Όσοι τρώνε συχνά μπανάνες τα έχουν σίγουρα παρατηρήσει: τα λεπτά, λευκά «νηματάκια» που εμφανίζονται ανάμεσα στη φλούδα και τον καρπό. Για κάποιους είναι ενοχλητικά και τα αφαιρούν προσεκτικά, για άλλους περνούν απαρατήρητα. Ποιος είναι όμως ο ρόλος τους και είναι ασφαλές – ή και ωφέλιμο – να τα καταναλώνουμε;
Μόλις ξεφλουδίσεις μια μπανάνα, αυτές οι μακριές ίνες που συνδέουν τη φλούδα με το εσωτερικό της δεν είναι τυχαίες. Ονομάζονται φλοίωματα και αποτελούν βασικό μέρος του αγγειακού συστήματος των φυτών. Λειτουργούν αντίστοιχα με τα «αιμοφόρα αγγεία», μεταφέροντας σάκχαρα και άλλες ενεργειακές ουσίες από τα φύλλα προς τον καρπό, ώστε να μπορεί να αναπτυχθεί σωστά.
Φλοίωματα συναντώνται σχεδόν σε όλα τα φυτά· απλώς στις μπανάνες είναι πιο εμφανή. Παρόμοιες ίνες υπάρχουν, για παράδειγμα, στο σέλερι ή στα σπαράγγια, αν και συνήθως δεν τραβούν τόσο την προσοχή.
Τρώγονται οι ίνες της μπανάνας;
Τα φλοίωματα αποτελούν κανονικό τμήμα του καρπού και περιέχουν τα ίδια βασικά θρεπτικά συστατικά και βιταμίνες με το υπόλοιπο φρούτο. Η διαφορά τους έγκειται κυρίως στην υφή και, σε ορισμένες περιπτώσεις, σε μια ελαφρώς πιο πικρή γεύση. Γι’ αυτό και κάποιοι επιλέγουν να τα αφαιρούν. Αν όμως δεν σε ενοχλεί η πιο ινώδης αίσθηση, δεν υπάρχει κανένας λόγος να τα αποφεύγεις: είναι απολύτως ακίνδυνα και βρώσιμα.
Αν και οι λεπτομερείς αναλύσεις για τη σύστασή τους είναι περιορισμένες, οι επιστήμονες γνωρίζουν αρκετά για τις φυτικές ίνες ώστε να βγάλουν ορισμένα ασφαλή συμπεράσματα. Οι ίνες αυτές φαίνεται να είναι πλουσιότερες σε δομικές φυτικές ίνες σε σχέση με το υπόλοιπο μέρος της μπανάνας, κάτι που μπορεί να προσφέρει επιπλέον οφέλη.
Οι διαιτολόγοι συχνά τονίζουν ότι η κατανάλωση των ινών – αντί της αφαίρεσής τους – μπορεί να βοηθήσει στη βραδύτερη απορρόφηση των σακχάρων, μειώνοντας τις απότομες αυξήσεις της γλυκόζης στο αίμα. Παράλληλα, οι φυτικές ίνες συμβάλλουν στο αίσθημα κορεσμού μετά το φαγητό, ακόμη κι αν οι ίδιες φαίνονται μικρές και ασήμαντες.
Τι δείχνουν τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα
Οι μπανάνες είναι από τα πιο μελετημένα φρούτα, κυρίως λόγω του ανθεκτικού αμύλου που περιέχουν και το οποίο λειτουργεί εν μέρει σαν φυτική ίνα. Τα φλοίωματα εντάσσονται σε αυτό το πλαίσιο έρευνας, αν και σπάνια αποτελούν το βασικό αντικείμενο μελέτης.
Οι φυσιολόγοι φυτών έχουν εξετάσει εκτενώς τα δίκτυα φλοιώματος στις μπανανιές, κυρίως για τη βελτίωση της παραγωγής, την αντιμετώπιση ασθενειών και τη μείωση ελαττωμάτων στον καρπό. Τα ευρήματά τους δείχνουν ότι αυτά τα «δεμάτια» είναι ιδιαίτερα ενεργά κατά την ανάπτυξη της μπανάνας, μεταφέροντας ενέργεια συνεχώς – μέρα και νύχτα – και προσαρμοζόμενα σε παράγοντες όπως η θερμοκρασία, το φως και το στρες.
Με άλλα λόγια, ο ιστός που πολλοί αφαιρούν βιαστικά είναι μέρος ενός πολύπλοκου και άρτια ρυθμισμένου συστήματος που τροφοδότησε τον καρπό σε όλη τη διάρκεια της ανάπτυξής του.
Η διατροφική επιστήμη, προς το παρόν, εστιάζει περισσότερο στο φρούτο ως σύνολο παρά σε κάθε μεμονωμένη ίνα. Ωστόσο, οι ειδικοί στις φυτικές ίνες συμφωνούν γενικά σε ένα βασικό μήνυμα: όπου είναι ασφαλές, είναι προτιμότερο να καταναλώνουμε όλα τα εδώδιμα μέρη των φυτών, αντί να τα απορρίπτουμε χωρίς λόγο.
