Το 2009 έγινε δημοψήφισμα, με τους Λευκωσιάτες να καλούνται να απαντήσουν στο ερώτημα τι θέλουν να γίνει στον χώρο του παλιού ΓΣΠ. Το 2011 προκηρύχθηκε αρχιτεκτονικός διαγωνισμός. Και αν όλα πάνε καλά, το 2021 θα αρχίσει το έργο. Κι ίσως το 2023 δούμε μια νέα πράσινη πλατεία. Σημειωτόν το πάμε, αλλά έστω κι έτσι.
Μετά από πολλές παλινδρομήσεις, το έργο του ΓΣΠ μοιάζει να προχωρά. Και λέμε μοιάζει γιατί, έχοντας δει την πορεία του νέου κτηρίου της Βουλής, κανείς δεν μπορεί να είναι βέβαιος πως η προσπάθεια θα ευοδωθεί και πότε. Αυτή τη στιγμή πάντως, οι μελετητές έχουν ολοκληρώσει τα διαφοροποιημένα σχέδια τους κι οι διαδικασίες είναι πλέον στην τελική ευθεία για να προκηρυχθούν προσφορές. Οι ενδιαφερόμενοι θα έχουν ένα – δυο μήνες για να μελετήσουν και να υποβάλουν την προσφορά τους (ίσως μέσα στο Γενάρη), οι προσφορές θα αξιολογηθούν και μέχρι το Πάσχα ενδεχομένως να κατακυρωθεί το έργο και να αρχίσουν εργασίες. Κι από τη στιγμή που θα αρχίσουν, θα χρειαστεί, σύμφωνα με τον αρχιτέκτονα Γρηγόρη Πατσαλοσαβή, εκ των μελετητών, μία περίοδος δύο περίπου χρόνων για να παραδοθεί το έργο.
Ως γνωστόν, για την ανάπλαση της περιοχής, όταν εγκαταλείφθηκε το στάδιο του ΓΣΠ, προκηρύχθηκε διεθνής αρχιτεκτονικός διαγωνισμός. Το Α’ βραβείο κέρδισε η πρόταση των Ιωάννη Κίζη, Γρηγόρη Πατσαλοσαββή, Κωνσταντίνου Κίζη & Ευθύμιου Δούγκα. Αν και ο διαγωνισμός έγινε το 2011, το έργο δεν προχώρησε, αλλάζοντας στην πορεία μορφή. Κάποια στιγμή επικράτησε η ιδέα της ανέγερσης ξενοδοχείου μέσα στο τεμάχιο ώστε το έργο να γίνει ελκυστικό για επενδυτές και να εκτελεστεί με τη μέθοδο Μελέτης και Κατασκευής (ΒΟΤ). Δεν υπήρξε όμως ενδιαφέρον κι έτσι τα σχέδια επέστρεψαν στην αρχική τους βάση η οποία ήταν κοντά στις απόψεις των δημοτών, όπως αυτές εκφράστηκαν μέσα από το δημοψήφισμα που έγινε το 2009. Δηλαδή, ένα μεγάλο αστικό πάρκο με πολύ πράσινο και ήπιες αναπτύξεις. Η μόνη διαφοροποίηση που υπάρχει από τα αρχικά σχέδια είναι στον αριθμό των χώρων στάθμευσης. Στα αρχικά σχέδια περιλαμβάνονταν πέντε επίπεδα, συνολικής χωρητικότητας 1.700 αυτοκινήτων με κόστος 50 εκατομμύρια. Πλέον, τα σχέδια περιλαμβάνουν μόνο δύο επίπεδα, χωρητικότητας 570 αυτοκινήτων και κόστος 18 εκατομμύρια. Εγκαταλείφθηκε επίσης η ιδέα του ΒΟΤ και το κόστος θα αναλάβει ο Δήμος αντλώντας μέρος της δαπάνης από τα διαρθρωτικά ταμεία της ΕΕ.
