Λίγα μπορούν να ειπωθούν με βεβαιότητα για τις συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν, που θα γίνουν μεθαύριο, Σάββατο, στο Ισλαμαμπάντ. Ακόμα και η «συμφωνημένη» ατζέντα παραμένει στον αέρα, με το διαβόητο σχέδιο των 10 σημείων να σημαίνει άλλα για τους Αμερικανούς και άλλα για τους Ιρανούς.
Οι βασικές διαφορές, μαζί με όσα υποτίθεται ότι θα συζητηθούν έτσι κι αλλιώς, δημιουργούν χαοτική απόσταση ανάμεσα στα δύο μέρη. Πώς, λοιπόν, μπορεί να υπάρξει συμφωνία; Φαίνεται πως κανείς δεν το περιμένει, πόσω μάλλον δεν επενδύει σε κάτι τέτοιο. Η εκτίμηση είναι ότι οι συνομιλίες συνιστούν μια αναπόφευκτη ανάπαυλα, μια άλλη φάση της ίδιας σύγκρουσης με διαφορετικά μέσα και όρους.
Εξίσου σαφές είναι ότι η Τεχεράνη εισήγαγε τεχνηέντως τον Λίβανο στο παιχνίδι. Ο Λίβανος δεν είναι, ούτε θα δεχτεί να γίνει, επαρχία του Ιράν. Ούτε η Τεχεράνη μπορεί, όσο κι αν εκβιάζει τη Βηρυτό, να διαπραγματεύεται τον Λίβανο ερήμην του Ισραήλ, το οποίο είναι αποφασισμένο να μην επαναλάβει το λάθος της προηγούμενης φοράς και να μη δώσει στη Χεζμπολάχ χώρο να ανασυγκροτηθεί.
Εδώ μια όχι ευχάριστη για ορισμένους παρένθεση.
Ο καθένας μπορεί να παριστάνει τον «μεγαλόψυχο» στα social media και να μιλά για τις παράπλευρες απώλειες στη νότια Βηρυτό ή για τα παιδιά του σχολείου στο Ιράν. Ακόμα κι αν ανήκει σε εκείνο το ειδεχθές είδος που δεν έδωσε δεκάρα ούτε για τα εγκλήματα της Ρωσίας στην Ουκρανία ούτε για τη διακηρυγμένα γενοκτονική θέση του Πούτιν, ότι δεν υπάρχουν Ουκρανοί. Και βεβαίως ούτε για τις δεκάδες χιλιάδες ανθρώπων που οι μουλάδες έσφαξαν στο Ιράν μέσα σε λιγότερες από 72 ώρες.
Όμως οι συνέπειες στο Ισραήλ από τη δράση της σιιτικής τρομοκρατικής οργάνωσης του Λιβάνου — που ήθελε να μας ρίξει πυραύλους και να μας στείλει μαζικά Σύρους από τον Λίβανο — είναι τεράστιες. Και κάτι που σχεδόν κανείς δεν αναφέρει είναι ότι η πλειοψηφία των κατοίκων στο βόρειο Ισραήλ, εξαιρουμένων των Γκολάν, είναι Άραβες Ισραηλινοί. Αυτοί, μαζί με τους Εβραίους, αναγκάζονται να φεύγουν κάθε φορά.
Γιατί, αλήθεια, ο Λίβανος, το βόρειο Ισραήλ και συνολικά η περιοχή να παραμένουν όμηροι αυτών των ανθρωπόμορφων;
Με τον ίδιο τρόπο, και το Ιράν αποτελεί υπαρξιακό ζήτημα για το Ισραήλ. Πρόκειται για καθεστώς με διακηρυγμένο γενοκτονικό στόχο την καταστροφή του Ισραήλ. Αν κάποιος, στη θέση του εβραϊκού κράτους, μπορούσε να κάνει κάτι άλλο, ας το εισηγηθεί.
Και εδώ μιλάμε για πραγματική, διακηρυγμένη πρόθεση γενοκτονίας, όχι για κάτι επινοημένο από νοσταλγούς του αριστερού ολοκληρωτισμού ή καταναλωτές της προπαγάνδας του καταριανού χρήματος.
Διότι η κατ’ φαντασίαν γενοκτονία επινοήθηκε το 1982 και επανέρχεται μονίμως. Ακόμα κι αν κάποιος δεν νιώθει άβολα να αρνείται τη λογική, εκείνη επιμένει πως κάτω από συνθήκες γενοκτονίας ο πληθυσμός δεν τετραπλασιάζεται. Εδώ έχουμε το εξής: από 1.226.600 στις παλαιστινιακές περιοχές το 1982 σε 5.577.096 στο τέλος του 2025.
