Η διαδικασία της προσκύρωσης των βουλευτικών εδρών μετά την Ψηφοφορία και την καταμέτρηση των ψήφων γίνεται σε δύο στάδια. Προηγείται η πρώτη κατανομή εδρών που διενεργείται από τους Εφόρους Εκλογής, πάνω σε επαρχιακό επίπεδο, δηλαδή για την κάθε εκλογική περιφέρεια, ξεχωριστά. Στη συνέχεια, ακολουθεί η δεύτερη κατανομή εδρών που διενεργείται από το Γενικό Ἐφορο Εκλογών. Η διαδικασία αυτή γίνεται σε δύο φάσεις, περιλαμβανομένης και της γνωστής “τρίτης κατανομής”, αν απομένουν αδιάθετες έδρες, από τη διαδικασία της πρώτης φάσης της δεύτερης κατανομής εδρών.
Η διαδικασία της πρώτης κατανομής των βουλευτικών εδρών, η οποία αρχίζει αμέσως μετά τη συγκέντρωση και κατάταξη των αποτελεσμάτων κατά εκλογική περιφέρεια, διενεργείται από τον Έφορο Εκλογής της οικείας εκλογικής περιφέρειας.
Για το σκοπό αυτό αθροίζεται το σύνολο των εγκύρων ψήφων κάθε εκλογικής περιφέρειας, το οποίο διαιρείται με το σύνολο των βουλευτικών εδρών, που αντιστοιχούν στην οικεία εκλογική περιφέρεια. Το πηλίκο που προκύπτει, παραλειπομένου του κλάσματος, αποτελεί το εκλογικό μέτρο της εν λόγω εκλογικής περιφέρειας.
Με το εκλογικό μέτρο διαιρείται στη συνέχεια, η εκλογική δύναμη κάθε κόμματος ή συνδυασμού, δηλ. διαιρούμε το σύνολο των εγκύρων ψήφων που συγκέντρωσε κάθε κόμμα στη συγκεκριμένη εκλογική περιφέρεια, με το εκλογικό μέτρο της εκλογικής περιφέρειας. Κάθε συνδυασμός κόμματος ή ανεξαρτήτων δικαιώνεται με τόσες έδρες, όσες φορές το εκλογικό μέτρο περιέχεται στην εκλογική του δύναμη.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Μάσκα-απολύμανση χεριών κατά την είσοδο σε εκλογικό κέντρο
Παράδειγμα:
Ας υποθέσουμε για παράδειγμα στην εκλογική περιφέρεια Λευκωσίας, στην οποία αναλογούν 20 βουλευτικές έδρες, ότι έχουμε συνολικά 120.000 έγκυρες ψήφους και το Α’ Κόμμα συγκεντρώνει 3δ.000 ψήφους. Για να εξευρεθεί το εκλογικό μέτρο της εκλογικής περιφέρειας Λευκωσίας, όπως προαναφέρθηκε πιο πάνω, γίνεται η πιο κάτω μαθηματική πράξη. Διαιρούμε το σύνολο των εγκύρων ψήφων (120.000) με το σύνολο των βουλευτικών εδρών (20) της εκλογικής περιφέρειας:
Έγκυροι Ψήφοι: 120.000 : 20 – 6.000 εκλογικό μέτρο για την Εκλογική περιφέρεια Λευκωσίας, για σκοπούς της πρώτης κατανομής εδρών.
Με βάση συνεπώς τον αριθμό 6.000, που είναι το εκλογικό μέτρο, διαιρείται το σύνολο των εγκύρων ψήφων του Α’ κόμματος, που συγκέντρωσε στην περιφέρεια Λευκωσίας, δηλ. με τον αριθμό 95.000, για να εξευρεθεί ο αριθμός των βουλευτικών εδρών με τις οποίες θα δικαιωθεί το κόμμα αυτό. Στην περίπτωση αυτή γίνεται η ακόλουθη μαθηματική πράξη:
Έγκυροι ψήφοι: 35.000 : 6.000 – 5 έδρες, οι οποίες παραχωρούνται στο κόμμα και παραμένουν 52.000 ψήφοι, ως αχρησιμοποίητο υπόλοιπο, οι οποίες θα μεταφερθούν για σκοπούς της δεύτερης κατανομής εδρών, προς όφελος του ιδίου κόμματος.
Με τον τρόπο αυτό βρίσκουμε ότι το Α’ κόμμα δικαιώνεται από την πρώτη κατανομή εδρών με 5 έδρες στην εκλογική περιφέρεια Λευκωσίας. Οι υπόλοιπες ψήφοι, που παραμένουν ως αχρησιμοποίητο υπόλοιπο, θα μεταφερθούν και θα χρησιμοποιηθούν προς όφελος του κόμματος αυτού για σκοπούς της δεύτερης κατανομής εδρών, όπως εξηγείται πιο κάτω.
