Η κοινωνία δεν αυτόκαθρεφτίζεται αλλά αντανακλάται στο κάθε σημείο της διαδρομής, είτε προς την Ιθάκη είτε και προς τα τάρταρα. Η έννοια της αλλαγής ή και της αντίδρασης δεν αποτελούν από μόνα τους στοιχεία εξυγιαντικής πορείας, αν δεν συνυπάρχουν με τη σύνθεση και τη δημιουργία των αναγκαίων και ικανών συνθηκών για δημιουργική ανάπτυξη και διορθωτική θεσμική συμμετοχή.
Η αξιακή διασύνδεση των αλλαγών, με τις αρχές της γνώσης, της αυτογνωσίας, της ηθικής, της τιμιότητας και του δικαίου, επαναφέρουν την ανάγκη επανατοποθέτησης του ρόλου της πολιτείας, της εκκλησίας, της παιδείας, της οικογένειας και της συνύπαρξης των κοινωνικοοικονομικών προοπτικών ανάπτυξης. Ομοίως και η τιμωρία χωρίς την κάθαρση, αφήνει ημιτελές το έργο, είτε αυτό εμπεριέχει στοιχεία κωμωδίας ή και τραγωδίας.
Αναπόφευκτα, η ανάγκη για συνολική αξιολόγηση των όποιων εξελίξεων, οδηγεί στη διαχρονική ανάλυση και συνταύτιση του παρελθόντος, του παρόντος και του προσδοκώμενου μέλλοντος. Στο πλαίσιο αυτής της θεώρησης, είναι δόκιμη η παραπομπή στα Παρθενώνεια έργα και σε αυτούς που άφησαν το αιώνιο στίγμα τους, μέσα από την αποτύπωση του μύθου στη διθυραμβική ανάδειξη του ηγετικού ρόλου της Αθήνας, με τον γλύπτη να λειτουργεί ως πρότυπο διδασκαλίας και καθοδήγησης προς τους μαθητές του, ως διδάσκων και όχι ως δυνητικά διδασκόμενος. Ανάλογα και συνειρμικά διδακτική παραπομπή μπορεί να προκύπτει και μέσα από το έργο του Ησίοδου, «έργα και ημέρες», όπου ο ποιητής, με την αφήγηση μύθων, αναλύει τη δομή της κοινωνίας, τις ηθικές αρχές, την προέλευση του κακού, μέσα και από την ανάδειξη των αρετών που διασυνδέονται με το μέτρο, την τάξη, την προνοητικότητα και την κοινωνικότητα (σαφώς και όχι στη σφαίρα της εικονικής πραγματικότητας).
Η περιγραφή του Ησίοδου με τα μελανότερα χρώματα στην πέμπτη γενιά, προσομοιάζει με τη σύγχρονη μορφή του ανθρώπου, όπου χάνεται ο σεβασμός προς τους γονείς, δεν αποδίδεται δικαιοσύνη καθώς δεν επαινείται ο αγαθός αλλά ανταμείβεται ο ισχυρός, ενώ η Νέμεσις (η θεία δίκη σε όσους παραβαίνουν τους ηθικούς νόμους) και η Αιδώς (η ντροπή), αφήνουν τους αδύναμους ανθρώπους στη μοίρα τους και ανυπεράσπιστους απέναντι στο άδικο.
Η σύγχρονη μεταφορική έννοια του όρου, «έργα και ημέρες», ως μειωτική αναφορά στο παρελθόν κάποιου, μπορεί να προδιαγράφεται σήμερα σε συνάρτηση με το μέλλον. Ανάλογα και η παραφραστική προσέγγιση του Ησίοδου μπορεί να αιτιολογεί επιβραβεύοντας, πρόσφατες πρακτικές ανατροπές στη βάση της ανθρώπινης απογοήτευσης και μηνυματικής αντίδρασης, η οποία θα πρέπει όμως να τύχει μιας πιο ολιστικής αξιολόγησης και ανάλυσης, η οποία θα οδηγήσει στη λήψη των απαραίτητων μέτρων αναθεώρησης και ανατρεπτικής διόρθωσης.
Σε μια εποχή όπου η θεσμική υποστήριξη των δομών ενισχύει τη δημοκρατία, πρακτικές οι οποίες μπορεί να στέλνουν τα δικά του μηνύματα αλλά λειτουργούν επικίνδυνα «αντισυστημικά», θέτουν εμπόδια στην πραγματική ενίσχυση της δημοκρατικής αρχής και εδραιώνουν την «αναρχοπροσέγγιση» σε όλα τα επίπεδα και εκφάνσεις την κοινωνικοοικονομικής δραστηριότητας, οδηγώντας στο κενό της τεκμηρίωσης και στο έωλο μεταίχμιο της ουτοπικής διεκδίκησης. Με σεβασμό προς όλες τις απόψεις και τους τρόπους έκφρασης, είναι σαφές πως, δεν διορθώνεται το «μίασμα» του παρόντος, με το απροσδιόριστα επικίνδυνο άγνωστο μονοπάτι της επόμενης ημέρας.
Η υγιής, και χωρίς δογματικές αντιδράσεις και υπερφίαλες τοποθετήσεις, αξιολόγηση της αποτύπωσης των νέων τάσεων και η παραδοχή, όπως και η αποδοχή των όποιων λαθών, μπορούν να προδιαγράψουν τα επόμενα βήματα στο πολιτικό και εν γένει πολιτειακό γίγνεσθαι. Ταπεινά, στοχευμένα, τεκμηριωμένα και με διάθεση σύνθεσης απόψεων, θέσεων, προβληματισμών, εισηγήσεων και αποφάσεων. Η αλαζονεία του κατεστημένου συμπλέγματος αποτρέπει τη δημιουργία δυνατοτήτων ολοκληρωμένης αξιοποίησης των παραπομπών στο Αρχαιοελληνικό παρελθόν και στον επανασχεδιασμό του δημόσιου λόγου, με βασικό κριτήριο τον πραγματικό σεβασμό προς τους ίδιους τους πολίτες ως σημείο αναφοράς και προτεραιότητα αξιακής συνιστώσας. Τα μηνύματα των καιρών δεν καταδεικνύουν απλώς, αλλά πολύ περισσότερο επιβάλλουν την αλλαγή επί της ουσίας ως αντίδοτο στον επικοινωνιακά μονοδιάστατο βηματισμό.
- Γενικός Γραμματέας της ΣΕΚ.
