Η στήλη είχε επισημάνει από την πρώτη στιγμή που οι συνδικαλιστικές οργανώσεις στην ΑΗΚ είχαν μιλήσει πιο συγκεκριμένα -και πιο πειστικά- για την πρόθεσή τους να προβούν σε δυναμικά μέτρα, ότι τα θέματα που ανέδειξαν οι εργαζόμενοι ήταν πέρα για πέρα πραγματικά και χρόνια προβλήματα, που δυσχεραίνουν τη λειτουργία όχι μόνο του οργανισμού τους, αλλά ευρύτερα του τομέα της ενέργειας στην Κύπρο. Και εν τέλει, πλήττουν τα συμφέροντα των Κυπρίων καταναλωτών ηλεκτρισμού.
Κατηγορήθηκαν οι εργαζόμενοι της ΑΗΚ ότι σε προεκλογική περίοδο εξήγγειλαν μια πολιτική απεργία. Με πολιτικές ή κομματικές σκοπιμότητες. Αν οι κατήγοροι ή και μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης πιστεύουν πως το πάνω χέρι στους εργαζόμενους και στις συντεχνίες το έχει η αντιπολίτευση, θα πρέπει να το ξανασκεφτούν. Ο αναβρασμός και η απογοήτευση στην ΑΗΚ φορούν όλα τα πολιτικά χρώματα. Και η αντίδραση στις πολιτικές που εφαρμόζονται ή προωθούνται εκδηλώθηκε πολύ πριν ξεκινήσει η προεκλογική περίοδος. Απλά, ενώ κατηγορούνται συνήθως οι εργαζόμενοι ότι επιχειρούν να εκβιάσουν τους φορείς εξουσίας όταν πλησιάζουν εκλογές, δεν κατηγορείται η εξουσία όταν αδιαφορεί για χρόνια και ανασκουμπώνεται, με εξέταση ή έγκριση αιτημάτων, λίγο πριν από εκλογές.
Οι κινητοποιήσεις στην ΑΗΚ είχαν, ναι, πολιτικό υπόβαθρο. Με την έννοια, όμως, ότι ανέδειξαν ουσιώδη θέματα ενεργειακής πολιτικής. Και οικονομικής και περιβαλλοντικής. Γιατί όχι; Γιατί όχι οι εργαζόμενοι, αφού άλλοι αδιαφορούν ή αναβάλλουν;
Μετά την πυροσβεστική παρέμβαση του υπουργού Εργασίας, δόθηκε άλλη μια ευκαιρία για διάλογο. Έως την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές, δεν είχε ανακοινωθεί πρόγραμμα συναντήσεων του κ. Κούσιου και των συναδέλφων του, των Οικονομικών και της Ενέργειας, με το διοικητικό συμβούλιο της ΑΗΚ και τις συντεχνίες. Προφανώς αυτό θα γίνει μετά τις γιορτές. Ίσως η Κυβέρνηση να θελήσει να αποτρέψει το (απευκταίο και επιζήμιο, κατά την άποψη της στήλης) ενδεχόμενο επαναφοράς εξαγγελιών για απεργιακά μέτρα, δίνοντας «κάτι» στους εργαζόμενους. Για παράδειγμα, τη -συμβολικής σημασίας, αυτή την ώρα- κατάθεση στη Βουλή συμπληρωματικού προϋπολογισμού για τη δημιουργία των (υπόλοιπων) θέσεων εργασίας που ζήτησε η διοίκηση της ΑΗΚ και απέρριψαν τα υπουργεία.
Όμως, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η προώθηση, πριν ή μετά τις εκλογές, προϋπολογισμού για άλλες 200-250 θέσεις. Το ζητούμενο είναι να συζητηθούν σε βάθος, με τη συμμετοχή όλων των αρμοδίων -και όχι μόνο των δύο υπουργών- όλα τα θέματα πολιτικής που έχουν αναδείξει οι συντεχνίες, περιλαμβανομένων αυτών που φαινομενικά δεν αφορούν άμεσα την ΑΗΚ. Την αφορούν όμως. Και πρωτίστως αφορούν τον τόπο και όλους εμάς.
