα της Πίτσας Γαλάζη (50 χρόνια με την ποίησή της), Ενδυμίων, Αθήνα, 2014».
Πηγή: philenews
