49 χρόνια από την τουρκική εισβολή, 40 χρόνια (σε λίγους μήνες) από την ανακήρυξη του ψευδοκράτους, 27 από τη δολοφονία Ισαάκ και Σολωμού, 20 από το άνοιγμα των οδοφραγμάτων… Κι είμαστε ακόμα στο ίδιο σημείο, χωρίς πολλές ελπίδες πια για επιστροφή ή για όποια επίλυση του κυπριακού. Ο χρόνος έχει κυλήσει αμείλικτα εις βάρος μας. Και προσθέτουμε τη μια επέτειο δίπλα στην άλλη και μετράμε χρόνια, ενώ ένα γκάλοπ ανάμεσα στους μαθητές ίσως αποδείξει πως δεν ξέρουν τι έγινε το 1974 και τι το 1821. Ιστορικό γεγονός το ένα, ιστορικό και το άλλο όταν απέχουν δεκαετίες από τη γέννηση σου.
Το άνοιγμα των οδοφραγμάτων θεωρήθηκε τομή αφού η όποια επαφή με το απεκεί ήταν για 29 χρόνια αδύνατη κι αδιανόητη. Για αυτό, λογική η αδημονία κι ο συνωστισμός στο οδόφραγμα των τόσων ανθρώπων που θέλησαν να διαβούν την γραμμή και να πάνε στα σπίτια τους, έστω και σαν επισκέπτες. Θα μπορούσαν, όπως αναπάντεχα άνοιξαν, έτσι αναπάντεχα να κλείσουν και πάλι, χάνοντας την ευκαιρία να ζήσουν αυτή την στιγμή που τόσο πολύ είχαν ονειρευτεί. Η λαχτάρα κι η χαρά ωστόσο έσβησαν σύντομα. «Πόσες φορές μπορείς να κτυπήσεις την πόρτα του σπιτιού σου και να σου ανοίξει άλλος σαν νοικοκύρης ή να σου την κλείσει στα μούτρα γιατί είσαι ανεπιθύμητος;».
Η χαραμάδα που άνοιξε 20 χρόνια πριν, παραμένει χαραμάδα. Από την οποία μπορούμε να κοιτάζουμε, μπορούμε να περνάμε αλλά μόνο σαν επισκέπτες, σαν πελάτες, σαν τουρίστες. Κι όταν κοιτάζουμε, βλέπουμε το τοπίο που αλλάζει μέρα με τη μέρα, τα ίχνη που σβήνουν και χάνονται, τις σημαίες και τα μνημεία που καθορίζουν μια νέα πραγματικότητα, τους μιναρέδες που υψώνονται ρίχνοντας την σκιά τους στις ρημαγμένες ταπεινές εκκλησιές. Δεν ξέρεις πια αν κάνει καλό να κοιτάς από την χαραμάδα ή αν πρέπει να γυρίζεις την πλάτη συντηρώντας μια ελπίδα που όλο και πιο πολύ γίνεται ψευδαίσθηση.
Κάποιοι άνθρωποι ήρθαν πιο κοντά σαν μονάδες, οι μονάδες όμως δεν καθορίζουν την έκβαση. Αντίθετα, για άλλη μια φορά αποδεικνύεται πως έστω κι αν οι δύο λαοί θα μπορούσαν μόνοι τους να βρουν τη λύση και να ζήσουν μαζί, αυτό δεν μπορεί να γίνει.
Είκοσι χρόνια λοιπόν από το άνοιγμα των οδοφραγμάτων, με τη μια γενιά να διαδέχεται την άλλη, η πραγματικότητα παραμένει ίδια. Εκεί που την αφήσαμε το 1974. Με πιο πολλές ημερομηνίες στο ημερολόγιο, σαν πληγές, για να θυμόμαστε ή να προσπερνάμε.