Εν ολίγοις, με την αφορμή που πρόσφεραν οι εργαζόμενοι στην ΑΗΚ, έχει αναδειχθεί η επείγουσα ανάγκη για την πραγματοποίηση ενός πολιτικού και επιστημονικού-τεχνοκρατικού διαλόγου, πολύ εντατικού και πολύ ουσιαστικού, για όλο το εύρος της ενεργειακής μας πολιτικής:
– Για τον σημερινό και αυριανό ρόλο της κρατικής Αρχής Ηλεκτρισμού στην παραγωγή, προμήθεια, μεταφορά, διανομή ηλεκτρικής ενέργειας, από ορυκτά καύσιμα και ανανεώσιμες πηγές. Δικής της παραγωγής ή μέσω αγοράς από ιδιώτες παραγωγούς, μέσω προσφορών και μακροπρόθεσμων συμβολαίων.
– Για τον ρόλο του ιδιωτικού ενεργειακού τομέα.
– Για τη λειτουργία μιας ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού, όχι κατ’ ανάγκη στη βάση παλιών αποφάσεων ή δεσμεύσεων, αλλά στη βάση των πραγματικών αναγκών της χώρας και του ηλεκτρικού της συστήματος, δεδομένων των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και αναπηριών του, που αναγνωρίζει και η ΕΕ.
– Για την αντιμετώπιση των τεχνικών αδυναμιών (π.χ. έλλειψη ΦΘΗΝΗΣ αποθήκευσης) που περιορίζουν ή εμποδίζουν την ουσιαστική αύξηση της διείσδυσης φθηνών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο ενεργειακό δυναμικό.
– Για την επιλογή δίκαιων εμπορικών μεθόδων πώλησης της παραγωγής από ΑΠΕ, με τρόπο που πραγματικά να προσφέρεται φθηνότερο και καθαρότερο ρεύμα για όλους τους καταναλωτές, χωρίς παράθυρα δημιουργίας νέων πανίσχυρων καρτέλ που θα παράγουν υπερκέρδη.
– Για τη λήψη αποφάσεων για την αξιοποίηση των κυπριακών κοιτασμάτων φυσικού αερίου στις ξένες αγορές ή και στην εσωτερική αγορά. Και για την πιθανή αξιοποίηση των ακτών της χώρας για δημιουργία κόμβου υγροποίησης φυσικού αερίου, προερχόμενου από την κυπριακή και ισραηλινή θάλασσα.
– Για τη λειτουργία, το ταχύτερο, της διασύνδεσης με άλλα ηλεκτρικά δίκτυα, που υπόσχεται ο EuroAsia Interconnector, με γενναία χρηματοδότηση που ήδη διασφαλίστηκε από το κράτος και την ΕΕ, με τρόπο που θα εξυπηρετούνται και τα συμφέροντα του κράτους και των καταναλωτών.
– Για την προώθηση και χρηματοδότηση μιας γιγαντιαίας εκστρατείας επέκτασης και εκσυγχρονισμού του δικτύου μεταφοράς και διανομής ηλεκτρισμού, ώστε η ηλεκτροδότηση της Λευκωσίας (και σε μικρότερο βαθμό Λάρνακας και ελ. Αμμοχώστου) να μην κρέμμεται από μια κλωστή (μια γραμμή μεταφοράς), αλλά και για να επιτραπεί εγκατάσταση μεγαλύτερου δυναμικού ΑΠΕ. Οι αποφάσεις για το μέλλον και τον ρόλο του σταθμού της Δεκέλειας είναι άμεσα συνδεδεμένες με αυτή την πτυχή.
– Για την ασφαλή και επωφελή για όλους ενίσχυση της αυτοπαραγωγής ηλεκτρισμού από φωτοβολταϊκά ή και οικιακές ανεμογεννήτριες, με δίκαιη κατανομή του οικονομικού βάρους που φορτώνει η λειτουργία του net metering στην ΑΗΚ και κατ’ επέκταση στους καταναλωτές που δεν διαθέτουν φωτοβολταϊκά στέγης.
Αυτός ο διάλογος ήταν απαραίτητο να διεξαχθεί προ πολλού. Αποφάσεις που λήφθηκαν θα έπρεπε να επανεξεταστούν, όπως επανεξετάζονται στην υπόλοιπη ΕΕ. Η σημερινή Κυβέρνηση παραδίδει μια διάτρητη ενεργειακή πολιτική, χωρίς να μηδενίζεται στο σύνολό του το έργο της. Δεν είναι η ώρα να ζητείται από αυτή την Κυβέρνηση να διαμορφώσει νέα ενεργειακή πολιτική. Είναι η ώρα της επόμενης Κυβέρνησης. Που ελπίζουμε να αντιληφθεί το επείγον του ζητήματος και την κολοσσιαία σημασία του για τον τόπο.