Στη μελέτη τους οι αρχιτέκτονες έδωσαν έμφαση στη σχέση που θα αναπτύσσει το έργο με την πόλη. Όπως εξηγούσαν στο σκεπτικό τους «ο χώρος βρίσκεται πάνω σε ένα σημαντικό άξονα της πόλης και το πάρκο/πλατεία πρέπει να ενταχθεί δυναμικά σ’ αυτόν κι όχι να αποτελέσει έναν παράπλευρο χώρο». Το πάρκο λοιπόν θα λειτουργεί σαν μια μεγάλη, ανοιχτή πλατεία, προσβάσιμη από διάφορα σημεία. Χαρακτηριστικό στοιχείο της πρότασης είναι η ανύψωση του εδάφους στα δυο άκρα προς την πλευρά της οδού Γρηγόρη Αυξεντίου και της Βασιλέως Παύλου. Μ’ αυτόν τον τρόπο δημιουργούνται δυο λόφοι οι οποίοι θα αγκαλιάζουν ένα ανοιχτό αμφιθέατρο. Κάτω από τους λόφους, υπόσκαφα, θα λειτουργούν καταστήματα και εστιατόρια. Στην πλευρά της οδού Ευαγόρου δημιουργείται ένας πράσινος τοίχος με δέντρα που θα περιορίζουν τον θόρυβο από τον δρόμο. Κατά μήκος του πράσινου αυτού τοίχου τοποθετείται ένα στέγαστρο το οποίο θα φυτευτεί με αναρριχητικά. Κάτω από το στέγαστρο δημιουργούνται χώροι για καφετέριες και εστιατόριο, γκαλερί, περίπτερο και μικρό κέντρο πληροφοριών. Ενδεχομένως οι χρήσεις να διαφοροποιηθούν ανάλογα με το ενδιαφέρον που θα υπάρξει. Όπως μας εξήγησε ο κ. Πατσαλοσαββής, στην παρούσα φάση θα γίνει το κέλυφος των χώρων και οι διαχειριστές θα αναλάβουν την τροποποίηση τους σύμφωνα με τις ανάγκες τους.
Η εσωτερική πλευρά των χώρων αυτών, που θα βλέπει προς το αμφιθέατρο, θα αποτελείται από γυαλί το οποίο τα καλοκαίρια θα βρέχεται με νερό και θα λειτουργεί σαν μια «νεροκουρτίνα».
Η “νεροκουρτίνα” θα χύνεται σε ρυάκι στην πλευρά του αμφιθεάτρου, βελτιώνοντας το μικροκλίμα του. Κι αυτή δεν είναι η μόνη χειρονομία βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής. Η τοποθέτηση των κτιριακών όγκων και της υψηλής φύτευσης προνοήθηκε έτσι ώστε να ευνοεί την πνοή των ανέμων, που σύμφωνα με μελέτη το καλοκαίρι είναι δυτικοί έως νοτιοδυτικοί. Προνοούνται επίσης αντλίες θερμότητας γεωθερμίας για τον κλιματισμό των χώρων κύριας χρήσης, ανάκτηση θερμότητας από τον απορριπτόμενο αέρα, επαναχρησιμοποίηση των «γκρίζων» νερών και σύγχρονο λογισμικό βελτιστοποίησης της λειτουργίας των εγκαταστάσεων.
Αξίζει να σημειωθεί πως τα είδη των δέντρων και των φυτών που θα χρησιμοποιηθούν, θα προέρχονται από το κυπριακό τοπίο και θα ‘αντιπροσωπεύουν’ τις εποχικές διαφοροποιήσεις. Όπως εξηγούν οι μελετητές δημιουργήθηκαν τρεις ενότητες: Mεσογειακός Λόφος (ανατολικά), Άλσος φυλλοβόλλων (στη δυτική κλιτύ) και Πευκώνας στο υπαίθριο αμφιθέατρο. Στο χώμα αναπτύσσεται αγριάδα και την άνοιξη ανθίζουν αγρολούλουδα. Στα δώματα των κτιρίων της οδού Ευαγόρου φυτεύονται φυλλοβόλες γλυσίνες, που απλώνονται σ’ όλη την πέργκολα. Την άνοιξη γεμίζουν από τσαμπιά με μωβ άνθη, ενώ το καλοκαίρι αναπτύσσουν πλούσιο φύλλωμα· οι μεγάλοι κυπριακοί φύκοι του πεζοδρομίου συναπαρτίζουν με τις γλυσίνες την “αλέα” του νότιου μετώπου. Στα υπόλοιπα πεζοδρόμια άκαρπες συκαμινιές προσφέρουν σκιά τους καλοκαιρινούς μήνες. Τα προτεινόμενα είδη έχουν μικρές ανάγκες άρδευσης και συντήρησης, σύμφωνα με τους μελετητές.
chrystalla@phileleftheros.com
Φιλελεύθερα, 22.11.2020.
