Η εργασιακή ειρήνη ως υποταγή.
Ο νέος υπουργός Εργασίας είναι συμπαθής, μειλίχιος και συγκαταβατικός, περίπου κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν του προέδρου. Φαίνεται πως διαθέτει ικανότητα συνεννόησης με τους κοινωνικούς εταίρους και ότι γνωρίζει το αντικείμενό του – βασικά προαπαιτούμενα για τη θέση που του ανατέθηκε να υπηρετήσει (κάποιοι πρώην και νυν δεν διαθέτουν ούτε αυτά). Αρκούν όμως για να είναι κάποιος καλός υπουργός; Εξαρτάται από ποια πλευρά το βλέπει κανείς, και το θέμα της ΑΤΑ, στο οποίο διαφωνούν συνδικαλιστές και εργοδοτική πλευρά με αποτέλεσμα το υπουργείο να καταθέσει συμβιβαστική πρόταση (η τύχη της δεν είναι γνωστή τη μέρα που συντάσσεται το άρθρο), είναι ένα καλό crash test. Γιατί; Επειδή θα δείξει αν ο υπουργός Εργασίας είναι καλός για τους εργαζόμενους ή καλός για το κεφάλαιο. Έχουμε, πάντως, κάποια δείγματα για μια πρώτη κρίση του.
Να θυμίσουμε ότι σκοπός της Αυτόματης Τιμαριθμικής Προσαρμογής είναι αυτό που λέει: Να προσαρμόζει τους μισθούς ανάλογα με το ανεβοκατέβασμα των τιμών ώστε ο μισθωτός να μη χάνει χρήματα – οι τιμές μονίμως ανεβαίνουν, σπανίως το αντίθετο. Γιατί είναι κακό αυτό; Άμα οι επιχειρήσεις εισπράττουν περισσότερα, γιατί να μην αποδώσουν περισσότερα στις παραγωγικές τάξεις; Το παραδέχτηκε και ο υπουργός: «Η ΑΤΑ είναι ένας πάρα πολύ σημαντικός θεσμός και αποτελεί κοινωνική κατάκτηση η οποία πρέπει να διαφυλαχθεί», δήλωσε. Αλλά αν είναι σημαντικός θεσμός, πώς θα διαφυλαχθεί με εκπτώσεις; Μίλησε επίσης για την υιοθέτηση κανόνων που να είναι καλοί για όλους – την οικονομία, την επιχειρηματικότητα και τον ανταγωνισμό, όχι μόνο για τους εργαζόμενους.
Αυτή τη στιγμή η ΑΤΑ από το μηδέν όπου είχε βρεθεί είναι στο μισό. Οι συντεχνίες διεκδικούν την ολική της επαναφορά, οι εργοδότες να μείνει εκεί που είναι, η συμβιβαστική πρόταση στο 66,7%, αν δεν κάνω λάθος. Άμα είναι απαραίτητο να ρυθμιστεί η οικονομία ώστε να αποδίδει για όλους, η ΑΤΑ είναι απαραίτητο στοιχείο της, αφού επιτρέπει να λειτουργεί η αγορά χωρίς σκαμπανεβάσματα προσφοράς και ζήτησης: Εργάζομαι και παράγω, αμείβομαι με ένα κλάσμα της αξίας που παρήγαγα, το υπόλοιπο καταλήγει στα έσοδα-έξοδα της επιχείρησης και φόρους, καταναλώνω ανάλογα με τις ανάγκες και την αγοραστική μου δύναμη. Αν δεν αποδίδεται ολόκληρη η ΑΤΑ, αυτή η αλυσίδα διαταράσσεται – και αυτό δεν είναι μόνο εις βάρος των εργαζομένων.
Ας επιστρέψουμε όμως στον υπουργό. Είπε σε συνέντευξή του πως αν δεν γίνει αποδεκτή η πρότασή του θα διαταραχθεί η εργασιακή ειρήνη: Εφόσον έχει ανοίξει ήδη η τουριστική σεζόν (η δεύτερη πηγή εσόδων του τόπου – πρώτη είναι, αν πιστέψουμε τους ζηλιάρηδες Αγγλοαμερικανούς, το πλυντήριο χρήματος), αν οι συντεχνίες επιμείνουν, αυτοί που θα χάσουν είναι οι εργαζόμενοι… Ουπς! Ώστε μόνο οι εργαζόμενοι θα χάσουν, κ. υπουργέ, αν π.χ. σ’ ένα ξενοδοχείο γεμάτο τουρίστες γίνει απεργία; Αν κλείσουν κέντρα, αν διαταραχθούν οι πτήσεις, αν υπάρξει έλλειψη προϊόντων, αν… αν…; Δεν θα χάσουν οι επιχειρήσεις, ο ανταγωνισμός και η οικονομία συνολικά αφού, όπως ο ίδιος είπες, πρέπει να διέπονται από ρυθμιστικούς κανόνες που να είναι καλοί για όλους; Όταν ο υπουργός δηλώνει ότι θα χάσουν μόνο οι εργαζόμενοι άμα δεν αποδεχτούν την πρότασή του, δεν δηλώνει έτσι με ποια πλευρά είναι;
Θα μου πείτε, κανείς δεν μπορεί να είναι με όλους ταυτόχρονα στην εποχή της κυριαρχίας του κεφαλαίου, πολύ περισσότερο μια κυβέρνηση της Δεξιάς. Ωστόσο, το καλώς νοούμενο συμφέρον μιας οικονομίας, καπιταλιστικής έστω, δεν βρίσκεται ανυπερθέτως στην αναφανδόν υποστήριξη του κεφαλαίου αλλά και στη στήριξη των εργαζομένων, οι οποίοι είναι το «υποζύγιο του προϋπολογισμού» όπως είχε πει κάποιος. Και η ΑΤΑ, μαζί με τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας, είναι ένα σημαντικό στοιχείο της οικονομίας. Ενδεχόμενη απώλειά της όχι μόνο δεν θα ωφελήσει κανέναν, αλλά –μακροπρόθεσμα ή και όχι τόσο– θα γίνει αφορμή να χάσουν όλοι: Εργαζόμενοι και επιχειρήσεις, αλλά και η κυβέρνηση την αξιοπιστία της.
chrarv@phileleftheros.com
Ελεύθερα, 7.5.2023
