Ο Κυπριακός Οργανισμός Ανάπτυξης Γης προχωρεί στην απόφαση του για ανέγερση προσιτών, ποιοτικών κατοικιών. Στα πλαίσια αυτά προκήρυξε δυο αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς, ένα στη Λάρνακα του οποίου τα αποτελέσματα παρουσιάσαμε ήδη και ένα στα Πολεμίδια. Στον δεύτερο αυτό διαγωνισμό επιλέγηκε η πρόταση των αρχιτεκτόνων Ελίνας Παττίχη και Taulant Tozaj (E.P. Architects L.L.C.
Με τα ενοίκια και τις τιμές αγοράς ακινήτων να έχουν εκτοξευτεί, η δημιουργία κοινωνικών κατοικιών καθίσταται πλέον αναγκαιότητα. Λαμβάνοντας τα μηνύματα των καιρών ο ΚΟΑΓ προχωρεί στην υλοποίηση προγράμματος που έχει εξαγγείλει για την ανέγερση προσιτών αλλά καλά σχεδιασμένων κατοικιών. Αυτή την φορά σειρά παίρνουν τα Πάνω Πολεμίδια με την ανέγερση ενός συγκροτήματος 28 κατοικιών. Σε σχετικό αρχιτεκτονικό διαγωνισμό, του οποία τα αποτελέσματα ανακοινώθηκαν αυτήν την βδομάδα, το πρώτο βραβείο απονεμήθηκε στην πρόταση των Ελίνα Παττίχη και Taulant Tozaj.
Η πρόταση προβλέπει 28 εφαπτόμενες κατοικίες. Πέντε σε ένα τεμάχιο και 23 σε άλλο. Στο δεύτερο τεμάχιο οι κατοικίες τοποθετούνται σε σειρά, αφήνοντας αρκετό χώρο για τη διαμόρφωση πλατείας καθώς και λωρίδων τοπιοτέχνησης μεταξύ των κατοικιών και των χώρων στάθμευσης για κοινωνική συνεύρεση. Όπως εξηγούν οι ίδιοι οι αρχιτέκτονες, στόχος της διάταξης αυτής είναι η βελτιστοποίηση της θέας και του ηλιασμού καθώς και η αξιοποίηση του άδειου χώρου που προκύπτει από την διάταξη αυτή.
Στο τεμάχιο Α οι κατοικίες τοποθετούνται εγκάρσια του οδικού άξονα. Το συγκρότημα διαμορφώνεται με ορθογωνικούς όγκους οι οποίοι έχουν ελαφρές διαφοροποιήσεις χρωματισμών σε γήινους τόνους και υφές επιχρίσματος, εμπνευσμένα από την παραδοσιακή κυπριακή αρχιτεκτονική και το φυσικό τοπίο εντάσσοντας ως βασικό κύτταρο στη λειτουργία της κάθε κατοικίας ένα κεντρικό αίθριο, ο οποίος αποτελεί τον σύγχρονο ηλιακό.
Στην είσοδο των κατοικιών συναντούμε τον πρώτο ημιυπαίθριο χώρο στον οποίο εκτονώνεται ο χώρος της κουζίνας. Σύμφωνα με το σκεπτικό των αρχιτεκτόνων, με βάση τη λειτουργική αυτή διάταξη οι όψεις των κατοικιών ως προς τον δρόμο καθίστανται ενεργές και διαμορφώνονται με γνώμονα τον κοινωνικό χαρακτήρα του συγκροτήματος. Ακολουθεί ο υπαίθριος χώρος της κεντρικής εσωτερικής αυλής, οι εσωτερικοί χώροι διημέρευσης, καθιστικού και τραπεζαρίας και ο ημιυπαίθριος και υπαίθριος χώρος στη νότια πλευρά της κατοικίας. Οι χώροι διημέρευσης εκτονώνονται προς τις δύο αυτές αυλές. Ιδιαίτερα στην περίπτωση του κεντρικού αίθριου, όπου εκτονώνονται τόσο η κουζίνα όσο και οι χώροι διημέρευσης, δημιουργείται ένας πυρήνας ζωής και δραστηριοτήτων για την κατοικία σε αναφορά του «ηλιακού» που συναντάται στην παραδοσιακή αρχιτεκτονική. Επιπρόσθετα, ο σχεδιασμός της αυλής προσφέρει τη δυνατότητα επικοινωνίας με την αυλή της γειτονικής ιδιοκτησίας εφόσον αυτό κριθεί επιθυμητό από τους ιδιοκτήτες. Επιπλέον η «υποχώρηση» του κτηριακού όγκου στον όροφο προσφέρει αερισμό της αυλής και σε συνδυασμό με τα ανοίγματα στον ισόγειο χώρο δημιουργεί διαμπερή αερισμό. Στο επίπεδο του πρώτου ορόφου το κυρίως υπνοδωμάτιο τοποθετείται προς το νότο, το δεύτερο υπνοδωμάτιο προς τον βορρά ενώ το τρίτο, με άνοιγμα στην αυλή λόγω της υποχώρησης του απέναντι όγκου, έχει επαρκή ηλιασμό και αερισμό.
