Η Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη που γιορτάζεται αύριο, έχει φέτος ως θεματική την πρόσβαση στη φροντίδα για τον διαβήτη. H κλινική διαιτολόγος διατροφολόγος, Χρύσω Πατσαλίδου, επισημαίνει ιδιαίτερα ότι η έγκαιρη διάγνωση είναι πολύ σημαντική για όλους τους τύπους διαβήτη, πολύ περισσότερο την σημερινή εποχή που βάσει των επίσημων στοιχείων και δεδομένων κάποιος εμφανίζει διαβήτη σε κάποιο μέρος του κόσμου κάθε δύο λεπτά.
«Μπορεί να σώσει ζωές, να αποτρέψει μια επείγουσα ιατρική κατάσταση και να μειώσει τον κίνδυνο επιπλοκών που πιθανών να αλλάξουν τη ζωή αργότερα. Γι’ αυτό ως επαγγελματίες υγείας θέλουμε να βεβαιωθούμε ότι όλοι γνωρίζουν τα σημάδια που πρέπει να προσέξουν για τη διάγνωση του διαβήτη. Περίπου το 90% των ατόμων με διαβήτη έχουν διαβήτη τύπου 2. Ο διαβήτης τύπου 2 μπορεί να εμφανιστεί με αργούς ρυθμούς, κυρίως σε άτομο άνω των 40 ετών. Τα σημάδια μπορεί να μην είναι εμφανή ή μπορεί να μην υπάρχουν καθόλου σημάδια, επομένως μπορεί να περάσουν έως και 10 χρόνια πριν ένα άτομο ανακαλύψει ότι έχει διαβήτη».
Είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζει κάποιος τους παράγοντες κινδύνου για τον διαβήτη, αναφέρει η κ. Πατσαλίδου, επισημαίνοντας ενδεικτικά ότι ο κίνδυνος αυξάνεται με την ηλικία και την περιοχή καταγωγής:
«Ο διαβήτης τύπου 2 είναι δύο έως τέσσερις φορές πιο πιθανός σε άτομα νοτιοασιατικής καταγωγής και αφρικανικής-καραϊβικής ή μαύρης αφρικανικής καταγωγής. Έχετε δύο έως έξι φορές περισσότερες πιθανότητες να αποκτήσετε διαβήτη τύπου 2 εάν έχετε γονέα, αδελφό, αδελφή ή παιδί με διαβήτη. Κινδυνεύετε περισσότερο αν είχατε ποτέ υψηλή αρτηριακή πίεση. Κινδυνεύετε περισσότερο από διαβήτη τύπου 2 εάν έχετε επιπλέον βάρος, ειδικά εάν αυτό το βάρος βρίσκεται γύρω από τη μέση σας».
ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ: Οι πολυκυστικές ωοθήκες σχεδόν διπλασιάζουν τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου στο πάγκρεας
Άλλοι παράγοντες κινδύνου για διαβήτη τύπου 2, σύμφωνα με τη διαιτολόγο διατροφολόγο του, είναι το κάπνισμα το οποίο επίσης αυξάνει τον κίνδυνο άλλων καταστάσεων υγείας όπως οι καρδιακές παθήσεις και ο καρκίνος.
«Ο διαβήτης κύησης επίσης, είναι ένας τύπος διαβήτη που επηρεάζει τις έγκυες γυναίκες, συνήθως κατά το δεύτερο ή τρίτο τρίμηνο», δηλώνει. «Εάν έχετε διαβήτη κύησης, είναι σημαντικό να ελέγχετε τακτικά τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα σας μετά, καθώς έχετε αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξετε διαβήτη τύπου 2. Κανονίστε μια εξέταση γλυκόζης αίματος στον μεταγεννητικό έλεγχο έξι εβδομάδων και ετησίως με την επίβλεψη του προσωπικού σας γιατρού».
Τυχόν συμπτώματα διαβήτη, αναφέρει, είναι οι συχνές επισκέψεις στην τουαλέτα, ειδικά τη νύχτα, η δίψα, η κούραση, η απώλεια βάρους χωρίς καμία πρόθεση για κάτι τέτοιο, ο κνησμός των γεννητικών οργάνων, τα κοψίματα και οι πληγές που χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να επουλωθούν, η θολή όραση και η αυξημένη πείνα.
