Συχνά σκέφτομαι ποια στάση θέλω να παίρνω όταν συμβαίνει κάτι στη ζωή μου, δίπλα μου, είτε αυτό με αφορά άμεσα είτε έμμεσα. Κάποιες φορές αντιδρώ με ένταση, ειδικά αν νιώθω ότι κάτι με θίγει προσωπικά, κάποιες φορές «κάνω την πάπια» αν νιώσω ότι δεν υπάρχει λόγος να αναμιχθώ και το θέμα θα λυθεί και κάποιες φορές -με βαριά καρδιά ομολογουμένως- υιοθετώ το γνωστό «κρύψε να περάσουμε» τώρα και βλέπουμε…
Άλλωστε μας έχουν μάθει ότι «η σιωπή είναι χρυσός». Και ναι, ίσως να ισχύει σε κάποιες περιπτώσεις αλλά υπάρχει ακόμη ένα ρητό στα λατινικά που λέει “Qui tacet consetit” δηλαδή…ο σιωπών συναινεί!
Κι αυτό το «συναινεί» η αλήθεια είναι ότι με φοβίζει, με κάνει να βλέπω τα πράγματα αλλιώς. Αν συμβαίνει κάτι άσχημο π.χ στον εργασιακό μου χώρο κι εγώ το βλέπω και γνωρίζω ότι είναι άδικο και κακό αλλά σιωπώ, αυτόματα, η στάση μου μεταφράζεται ως συναινετική!
Και αυτή η συναίνεση ουσιαστικά με αποδυναμώνει. Αποδυναμώνει τη δική μου φωνή. Και τη δική σου, αν σιωπάς συνεχώς.
Και σκέφτομαι πώς και σε ό,τι γίνεται γύρω μας, στη χώρα μας, όταν σιωπούμε ίσως δίνουμε την εντύπωση στην εξουσία ότι αποδεχόμαστε κάθε τι που μας σερβίρει.
Για χρόνια ξέραμε π.χ ότι το τοπίο στο θέμα των διαβατηρίων ήταν κάτι παραπάνω από ζοφερό και ντροπιαστικό για τη χώρα μας. Εκείνοι που έβλεπαν όμως και ήταν πιο κοντά σε αυτή την αηδιαστική κατάσταση -εκτός λίγων εξαιρέσεων ίσως- σιωπούσαν. Ίσως γιατί εδώ το η «σιωπή είναι χρυσός» να ήταν κυριολεκτικό!
Αλλά και για πόσα άλλα που έχουν να κάνουν με τη ζωή και το μέλλον των παιδιών μας συχνά επιλέγουμε τη σιωπή από την έκφραση της άποψής μας…
Εδώ και χρόνια π.χ καθημερινά, ερχόμαστε σε επαφή άμεση ή έμμεση με ένα δυσλειτουργικό σύστημα εκπαίδευσης. Βλέπουμε παιδιά να τελειώνουν το σχολείο και να έχουν έλλειψη στοιχειωδών γνώσεων και ικανοτήτων. Μιλούμε με εκπαιδευτικούς που προσπαθούν να κάνουν ότι είναι ανθρωπίνως δυνατόν σε ένα σύστημα τόσο γραφειοκρατικό και δυσλειτουργικό που τελικά καταπνίγει και τη δική τους φωνή.
Πώς λοιπόν από κοινωνία απαθών πολιτών που επιλέγουν να μην αγγίζουν τα «κακώς κείμενα» για να μην θίξουν προσωπικά ή άλλα συμφέροντα ή ακόμη και το ίδιο το κατεστημένο, θα εξελιχθούμε σε ανθρώπινα όντα με άποψη, με γνώση και φωνή;
Kαι βέβαια το να έχουμε φωνή δεν σημαίνει σε καμιά περίπτωση το γνωστό «ξεκατίνιασμα» στα κοινωνικά δίκτυα! Εκεί με την κάλυψη της ανωνυμίας και από την ασφάλεια του σπιτιού τους και του καναπέ τους, κρυμμένοι κάποιοι πίσω από έναν υπολογιστή, τα βάζουν με όλους και όλα… Κι αυτό απλώς για να συμμετέχουν σε συζητήσεις που είναι «trendy» τη μια μέρα και παντελώς αδιάφορες την επομένη, συνήθως για θέματα ασήμαντα. Κι επιδίδονται σε σχόλια συχνά χωρίς περιεχόμενο και ουσία, βρίζοντας απλώς ή ακολουθώντας απόψεις άλλων τις οποίες οικειοποιούνται χωρίς καν να σκεφτούν λίγο περισσότερο αν όντως συμφωνούν κι αν αυτός που τις εκφέρει έχει ίσως κάποια κρυφή ατζέντα.
Ο δημόσιος διάλογος με επιχειρήματα και σωστή έκφραση λόγου εκλείπουν όλο και περισσότερο, από τη ζωή μας, ενώ ο χώρος των κοινωνικών δικτύων που θα μπορούσε να επιτελεί αυτόν τον σκοπό καλύτερα τείνει να μετατρέπεται σε μια αρένα σφαγής της κοινής λογικής, της ευπρέπειας, της σωστά δομημένης άποψης αλλά και… της ίδιας της γλώσσας μας!
Και ναι, όλοι οι άνθρωποι έχουμε φωνή και δικαίωμα στην άποψή μας.
Όμως όλοι κρινόμαστε και «skripta manent» δηλαδή «τα γραπτά μένουν». Η φωνή μας δόθηκε για να μπορούμε με αυτήν να εκφράσουμε όλα όσα έχουμε μέσα μας. Το φιλτράρισμα είναι καλό να γίνεται από εμάς γιατί αυτό που είμαστε αντικατοπτρίζεται σε ό,τι λέμε, σε ό,τι γράφουμε.
Η φωνή μας είναι δύναμη και αν μάθουμε να τη χρησιμοποιούμε προς όφελος της κοινωνίας και της ύπαρξής μας, μπορεί να μας σώσει από πολλά δεινά.
Κι όπως πρόσφατα είδαμε στην εκστρατεία αφύπνισης του Μάριου Ηλιάδη προς το κυπριακό κοινό για τα προβλήματα που μας ταλανίζουν «Μιλούμε για να σωθούμε».
Ας ενισχύσουμε λοιπόν τη φωνή μας, σε προσωπικό καθημερινό επίπεδο, δημόσιο ή ιδιωτικό, στα κοινωνικά δίκτυα ή και στις προσωπικές μας σχέσεις με την ποιότητα του λόγου και τις αξίες που διδαχτήκαμε από τους προγόνους μας για τους οποίους νιώθουμε τόσο περήφανοι… Και όπως έγραψε στις Σφήκες ο Αριστοφάνης «Πάσαν γλώσσα βασάνιζε» δηλαδή βασάνιζε στο μυαλό σου αυτό που θα ξεστομίσεις.