Υπάρχει και ένα επιχείρημα που απαντά σε όλες αυτές τις ανοησίες, βατό σε όλα τα επίπεδα νοημοσύνης: αν οι Παλαιστίνιοι, με ποσοστό υποστήριξης της Χαμάς στις κτηνωδίες της 7ης Οκτωβρίου — σύμφωνα με αραβικές μετρήσεις — πάνω από 70%, δεν ξεκινούσαν αυτή την ιστορία, καμία «γενοκτονία» δεν θα προέκυπτε. Απλά πράγματα. Ούτε καν εκείνη που «πήρε» τους Παλαιστίνιους από 5.548.457 το 2023 σε 5.577.096 το 2025. Λόγω… «γενοκτονίας» πάντα.
Με αυτό κατά νου, καταλήγουμε στο εξής: το Ισραήλ δεν επέτρεψε — και ας ελπίσουμε ότι δεν θα επιτρέψει — στην ιρανική συμμορία να επιβιώσει. Όχι μόνο για τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που έχει διαπράξει στο ίδιο το Ιράν, χωρίς συνέπειες πέρα από κυρώσεις, αλλά κυρίως για όσα θα ακολουθήσουν, με την Τεχεράνη να τρομοκρατεί την περιοχή μέσω των εντολοδόχων της και να ματαιώνει τη μοναδική ευκαιρία που έχει σήμερα η περιοχή, με την ενεργειακή έκρηξη και τον IMEC, να γυρίσει σελίδα.
Και αυτό μας επηρεάζει άμεσα.
Στο ζήτημα του πολέμου σήμερα υπάρχουν δύο σχολές. Από τη μία συνυπάρχουν οι πραγματιστές με τους ψοφοδεείς. Οι τελευταίοι προβλέπουν συντέλεια, γενικευμένη ανάφλεξη και Παγκόσμιο Πόλεμο σε κάθε εξέλιξη. Συνολικά, αυτό το στρατόπεδο εκτιμά πως ο Τραμπ είναι παγιδευμένος και δεν μπορεί να κάνει πολλά, ενώ το Ιράν πηγαίνει στις συνομιλίες μόνο και μόνο για να κερδίσει χρόνο.
Από την άλλη βρίσκονται οι υπόλοιποι πραγματιστές, μαζί με τους πολεμοχαρείς και τους ακραίους. Αυτή η ανάγνωση λέει πως τον ίδιο τακτικισμό με το Ιράν χρησιμοποιεί και ο Τραμπ. Εκμεταλλεύεται αυτό το παράθυρο — έστω κι αν δύσκολα θα κρατήσει πάνω από δύο εβδομάδες — για να καθησυχάσει τις αγορές, να ρίξει την τιμή του πετρελαίου και να διαχειριστεί την αντίθεση στον πόλεμο στο εσωτερικό.
Παράλληλα, παρακολουθεί στενά τις κινήσεις των Ιρανών ως προς τα ακόμη άγνωστα αποθέματα πυραύλων και όχι μόνο. Όλα αυτά θα δώσουν περισσότερες πληροφορίες για τη συνέχεια του πολέμου.
Τα πράγματα δείχνουν κάτι πολύ απλό: κανείς δεν πηγαίνει στο Ισλαμαμπάντ για ειρήνευση. Αυτή τη στιγμή κάτι τέτοιο είναι ανέφικτο. Το Ιράν ξέρει ότι η αποδοχή των όρων Τραμπ θα ισοδυναμούσε με ταπείνωση και με ανατροπή του καταγέλαστου, αλλά λειτουργικού για τους οπαδούς του, αφηγήματος της «νίκης».
Ο Τραμπ, από την πλευρά του, ξέρει ότι όσο πιο ήρεμη γίνεται η κατάσταση, τόσο δυσκολότερο θα είναι να επιστρέψει στον πόλεμο, ακόμη κι αν το αδιέξοδο στο Ισλαμαμπάντ μοιάζει προδιαγεγραμμένο.
Έτσι, το πιθανότερο είναι πως κάποιος θα πρέπει να παίξει τον κακό. Αν δεν είναι το Ιράν, μέσα από κάποιο δικό του λάθος, θα είναι ο Νετανιάχου. Και αυτή τη φορά τα κράτη του Κόλπου δεν είναι απέναντι· αντιθέτως πιέζουν για συνέχεια, αντιλαμβανόμενα ότι η επιβίωση του καθεστώτος των μουλάδων αποτελεί καταστροφή πρωτίστως για τα ίδια.
Προς την κατεύθυνση της συνέχισης πιέζει, με διαδηλώσεις χθες και σήμερα, και ο σκληρός πυρήνας της Τεχεράνης, που παρουσιάζει τις συνομιλίες με τον «Μεγάλο Διάβολο» — δηλαδή τις ΗΠΑ — ως υποχώρηση, ακόμη και ως προδοσία. Στόχος είναι η πολιτική εξουσία και ειδικά οι μετριοπαθείς. Δεν είναι τυχαία η αιφνίδια σκλήρυνση της ρητορικής του Πεζεσκιάν.
Πρόκειται για σκηνικό με πολλές ισορροπίες και πολλά ερωτήματα. Με το μόνο σχεδόν απαντημένο να είναι αν τελικά μπορούμε να ελπίζουμε σε διάσπαση του αδιεξόδου.