«Οι γυναίκες μπορούν επίσης να μειώσουν σε μεγάλο βαθμό τον κίνδυνο να αναπτύξουν διαβήτη κύησης διαχειρίζοντας το βάρος τους, τρεφόμενες υγιεινά και διατηρούμενες δραστήριες», τονίζει η γιατρός Πατσαλίδου. «Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών PCOS είναι μια κατάσταση που επηρεάζει τις ωοθήκες. Οι γυναίκες που έχουν PCOS διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν διαβήτη τύπου 2. Το PCOS σχετίζεται με την αντίσταση στην ινσουλίνη και συνεπώς με υψηλότερα επίπεδα ινσουλίνης που κυκλοφορούν στο αίμα.
Στις γυναίκες με PCOS θα πρέπει να προσφέρεται από του στόματος τεστ ανοχής γλυκόζης κατά τη διάγνωση, όπως συνιστάται από το NICE. Εάν διαπιστωθεί ότι έχει μειωμένη γλυκόζη νηστείας ή μειωμένη ανοχή στη γλυκόζη, αυτή η εξέταση θα πρέπει να επαναλαμβάνεται ετησίως».
Ορισμένες καταστάσεις ψυχικής υγείας αποτελούν επίσης παράγοντα κινδύνου για διαβήτη τύπου 2, όπως σχιζοφρένεια, διπολική διαταραχή, κατάθλιψη, επισημαίνει ακόμη.
«Εάν περνάτε μεγάλες χρονικές περιόδους καθισμένοι, αυτό είναι γνωστό ως «καθιστικός» τρόπος ζωής. Η καθιστική ζωή σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2», δηλώνει η κ. Πατσαλίδου. «Είναι σημαντικό να θυμάστε ότι ακόμα κι αν κάνετε τη συνιστώμενη ποσότητα άσκησης την εβδομάδα, μπορείτε να έχετε έναν καθιστικό τρόπο ζωής. Αυτό συμβαίνει επειδή η καθιστική ζωή είναι διαφορετική από την σωματική αδράνεια. Το να είσαι σε «σωματική αδράνεια» σημαίνει ότι δεν κάνεις αρκετή σωματική δραστηριότητα. Το να κάνεις «καθιστική ζωή» σημαίνει να κάθεσαι ή να ξαπλώνεις για μεγάλες περιόδους.
Θα πρέπει να προσπαθήσετε να διακόψετε τις καθιστικές περιόδους όσο πιο συχνά γίνεται, κάνοντας κάποια ελαφριά δραστηριότητα όπως το περπάτημα. Εάν κάθεστε σε ένα γραφείο ή οθόνη όλη μέρα, δοκιμάστε μερικές ασκήσεις με βάση την καρέκλα. Επίσης, στοχεύστε να δημιουργήσετε ελαφριά δραστηριότητα στην ημέρα σας, ακολουθούν μερικές ιδέες: Πηγαίνετε και μιλήστε με συναδέλφους αντί να στείλετε ένα email, κάντε τακτικά διαλείμματα για να πάρετε ένα ποτήρι νερό, κάντε περιπατητικές συναντήσεις ή περπατήστε μέρος του ταξιδιού σας ή παρκάρετε λίγο πιο μακριά από το κτίριο».
Αυξάνει τον κίνδυνο η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ
Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2, σύμφωνα με την ειδικό. Οι τρέχουσες οδηγίες συνιστούν να μην πίνει κάποιος τακτικά περισσότερες από 14 μονάδες την εβδομάδα και ότι αυτές οι μονάδες πρέπει να κατανέμονται ομοιόμορφα σε 3-4 ημέρες.
Η μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ μια ή δύο ημέρες την εβδομάδα θα αυξήσει επίσης τον κίνδυνο άλλων παθήσεων υγείας, όπως ορισμένων τύπων καρκίνου. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η κατανάλωση αλκοόλ με μέτρο σχετίζεται με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, προειδοποιεί.
«Εάν έχετε διαταραγμένο ύπνο, αυτό μπορεί να σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2», καταλήγει. «Η έλλειψη ύπνου ή ο ύπνος για πολύ καιρό έχουν συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο. Η γνώση μας δίνει τη δύναμη να βοηθήσουμε όλους όσους θα διαγνωστούν στο μέλλον να έχουν καλύτερη πρόσβαση σε περίθαλψη και ποιότητα ζωής. Ίσως αύριο διαγνωστεί ένα δικό μας άτομο που αγαπάμε».
