«Από γερό μυαλό γεννιέται η ευτυχία», είπε ο τεράστιο τραγωδός, Αισχύλος. Όχι ότι το δικό του μυαλό πλημμύριζε από χαρά. Φανταστείτε τον Προμηθέα να αποτινάζει τις αλυσίδες, να πιάνει τον Δία μπράτσο, να κατεβαίνουν Μοναστηράκι για μέλανα ζωμό on the rocks και να σπάνε πλάκα για τους παλιούς καλούς καιρούς. Όχι, οι κωμωδίες καταστάσεων δεν ήταν το φόρτε του. Αλλά είχε την ικανότητα να τοποθετεί την ψυχή κάτω από το μικροσκόπιο, να την τεμαχίζει και να τη σερβίρει στο τι-διάολο-είναι-αυτό-που-μόλις-είπε κοινό του.
Ώστε από γερό μυαλό γεννιέται η ευτυχία; Αν πάρω τον εαυτό μου ως case study, θα συμφωνήσω με τον Αισχύλο, καθότι, γιατί να το κρύψω, με το πέρασμα των χρόνων η ευτυχία φαίνεται να ξεγλιστράει σιγά – σιγά από τα χέρια μου, σαν σε αργή κίνηση, όπως ταινία του Αγγελόπουλου με το καράβι να απομακρύνεται, να απομακρύνεται, να απομακρύνεται, αλλά να μη φεύγει και να μη φτάνει ποτέ και πουθενά. Είναι τα βάσανα της ζωής; Είναι η περιρρέουσα σ’ αυτόν τον κουραστικό τόπο που σε κρατάει απ’ τον λαιμό σαν θηλιά αλλά τα χοντροδάχτυλά σου ακουμπάνε μόλις στο έδαφος; Είναι η γενιά του πολέμου με τα ψυχολογικά της;
Ας το δούμε πιο συλλογικά και σε σύγκριση με τους καλύτερους, τους Φινλανδούς βεβαίως βεβαίως, που για πέντε χρόνια αναδεικνύονται ως οι πιο ευτυχισμένοι του κόσμου, κατά το World Happiness Report. Ο ψυχολόγος Φρανκ Μαρτέλα (από Lifo με πηγή CNBC) λέει ότι υπάρχουν τρία πράγματα που οι Φινλανδοί δεν κάνουν ποτέ: 1. Δεν συγκρίνουν τον εαυτό τους με τους άλλους. Ειδικά όταν πρόκειται για υλικά αγαθά και επίδειξη πλούτου. 2. Λαμβάνουν πολύ σοβαρά υπόψη τα οφέλη της φύσης. Ξοδεύουν τις διακοπές τους στην εξοχή, μακριά ακόμη και από βασικές ανέσεις. 3. Υπάρχει εμπιστοσύνη στην κοινότητα. Σ’ ένα πείραμα έριξαν 192 πορτοφόλια σε 16 πόλεις στον κόσμο. Στο Ελσίνκι, 11 από τα 12 πορτοφόλια επιστράφηκαν στον ιδιοκτήτη τους. Όσο για τα παιδιά, παίρνουν συχνά το δημόσιο λεωφορείο για το σχολείο και παίζουν έξω χωρίς… επίβλεψη. Γι’ αυτά εν μέρει είναι ευτυχισμένοι οι Φινλανδοί.
Κοιτάξτε τώρα τι γίνεται εδώ: 1. Όλοι μέρα κατινιάζουμε και ζηλεύουμε τους άλλους. Ό,τι πλούτο έχουμε θα τον φλασάρουμε στα μούτρα του γείτονα. 2. Η φύση είναι για τους «άλουτους», αν ήταν δυνατόν θα τσιμενεντώναμε και τον ποπό μας. Διακοπές στη φύση χωρίς ανέσεις; Φορτώστε γκάτζετς γιατί χανόμαστε. 3. Ο τελευταίος που επέστρεψε πορτοφόλι έλαβε τιμές αρχηγού κράτους στην παρουσία τσαούσηδων και προέδρων επειδή έκανε το αυτονόητο. Και τα παιδιά δεν παίζουν έξω. Τελεία. Η 41η θέση και πολύ μας είναι.
Όσο για μένα, μόνο με ζαβολιά θα δω χαρά, αλλάζοντας έναν τόνο από το απόφθεγμα του φίλου Αισχύλου, που είπε… εμ… «Από… γέρο μυαλό γεννιέται η ευτυχία». Αυτό. Πέραν από την πλάκα, το έχω κάνει πια ευαγγέλιο, η ευτυχία κρύβεται σε στιγμές, σε εικόνες, σε συναισθήματα φευγάτα που μόλις αρπάζει η άκρη του ματιού.