Με τον ίδιο τρόπο διαιρείται το σύνολο των εγκύρων ψήφων κάθε άλλου συνδυασμού κόμματος και/ή κάθε μεμονωμένου υποψήφιου, που λαμβάνει μέρος στις Εκλογές. Αν το σύνολο των εγκύρων ψήφων ενός κόμματος είναι μικρότερο από το εκλογικό μέτρο, δηλ. κάτω από τις 6.000 ψήφους, που είναι το εκλογικό μέτρο στο παράδειγμα πιο πάνω, το κόμμα αυτό δεν δικαιούται να πάρει οποιαδήποτε έδρα από την πρώτη κατανομή εδρών της εκλογικής περιφέρειας αυτής.
Η ίδια πρακτική εργασία ακολουθείται σε κάθε άλλη εκλογική περιφέρεια, με βάση το εκλογικό μέτρο που προκύπτει από τη διαίρεση του συνόλου των εγκύρων ψήφων της συγκεκριμένης εκλογικής περιφέρειας, με τον αριθμό των βουλευτικών εδρών που αντιστοιχούν στην εν λόγω εκλογική περιφέρεια.
ΔΕΥΤΕΡΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΔΡΩΝ
Για σκοπούς της δεύτερης κατανομής εδρών ολόκληρη η Δημοκρατία θεωρείται ως ενιαία εκλογική περιφέρεια. Τα αχρησιμοποίητα υπόλοιπα των ψήφων όλων των κομμάτων, που δικαιούνται συμμετοχής στη δεύτερη κατανομή, συγκεντρώνονται και από τις έξι εκλογικές περιφέρειες και αθροίζονται για να βρούμε το σύνολο των αχρησιμοποίητων υπολοίπων, σε ολόκληρη τη Δημοκρατία, τα οποία θα χρησιμοποιηθούν για τη δεύτερη κατανομή.
Ταυτόχρονα, μεταφέρονται και αθροίζονται όλες οι αδιάθετες από την πρώτη κατανομή έδρες, από όλες τις εκλογικές περιφέρειες, για να εξευρεθεί το σύνολο των αδιάθετων εδρών, που θα διατεθούν στα κόμματα με τη μέθοδο και τη διαδικασία της δεύτερης κατανομής εδρών.
Στη διαδικασία της δεύτερης κατανομής εδρών δεν δικαιούνται συμμετοχής οισυνδυασμοί ανεξαρτήτων, ούτε οι μεμονωμένοι υποψήφιοι.
Σύμφωνα με τον ισχύοντα Εκλογικό Νόμο, η δεύτερη κατανομή εδρών γίνεται
μεταξύ των αυτοτελών κομμάτων ἡ των συνασπισμών κομμάτων, που συγκεντρώνουν τα προβλεπόμενα από το Νόμο ποσοστά, επί του συνόλου των εγκύρων ψήφων σε ολόκληρη τη Δημοκρατία, όπως περιγράφεται πιο κάτω:
(α) Τα αυτοτελή κόμματα χρειάζεται να συγκεντρώσουν ποσοστό 3,65% των εγκύρων ψήφων σε ολόκληρη τη Δημοκρατία.
(β) Οι συνασπισμοί δύο κομμάτων απαιτείται να συγκεντρώσουν ποσοστό 10% των εγκύρων ψήφων σε ολόκληρη τη Δημοκρατία.
(Υ) Οι συνασπισμοί πάνω από δύο κόμματα απαιτείται να συγκεντρώσουν ποσοστό 20% του συνόλου των εγκύρων ψήφων σε ολόκληρη τη Δημοκρατία.
Σύμφωνα με το ισχύον εκλογικό σύστημα στη διαδικασία της δεύτερης κατανομής εδρών συμμετέχουν τουλάχιστον δύο κόμματα, για τη διάθεση των υπολοίπων εδρών, που παρέμειναν αδιάθετες απὀ την πρώτη κατανομή.
Σε περίπτωση που κανένα κόμμα ή συνασπισμός κομμάτων δεν συγκέντρωσε τα αντίστοιχα ποσοστά, όπως αναφέρονται πιο πάνω, ο Νόμος ρυθμίζει τον τρόπο και τη μέθοδο συμμετοχής ενός ή δύο κομμάτων, ανάλογα με την περίπτωση, προκειμένου να αρχίσει κανονικά η διαδικασία της δεύτερης κατανομής εδρών.
ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΚΑΤΑΝΟΜΗΣ
Για να εξευρεθεί το εκλογικό μέτρο της δεύτερης κατανομής εδρών αθροίζεται το σύνολο των αχρησιμοποίητων υπολοίπων από την πρώτη κατανομή ψήφων και των έξι εκλογικών περιφερειών, όλων των κομμάτων που δικαιούνται συμμετοχής στη δεύτερη κατανομή. Τα αχρησιμοποίητα υπόλοιπα των κομμάτων, που δεν δικαιούνται να συμμετάσχουν στη δεύτερη κατανομή, καθώς και οι ψήφοι των μεμονωμένων υποψηφίων, που παρέμειναν αχρησιμοποίητα, δεν λαμβάνονται υπόψη και ούτε υπολογίζονται για σκοπούς της δεύτερης κατανομής.
Το άθροισμα των αχρησιμοποίητων υπολοίπων των ψήφων σε ολόκληρη τη Δημοκρατία, διαιρείται με τον αριθμό των αδιάθετων από την πρώτη κατανομή εδρών, δηλ. διαιρούμε το σύνολο των αχρησιμοποίητων υπολοίπων των ψήφων με το σύνολο των εδρών που παρέμειναν αδιάθετες από την πρώτη κατανομή.
Το πηλίκο, που προκύπτει από τη διαίρεση αυτή, αποτελεί το εκλογικό μέτρο της δεύτερης κατανομής εδρών.
Για παράδειγμα, ας υποθέσουμε ότι έχουμε πέντε κόμματα, που δικαιούνται να πάρουν μέρος στη δεύτερη κατανομή και τα οποία έχουν ως αχρησιμοποίητα υπόλοιπα, που προκύπτουν από την πρώτη κατανομή, σύνολο ψήφων 50.000, 22.000, 20.000. 15.000 και 12.000, αντίστοιχα.
Το εκλογικό μέτρο της δεύτερης κατανομής, θα είναι, σε τέτοια περίπτωση, το αποτέλεσμα της διαίρεσης του αθροίσματος των αχρησιμοποίητων υπολοίπων των ψήφων και των πέντε κομμάτων, που αναφέρονται πιο πάνω, δηλ. 99.000 ψήφοι, διά του αριθμού των εδρών που παρέμειναν αδιάθετες από την πρώτη κατανομή.Αν υποθέσουμε ότι το σύνολο των αδιάθετων εδρών από την πρώτη κατανομή, και για τις έξι εκλογικές περιφέρειες, είναι 18 έδρες, τότε το εκλογικό μέτρο, γιατη δεύτερη κατανομή, θα είναι: Αχρησιμοποίητα υπόλοιπα: 99.000 : 18 – 5.500 εκλογικό μέτρο, για σκοπούς της δεύτερης κατανομής εδρών.
Με βάση τα πιο πάνω δεδομένα χρησιμοποιούμε τα αχρησιμοποίητα υπόλοιπα των ψήφων κάθε κόμματος, ξεχωριστά, δηλ. τις 30.000, 22.000, 20.000, 15.000 και 12.000 ψήφους, αντίστοιχα, όπως περιγράφεται στο παράδειγμα πιο πάνω και διαιρούμε τους αριθμούς αυτούς με το εκλογικό μέτρο της δεύτερης κατανομής, δηλ. με τον αριθμό 9.500. Το πηλίκο, που προκύπτει, σε κάθε περίπτωση, από τη διαίρεση αυτή, αποτελεί τον αριθμό των εδρών με τις οποίες δικαιώνεται! κάθε κόμμα στη δεύτερη κατανομή εδρών.
Συνοπτικά, για κάθε κόμμα που αναφέρεται πιο πάνω, θα έχουμε το ακόλουθο αποτέλεσμα:
Α’ Κόμμα «0.000 : 95.500 – 5 έδρες, και παραμένουν προς όφελος του κόμματος αυτού 2.200 ψήφοι, ως αχρησιμοποίητα υπόλοιπα, οι οποίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην επόμενη φάση, δηλ. στη λεγόμενη τρίτη κατανομή.
Β’ Κόμμα 22.000 : 9.500 – 4 έδρες, ακριβώς, χωρίς να παραμένουν αχρησιμοποίητα υπόλοιπα.
Γ’ Κόμμα 20.000 : 5.500 – 3 έδρες, και παραμένουν 93.500 ψήφοι, ως αχρησιμοποίητα υπόλοιπα.
Δ’ Κόμμα ᾖ15.000 : 9.500 – 2 έδρες, και παραμένουν 4.000 ψήφοι, ως αχρησιμοποίητα υπόλοιπα.
Ε’ Κόμμα ᾖ12.000 : 9.500 – 2 έδρες, και παραμένουν 1.000 ψήφοι, ως αχρησιμοποίητα υπόλοιπα.
Όπως προκύπτει από την πιο πάνω περιγραφή, από τη δεύτερη κατανομή εδρών, διατίθενται συνολικά 16 έδρες και παραμένουν ακόμη 2 έδρες αδιάθετες, οι οποίες θα πρέπει να διατεθούν στην επόμενη φάση της δεύτερης κατανομής εδρών.
ΤΡΙΤΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ (Β’ ΦΑΣΗ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΚΑΤΑΝΟΜΗΣ)
Η διαδικασία της τρίτης κατανομής εδρών είναι συνέχεια της όλης εργασίας που διενεργείται για τη δεύτερη κατανομή εδρών, δηλ. πρόκειται ουσιαστικά για τη Β’ φάση της δεύτερης κατανομής εδρών.
Αν εξακολουθούν να απομένουν αδιάθετες έδρες από τη δεύτερη κατανομή, οι έδρες αυτές, με βάση τη νέα διαδικασία της τρίτης κατανομής, προσκυρώνονται, ανά μία, κατά σειρά, στο κόμμα ή συνασπισμό κομμάτων, που παρουσιάζει τα ψηλότερα αχρησιμοποίητα υπόλοιπα, που προκύπτουν από τη δεύτερη κατανομή και παραχωρούνται στους συνδυασμούς των δικαιωθέντων κομμάτων, κατ᾽εφαρμογή των διατάξεων που ισχύουν για τη δεύτερη κατανομή.
Αν, υποθετικά, έχουμε τα υπόλοιπα ψήφων που προκύπτουν από τη διαδικασία της δεύτερης κατανομής, όπως περιγράφεται στο παράδειγμα πιο πάνω, σύμφωνα με το οποίο το Α’ κόμμα παρουσιάζει ως αχρησιμοποίητα υπόλοιπα 2.500 ψήφους, το Β’ κόμμα παρουσιάζεται χωρίς υπόλοιπα, το Γ’ κόμμα παρουσιάζει υπόλοιπα 3.500 ψήφους, το Δ’ κόμμα παρουσιάζει υπόλοιπα 4.000 ψήφους και το Ε΄ κόμμα παρουσιάζει υπόλοιπα 1.000 ψήφους, και, ταυτόχρονα, απομένουν δύο αδιάθετες έδρες από τη δεύτερη κατανομή, τότε, σε τέτοια περίπτωση, οι έδρες θα παραχωρηθούν, ανά μία, κατά σειρά, στο Δ’ κόμμα και στο Γ’ κόμμα, αντίστοιχα, που παρουσιάζουν τα ψηλότερα αχρησιμοποίητα υπόλοιπα, που προκύπτουν από τη δεύτερη κατανομή., αφού το Δ’ κόμμα έχει 4.000 ψήφους αχρησιμοποίητα υπόλοιπα και το Γ’ κόμμα έχει 9.500 ψήφους αχρησιμοποίητα υπόλοιπα.
Ανεξάρτητα από τα ανωτέρω, τα αυτοτελή κόμματα, για να δικαιωθούν έδρας από την τρίτη κατανομή, Θα πρέπει να έχουν συγκεντρώσει ποσοστό 7,2% του συνόλου των εγκύρων ψήφων σε ολόκληρη τη Δημοκρατία. Αν πρόκειται για συνασπισμό δύο κομμάτων απαιτείται ποσοστό 10%, ενώ για τους συνασπισμούς πέραν των δύο κομμάτων απαιτείται ποσοστό 20% επί του συνόλου των εγκύρων ψήφων σε ολόκληρη τη Δημοκρατία.
Όσον αφορά στον καθορισμό των εκλογικών περιφερειών, στις οποίες θα πρέπει να παραχωρηθούν οι έδρες στα δικαιωθέντα κόμματα και κατ’ επέκταση την υπόδειξη των υποψηφίων στους οποίους θα προσκυρωθούν οι βουλευτικές έδρες, με βάση τη διαδικασία της τρίτης κατανομής, ακολουθούμε την ίδια πρακτική που εφαρμόστηκε για σκοπούς της δεύτερης κατανομής, όπως περιγράφεται! πιο πάνω, δηλαδή οι έδρες θα παραχωρηθούν, ανά μία, στα δικαιωθέντα κόμματα, στην εκλογική περιφέρεια που διαθέτει την κενή έδρα, στην οποία το κάθε κόμμα παρουσιάζει το ψηλότερο αχρησιμοποίητο υπόλοιπο από την πρώτη κατανομή.
Η έδρα, σε τέτοια περίπτωση, καταλαμβάνεται από τον υποψήφιο του δικαιωθέντος κόμματος που έχει, κατά σειρά, τους περισσότερους σταυρούς προτίμησης, ή, σε περίπτωση ισοψηφίας, στον υποψήφιο του οποίου το όνομα κληρώνεται από το Γενικό Έφορο Εκλογών, στην παρουσία των ισοψηφησάντων του αυτού συνδυασμού.
ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΟΛΑ ΟΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ ΓΙΑ ΤΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ 2021