Ο σχεδιασμός και η κατασκευή του συγκροτήματος ακολουθεί παθητικές στρατηγικές θέρμανσης και ηλιασμού. Όπως εξηγούν οι αρχιτέκτονες, «η θερμομόνωση στις εξωτερικές τοιχοποιίες, ο σκελετός του κτηρίου και τα κουφώματα έχουν προδιαγραφές όπως προνοείται από τον περί ρύθμισης της ενεργειακής απόδοσης κτηρίων νόμο και μέρος της κατανάλωσης του κτηρίου θα καλύπτεται από φωτοβολταϊκά και ηλιακά πανέλα παραγωγής ζεστού νερού. Θα εγκατασταθούν επίσης πρόνοιες κλιματιστικών μονάδων και πρόνοιες κεντρικής θέρμανσης λαμβάνοντας υπόψιν τις ελάχιστες απαιτήσεις σε κατανάλωση όπως καθορίζονται από τον περί ρύθμισης της ενεργειακής απόδοσης κτηρίων νόμο».
Η βιοκλιματική προσέγγιση της πρότασης εκφράζεται επίσης μέσω της αξιοποίησης του νότιου προσανατολισμού, ο οποίος είναι ιδανικός από άποψη ηλιασμού και θέρμανσης. Έτσι οι χώροι διημέρευσης τοποθετούνται σε αυτή την πλευρά. Η ηλιοπροστασία των δωματίων στη νότια πρόσοψη επιτυγχάνεται με την οριζόντια βατή προεξοχή της βεράντας και του στέγαστρου της με τα ανάλογα θερμικά κέρδη τον χειμώνα.
Η εφαρμογή του παραδοσιακού τύπου «ηλιακού» στο κεντρικό αίθριο της κάθε κατοικίας συμβάλει στη δημιουργία μίας κοιλότητας προστατευμένης από τις καιρικές συνθήκες με δυνατότητα διαμπερούς αερισμού. Η «υποχώρηση» του κτηριακού όγκου στον όροφο σε συνδυασμό με το άνοιγμα των μπαλκονόθυρων για την ενοποίηση των χώρων διημέρευσης και κουζίνας με την αυλή, συμβάλει στον διαμπερή αερισμό και στη δημιουργία μικροκλίματος τους θερινούς μήνες. Σε τούτο συμβάλλει και η φύτευση με τοπικά είδη χλωρίδας.
Δεύτερο βραβείο απονεμήθηκε στην πρόταση των Πόλυ Θωμά και Αναστάση Γιαννακάκη με συνεργάτη την Άρτεμις Κοροβέση. Τρίτο, στους Ελένη Χατζηνικολάου, Σόλωνα Ξενόπουλο, Μαίρη Γιαννάκα, Νίκο Σοκορέλη. Έπαινος απονεμήθηκε στο studioentropia architects (Παναγιώτης Ρούπας, Γιώτα Πασσιά) και στους AREA (Architecture Research Athens). Ευφημος μνεία απονέμηθηκε στην πρόταση του γραφείου E.Papachristou (Ηρακλής Παπαχρίστου, Χάρης Αριστοδήμου, Κυριάκος Μέσσιος, Στέλλα Πάρπα, Γιώργος Χαραλάμπους, Χριστίνα Οικονομίδη) και στην πρόταση των Ιωάννη Αγησιλάου, Ζωής Ιατρίδου, Γεώργιου Καλαβά, Λούη Λοΐζου.
chrystalla@phileleftheros.com
Φιλελεύθερα, 13.12.2020.
